Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Kołobrzeg: prawdziwy bastion śmierci

Kołobrzeg: prawdziwy bastion śmierci

Kołobrzeg: prawdziwy bastion śmierci. Do zaskakującego odkrycia doszło na jednej z plaż Kołobrzegu. Morze wyrzuciło resztki potłuczonych płyt nagrobnych, na których można odczytać nawet fragmenty napisów.  Ich treść wskazuje, że bez wątpienia pochodzą one z cmentarza niemieckiego. Najprawdopodobniej z XIX – wiecznej, założonej jeszcze przez Niemców nekropolii, która znajdowała się na terenie kołobrzeskiego Rejonu Umocnionego. W latach 50 XX wieku, płyty lub ich fragmenty,  mogły zostać użyte do budowy Kompanijnego Rejonu Umocnionego 19 Baterii Artylerii Stałej (19 BAS). 19 BAS powstała na skutek decyzji podjętej w roku 1951 przez Sztab Generalny Wojska Polskiego  o wzmocnieniu ochrony wybrzeża. W  maju roku następnego minister Obrony Narodowej  zadecydował o wybudowaniu fortyfikacji mających zabezpieczyć granicę morską przed potencjalnym desantem.

Stosunkowo niedawno umocnienia te zostały poważnie uszkodzone przez silny bałtycki sztorm. Teraz morze postanowiło oddać to co zabrało. Trzeba podkreślić, że organizacja obrony polskiego wybrzeża została wstępnie ustalona już w roku 1946. Ogółem powstać miało 11 baterii artylerii stałych strzegących najbardziej newralgicznych punktów.

W przypadku 19 BAS prace fortyfikacyjne trwały od 1950 aż do 1958 roku. Najpierw powstały cztery żelbetowe stanowiska dla dział oraz centrala artyleryjska wraz z głównym punktem  kierowania ogniem. Budowa obiektów mniej priorytetowych była odkładana w czasie. Były to: zapasowy punkt kierowania ogniem; stanowisko dla działek plot 37 mm wzór 1939 z celownikiem AZP – 37 – 1; duży schron amunicyjny głównego kalibru; dwa schrony dla załóg chroniące przed nalotem i atakiem chemicznym; dwa punkty obserwacji dwubocznej; dwa schrony dla reflektorów; Artyleryjska Stacja Radiolokacyjna.

Wykorzystano również istniejące tutaj poniemieckie bunkry należące uprzednio do niemieckiej baterii „Nettelbeck” zamieniając je na schrony amunicji specjalnej. Pierwsze strzelania techniczne 19 BAS zostały przeprowadzone 28 czerwca 1951 roku w obecności komisji. Potwierdzono jej normalną zdolność bojową. Trzon siły uderzeniowej baterii stanowiły radzieckie działa B – 13 kalibru 130 mm, których projekt pochodził z roku 1929. Nie jest to oczywiście tożsame z rokiem produkcji. Działa zamontowane w kołobrzeskim bastionie zostały wyprodukowane w 1946/1948 roku. Nigdy nie odegrały roli do której zostały przeznaczone. Co pewien czas powtarzano jedynie strzelania techniczne i to przy wykorzystaniu wkładek o mniejszym kalibrze by oszczędzić zużycie prochu. Przekazy ustne z lat 50/60 potwierdzają fakt oddania kilku salw w następstwie czego wiele szyb w okolicznych budynkach mieszkalnych zostało stłuczonych przez silną falę uderzeniową. Wynikłe stąd straty materialne zostały pokryte przez wojsko. Pomimo tego, że 19 BAS zostało rozformowane w roku 1977, co było podyktowane rosnącą siłą rakietowej artylerii dalekiego zasięgu, tereny przez nią zajmowane nadal należą do armii. Ogólny stan obiektów jest dobry, chociaż dotknięte zostały „zębem czasu”. Na szczęście autorytet Wojska Polskiego jeszcze powstrzymuje zapędy „złomiarzy”. Bez wątpienia, jest to miejsce warte odwiedzenia, posiadające swój własny „klimat” i jak widać na przykładzie „niespodzianki” wyrzuconej przez morze – skrywające nie jedną tajemnicę.

Źródło: twierdzakolobrzeg.pl, rmf24.pl

Fot.: Wikimedia Commons

Szymon Kwiecień

Partnerzy



Przewiń do góry