Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Działania zbrojne w czasie II wojny światowej w kinematografii zachodniej na wybranych przykładach

Działania zbrojne w czasie II wojny światowej w kinematografii zachodniej na wybranych przykładach

Druga wojna światowa była największym konfliktem zbrojnym w dziejach ludzkości, tym samym stając się wdzięcznym tematem dla całej gamy reżyserów i scenarzystów na całym świecie. Z powodu predyspozycji technologicznych jak i finansowych najwięcej znanych filmów dotyczących II wojny światowej, w szczególności działań zbrojnych, wyprodukowano w krajach szeroko rozumianego Zachodu. Niniejszy referat porusza problem przedstawienia działań zbrojnych w tym największym konflikcie w historii w kinematografii zachodniej na przykładzie wybranych produkcji powstałych na tym obszarze od zakończenia wojny do chwili obecnej.

Lądowanie w Normandii (Zdj. Wikimedia Commons)

Lądowanie w Normandii
(Zdj. Wikimedia Commons)

Największy segment produkcji dotykających problematyki walk II wojny światowej stanowią produkcje odtwarzające, czy też mające związek z wydarzeniami historycznymi – w naszym przypadku starciami konfliktu. Z racji ograniczenia strefy powstawania filmów do krajów Zachodu (a więc Europy Zachodniej oraz Ameryki Północnej) zdecydowana większość produkcji dotyczyła działań wojennych w Europie Zachodniej (gdzie alianci walczyli z Niemcami) oraz na Pacyfiku (walki Amerykanów z Japończykami).

Zacznijmy od pierwszego z wymienionych teatrów działań wojennych. Walki w Europie od początku budziły zainteresowanie filmowców zarówno z powodu ich rozmachu, jak i największej dostępności materiału źródłowego zarówno pisanego, jak i w postaci zeznań samych uczestników wydarzeń. Za pierwszą znaczącą produkcję filmową traktującą o działaniach wojennych w Europie Zachodniej można uznać film Najdłuższy dzień (ang. The Longest Day) z 1962 r. wyreżyserowany, co ciekawe, przez czterech reżyserów: Kena Annakina, Andrew Martona, Bernharda Wickiego oraz Darryla F. Zanucka. Wspomniane dzieło pokazuje kulisy przygotowania i przebieg walk w Normandii z początku czerwca 1944 r. ze strony czterech nacji: Amerykanów, Brytyjczyków, Niemców oraz Francuzów. W filmie wystąpili m.in. Richard Burton (weteran walk w Normandii) oraz zdobywcy Oscara Henry Forda i John Wayne.

John Wayne (Zdj. Wikimedia Commons)

John Wayne
(Zdj. Wikimedia Commons)

Lądowanie w Normandii i wydarzenia, które nastąpiły bezpośrednio po nim stały się kanwą innego słynnego filmu. Mowa tu oczywiście o Szeregowcu Ryanie (ang. Saving Private Ryan) w reżyserii Stevena Spielberga z 1998 roku. W przeciwieństwie do Najdłuższego dnia, Szeregowiec Ryan opowiada historię wybranego oddziału – w tym przypadku kompanii rangerów pod dowództwem kpt. Johna Millera (Tom Hanks), która wylądowała 6 VI 1944 r. na plaży Omaha (słynna otwierająca scena lądowania) i zdobyła ją, wcześniej tocząc ciężkie walki z Niemcami. Po zdobyciu plaży i okolicznych terenów żołnierze Millera otrzymali rozkaz „z samej góry”, by odnaleźć i odprowadzić do swoich jedynego żyjącego spośród braci Ryanów (pozostali zginęli wcześniej będąc żołnierzami US Army) – Jamesa (Matt Damon). Ostatecznie udaje się wypełnić rozkaz, jednakże kosztowało to życie wielu żołnierzy Millera, w tym jego samego dowódcy. Szeregowiec Ryan wyznaczył nowe standardy w kinie wojennym, ukazując sceny batalistyczne w nowatorski, szokujący sposób. Wspomnianą otwierającą sekwencję lądowania można uznać za najlepszą scenę w historii kina oddającą chaos i horror wojny.

Poza filmami dotyczącymi lądowania aliantów w Normandii można znaleźć produkcje przedstawiające inne bitwy II wojny światowej, które miały miejsce w Europie Zachodniej. Dobrym przykładem jest tu Bitwa o Anglię (ang. Battle of Britain) z 1969 r. w reżyserii Guya Hamiltona. Jak wskazuje nazwa, Hamilton w swoim dziele przedstawił przebieg największej bitwy powietrznej w historii stoczonej latem-jesienią 1940 r. pomiędzy brytyjskim RAF-em i siłami sprzymierzonymi (w tym Polakami, którzy także pojawiają się w filmie) a niemiecką Luftwaffe, która ostatecznie zakończyła się zwycięstwem aliantów, co zapobiegło inwazji niemieckiej na Wyspy Brytyjskie. Warto wspomnieć, że we wspomnianym filmie wystąpił słynny brytyjski aktor sir Laurence Olivier grający postać dowódcy RAF-u – marsz. Hugha Dowdinga.

Partnerzy



Przewiń do góry