Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Filip II Macedoński – źródło sukcesu Aleksandra Wielkiego

Filip II Macedoński – źródło sukcesu Aleksandra Wielkiego

Starożytną Macedonię kojarzymy z Aleksandrem Wielkim – pogromcą wielkiej Persji i twórcą kultury hellenistycznej. Jednak ogromne znaczenie w działaniach Aleksandra miał jego ojciec, Filip II Macedoński. Był on wybitnym wodzem, pozytywnie odnosił się do kultury greckiej. Przejął państwo, które było na skraju upadku. Podjął szybkie reformy i działania dyplomatyczne, które pozwoliły mu na budowę potęgi regionalnej. Doskonale wyćwiczone wojsko, a także sprytne posunięcia dyplomatyczne pozwoliły mu na pokonanie państw sąsiednich, a następnie zaangażowanie się w sprawy greckie. Działania te doprowadziły do jednej z największych bitew w starożytności, starcia pod Cheroneją. Zwycięstwo pozwoliło Filipowi podporządkować sobie całą Grecję wraz z Atenami. Rozpoczął przygotowania do rozprawy z Persami, które kontynuował później jego syn, Aleksander Wielki.

Macedonia przed Filipem

Świat grecki identyfikujemy głównie z miastami-państwami greckimi, a w szczególności Atenami leżącymi w Attyce oraz Spartą położoną na Półwyspie Peloponeskim. Jednak na marginesie cywilizacji greckiej, od VII w. p.n.e., rozwijało się niewielkie państwo o silnych podziałach wewnętrznych. Była to Macedonia. Państwo znane głównie dzięki Aleksandrowi Wielkiemu, postaci, która zmieniła postrzeganie starożytności, królowi, który stworzył niezwykłą kulturę, łącząc zwyczaje i tradycje świata greckiego oraz perskiego, i wreszcie wodzowi, twórcy jednego z największych imperiów świata. Należy jednak pamiętać o poprzedniku Aleksandra, który odegrał kluczową rolę w budowaniu potęgi macedońskiej. W ciągu swojego ponad dwudziestoletniego panowania sprawił, że Macedonia z państwa broniącego się przed destrukcją stała się nową siłą dominującą w całym regionie.

Trudno ocenić granice państwa macedońskiego w początkowym okresie jego istnienia. Najczęściej Macedonią nazywa się tereny, które były pod zarządem króla macedońskiego. Kraj ten geograficznie dzielono na część górną oraz dolną. Około 650 r. p.n.e. plemię Makedones zajęło nizinną część Macedonii, a z pewnością osiedlili się wokół miasta Ajgaj. Pozostałe plemiona osiedliły się w górnej Macedonii. Już w okresie wędrówek plemion macedońskich na ich czele mieli stać naczelnicy wojskowi z rodu Argeadów, legendarnej rodziny mającej zapoczątkować monarchię w Macedonii. Wedle przekazu Herodota, macedońska rodzina panująca miała wywodzić się od uchodźcy z Argos, Temenosa pochodzącego z rodu Heraklidów. Pierwszym historycznym władcą Macedonii był Aleksander I, który podczas wojen perskich, będąc zależnym od króla perskiego, jednocześnie utrzymywał intensywne stosunki gospodarcze z poleis greckimi. Następnie próbę budowy państwa macedońskiego podjął Archelaos, który panował w latach 413-399 p.n.e. W końcowym okresie wojny peloponeskiej opowiedział się po stronie Aten. Reformował państwo, budując drogi i twierdze. Prawdopodobnie to on ustanowił Pellę stolicą kraju. Utworzył ciężkozbrojną piechotę, co świadczyło o chęci aktywizacji polityki zagranicznej. Reformy wprowadzone przez Archelaosa okazały się krótkotrwałe i zaniknęły wraz ze śmiercią króla. Śmierć Archealosa zapoczątkowała okres chaosu i szeregu zabójstw w domu Argeadów. Podczas hegemonii tebańskiej Macedonia stała się wasalem związku beockiego. Macedonia broniła się przed rozpadem. Nadchodził czas Filipa.

Młodość

Filip przyszedł na świat w 383 lub 382 r. p.n.e. jako trzeci syn króla Amyntasa III i księżniczki Eurydyki, pochodzącej z górnomacedońskiego królestwa Lynkestis. Filip nie był bezpośrednim następcą tronu, nie traktowano go poważnie. Nie zdobył też znacznego wykształcenia. Eurydyka nauczyła go czytać i pisać. Późniejszy król traktowany był jako gwarant zobowiązań macedońskich wobec swoich sąsiadów. Jeszcze za życia ojca Filip gwarantował terminowość płacenia trybutu Ilirom. Następnie wraz z trzydziestoma Macedończykami został wysłany do Teb jako zakładnik w 367 lub 366 r. p.n.e. Był to owocny okres w życiu młodzieńca. W Tebach mieszkał wraz z wybitnym wodzem Epaminondasem. W tym czasie Teby wyznaczały kierunek sztuki wojennej w całej Grecji. Dlatego Filip wiele rozwiązań stosowanych w Tebach wykorzystał w późniejszym czasie w armii macedońskiej. Po powrocie do rodzinnego kraju dostał w zarząd jakieś terytorium od swojego brata, króla Perdikkasa III. Niedługo potem doszło do otwartego konfliktu Macedonii z Ilirami, którzy stanowili znaczną siłę. Bitwa odbyła się prawdopodobnie latem 359 r. p.n.e. Macedończycy ponieśli klęskę. Zginął król, a wraz z nim 4000 żołnierzy.

Partnerzy



Przewiń do góry