Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Geneza Reformacji

Geneza Reformacji

Na dysputę nikt nie przyszedł. Nie nadeszła również żadna odpowiedź na piśmie. 11 listopada Luter zdecydował się przesłać kilka egzemplarzy przedrukowanych tez swoim przyjaciołom akademickim. Wówczas, mimo braku prośby i zezwolenia na przedruk zaczęto je rozpowszechniać. Początkowo przedrukowano je w Lipsku i Magdeburgu, a w grudniu przetłumaczono z łaciny na niemiecki i w formie małej książeczki wydano w Bazylei i Norymberdze. W krótkim czasie rozeszły się po całej Europie. Tezy zaczęto traktować jako swego rodzaju manifest i zaniechano debaty akademickiej na ten temat, czego Luter nie chciał. Tezy, które niejako godziły w Tetzla, w końcu trafiły do niego. Ten zaś uznał Lutra za heretyka oraz wydał swoje własne 106 tez, które były przeciwieństwem tez Lutra (tezy przygotował Wimpina).

95 tez, które miały wzywać do dysputy

95 tez, które miały wzywać do dysputy

W opozycji do Lutra byli dominikanie. Wysłali oni do Rzymu kapitułę, w której oskarżali go o herezję. Ta trafiła do kardynała Kajetana. Kajetan nakazał Lutrowi stawić się w ciągu 60 dni przed trybunałem sądowym w Rzymie. Udało się jednak, aby Luter był przesłuchany w Niemczech. Miało to miejsce na sejmie Rzeszy w Augsburgu. Luter miał nadzieję, że będzie to dysputa na temat jego tez, jednakże Kajetan zażądał odwołania twierdzeń. Nie mniej Luter nie odwołał ich, gdyż uznał, że kardynał nie miał wystarczających argumentów, by je odeprzeć. Następnie proces przeciwko Lutrowi uległ spowolnieniu, ze względu na wybór nowego cesarza, co było związane ze śmiercią cesarza Maksymiliana.

W dniach 27 czerwca – 16 lipca Luter w Lipsku wdał się w dysputę z Janem Eckiem, jednym z jego największych przeciwników. W trakcie dysputy Luter doszedł do wniosku, że konieczna jest gruntowna naprawa Kościoła. Stwierdził on także, że sobory i Kościół nie są nieomylne, a jedynym źródłem wiary jest Biblia. Dodatkowo chciał opierać papiestwo jedynie na prawie ludzkim, nie widząc oparcia dla papiestwa w prawie boskim. Dysputa lipska stała się niejako momentem, w którym zaczęto dostrzegać różnice między katolikami a reformatorami.

W odpowiedzi na argumenty lutra papież wydał bullę Exsurge Domine 15 czerwca 1520 roku. Bulla potępiała poglądy Lutra. określała je jako heretyckie, błędne, etc. Nakazano w niej Lutrowi odwołać 41 tez z różnych pism w ciągu 60 dni od dnia jej otrzymania (do Wittenbergi dotarła 3 października). Pisma Lutra miały zostać spalone. Luter tez nie odwołał. Dodatkowo ogłosił 3 nowe pisma (napisane przed otrzymaniem bulli): O naprawie stanu chrześcijańskiego, O niewoli babilońskiej Kościoła i O wolności chrześcijańskiej, gdzie przeciwstawiał się papieżowi. W momencie, kiedy Luter dowiedział się o paleniu jego pism w Kolonii, Leodium i Lowanium, zdecydował się odpowiedzieć tym samym. 10 grudnia 1520 roku w Wittenberdze spalił księgi prawa kanonicznego oraz bullę Exsurge Domine.

Papież Leon X – wydawca bulli Exsurge Domine

Papież Leon X – wydawca bulli Exsurge Domine

W odpowiedzi papież Leon X 3 stycznia 1521 roku wydał bullę Decet Romanum Pontificem, gdzie ekskomunikował Lutra. Należy podkreślić, że w tamtym czasie osoba ekskomunikowana powinna zostać ukarana i potępiona przez świeckich. Nie stało się tak jednak, gdyż Luter miał na tyle silną pozycję, że nie można było go pozbawić praw. Dodatkowo Karol V, nowy cesarz, przyrzekł, że żaden Niemiec nie zostanie skazany bez uprzedniego przesłuchania.

Ustalono, że przesłuchanie Lutra odbędzie się w Wormacji. Marcin Luter uzyskał glejt od cesarza, dzięki czemu mógł bez obaw tam się udać. Cesarz jednak nie chciał negocjować z Lutrem, dał mu jedynie szansę na odwołanie swoich tez. Ten jednak stwierdził, że nie odwoła swoich tez, dopóki nikt nie przekona go, że się mylił, poprzez podanie konkretnych fragmentów Pisma świętego. Następnego dnia cesarz ogłosił Lutra heretykiem. Luter 26 kwietnia wyjechał z Wormacji, a po drodze w Lesie Turyńskim miało miejsce pozorowane porwanie Lutra, dzięki któremu osiadł on na zamku w Wartburgu i wycofał się na pewien czas z życia publicznego. 8 maja Karol V podpisał edykt wormacki, w którym uznano Lutra za banitę. Każdy, kto go spotka ma obowiązek go pojmać i wydać cesarzowi. Wszystkie pisma Lutra zostały zakazane i powinny być spalone. Edykt wormacki nie został wprowadzony w całości w życie, gdyż cesarz wyjechał na dłuższy okres czasu do Hiszpanii.

Partnerzy



Przewiń do góry