Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

18 sierpnia 1578 roku miało miejsce nietypowe zdarzenie. Według żydowskich legend w Lublinie odbyła się nietypowa elekcja. Na jedną noc królem Rzeczypospolitej został Żyd Saul Wahl

18 sierpnia 1578 roku miało miejsce nietypowe zdarzenie. Według żydowskich legend w Lublinie odbyła się nietypowa elekcja. Na jedną noc królem Rzeczypospolitej został Żyd Saul Wahl

Dzieje tej postaci związane są z pielgrzymką pokutną księcia Mikołaja Radziwiłła Czarnego. Według legendy ten żyjący w XVI w. magnat podróżował do Rzymu by spłacić błędy młodości i wyjednać przebaczenie u papieża. Po audiencji otrzymał nakaz by odprawić sługi i przez pewien czas wieść żywot żebraka. Już jako pokutnik dotarł do Padwy, gdzie znalazł się bez grosza przy duszy. Nie znalazł się tam nikt kto zechciałby mu pomóc, a nawet gdy ujawnił swą tożsamość wyśmiano go. Zlitował się nad nim jedynie rabin Samuel Judasz Kacenellenbogen ( Katzenellenbogen), który zaoferował środki na powrót do kraju. Jednocześnie poprosił by książę odnalazł jego syna, który wyjechał do Rzeczypospolitej do szkoły talmudycznej i sprawdził czy nie potrzebuje on pomocy.
Radziwiłł po powrocie odnalazł Saula, bo takie imię nosił ów syn, w jesziwie w Brześciu Litewskim. Zabrał go na swój dwór, a że Saul odznaczał się wybitnym intelektem to wzbudzał powszechny zachwyt i szacunek. Żyd dorobił się też wkrótce znacznego majątku. Już poza legendą wiemy, że był bankierem Batorego i Zygmunta III Wazy, reprezentantem Żydów przed królami Rzeczypospolitej.
Wracając do podania, Saul miał odegrać główną rolę w czasie bezkrólewia po śmierci Stefana Batorego. Wobec sporów szlachty i podwójnej elekcji Maksymiliana Habsburga i Zygmunta III Wazy – w końcu miano skorzystać z powołania instytucji króla tymczasowego, którą to funkcję proponowano Radziwiłłowi. Ten jednak odmówił zaszczytu, bo jak twierdził zna osobę godniejszą z jednym tylko niedociągnięciem ale jeśli Sejm zgodziłby się na ten wybór Radziwiłł poda jego nazwisko. Układ zaakceptowano, a księciu chodziło oczywiście o Żyda Saula. Entuzjastycznie okrzyknięto go królem właśnie w Lublinie w 1587 r. Otrzymał przydomek Wahl co po niemiecku i w jidysz znaczy wybór. Tradycja nie jest zgodna jak długo trwało jego panowanie – noc czy może kilka dni. Najczęściej określa się go jako jednodniowego króla, który jednak przez ten krótki czas wprowadzić miał szereg ustaw korzystnych dla polskich Żydów.

Źródło: olublinie.pl

Partnerzy



Przewiń do góry