Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Historia pewnego czołgu – PzKpfw III

Historia pewnego czołgu – PzKpfw III

Od samego początku niemieckie dowództwo nie uważało lekkich czołgów PzKpfw. I i II za pełnowartościowe. Generalicja uważała je raczej za wozy szkoleniowe, które muszą w przyszłości zostać zastąpione przez cięższe jednostki będące, zgodnie z koncepcjami gen. Hansa Guderiana przedstawionymi w książce Achtung Panzer, bardziej odpowiednie do prowadzenia wojny błyskawicznej, tzw. Blitzkriegu.

Powstanie pierwszych prototypów

W związku z żądaniami niemieckich dowódców Urząd Uzbrojenia Armii (Herreswaffenamt) złożył w kilku niemieckich firmach zamówienie na wykonanie projektów i prototypów czołgu średniego. Pierwsze prace nad skonstruowaniem nowego pojazdu rozpoczęły się w 1935 roku. W początkowych projektach uzbrojenie czołgu miało stanowić działo kal. 50 mm oraz 37 mm. Mimo nacisków niemieckich generałów na wprowadzenie większego działa Urząd Uzbrojenia Armii uznał, że wystarczy kal. 37 mm. Pierwszy czołg średni miał ważyć 24 tony i rozwijać prędkość maksymalną rzędu 40 km/h. Na załogę składało się pięć osób: dowódca czołgu, celowniczy, ładowniczy, kierowca i radiotelegrafista. Czołg miał być wyposażony w wewnętrzny telefon i radiostację.

Zamówienia na pierwsze prototypy złożono w 1935 roku w kilku firmach: MAN w Norymberdze, Daimler-Benz w Berlinie, Rheinmetall-Borsig w Berlinie i F. Krupp w Essen. Czołg opatrzono tajnym kryptonimem Zugführerwagen (wóz dowódcy plutonu). W 1936 roku gotowe prototypy poddano wielu próbom. Po ich przeprowadzeniu produkcję nowego pojazdu powierzono firmie Daimler-Benz. W tym samym roku wyprodukowała ona pierwszych 10 sztuk tzw. wersji „A”. Owe pojazdy przekazano wojsku do wypróbowania. W kolejnych latach czołgi ulepszano trzykrotnie. Powstały wersje B, C i D. Ostatnią, powstałą w 1938 roku, przekazano do produkcji w większej ilości.

PzKpfw. III występował w wielu różnych modelach. Pierwszy z nich, jeszcze prototypowy pojazd, to wspomniany PzKpfw. III Ausf. A. Do końca 1937 roku wyprodukowano 10 egzemplarzy. Czołg ten napędzał 12 cylindrowy silnik Maybach HL 108 TR o mocy 250 KM. Pojazd ważył 15,4 tony i osiągał prędkość 32 km/h. Załogę stanowiło 5 osób, a w skład uzbrojenia wchodziło 37 mm działo ppanc. oraz 3 km Rheinmetall-Borsig MG34 kal. 7.92 mm.

W 1937 roku wyprodukowano nową wersję PzKpfw. III Ausf. B w 15 egzemplarzach. W tym modelu zastosowano nowy typ podwozia składający się z 16 par podwójnych kół jezdnych z gumowymi bandażami. Koła posiadały resory piórowe. Masa czołgu wynosiła 15,9 tony, a prędkość maksymalna 35 km/h.

W 1937 roku wyprodukowano również 15 czołgów PzKpfw. Ausf. C. Wersja ta różniła się od dwóch poprzednich zwiększeniem ilości resorów piórowych z dwóch do trzech z każdej strony, zastosowaniem nowego układu wydechowego i zaczepu holowniczego oraz wprowadzeniem zmodyfikowanego planetarnego mechanizmu skrętnego.

PzKmfw. III Ausf. D. w Polsce. Zdj. Wikimedia Commons

PzKmfw. III Ausf. D. w Polsce.
Zdj. Wikimedia Commons

W tym samym roku opracowano nowoczesne podwozie gąsienicowe. Jego twórcą był Wilhelm Kniepkamp. Konstrukcja ta pozwalała na osiągnięcie maksymalnej prędkości pojazdu rzędu 60-70 km/h. Podwozie skonstruowano na podstawie wniosków wyciągniętych z eksploatacji pierwszych prototypów PzKpfw. III. Uznano, że dzięki niemu czołg będzie poruszał się nie tylko szybciej, ale będzie stabilniejszy, co ułatwi załodze celowanie. Ostateczna prędkość czołgu nie była jednak większa niż 40 km/h.

Czwartą wersję PzKpfw. III stanowił model Ausf. D. Służył on, podobnie jak poprzednie, głównie doświadczeniom wojskowym. Wyprodukowano 30 egzemplarzy tego czołgu. W odróżnieniu od poprzednich wersji miał zmienione zawieszenie, przednie zaczepy holownicze oraz miejsce na mocowanie tylnych zaczepów. Z tyłu posiadał powiększony zbiornik paliwa, dzięki czemu jego zasięg wzrósł z 105 do 165 km. Czołg wyposażono w nowego rodzaju wloty powietrza do kadłuba silnika umieszczone na jego bokach. Zamontowano również nową, 6-biegową skrzynię biegów oraz grubszy 30 mm pancerz na kadłubie i wieży. Masa czołgu wyniosła 19,3 tony. Zmodyfikowano również wieżyczkę obserwacyjną, dzięki czemu miała 5 szczelin obserwacyjnych.

Partnerzy



Przewiń do góry