Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Krótka historia tatrzańskich schronisk: Schronisko PTTK nad Morskim Okiem

Krótka historia tatrzańskich schronisk: Schronisko PTTK nad Morskim Okiem

Schronisko PTTK nad Morskim Okiem to jeden z najczęściej odwiedzanych budynków w Tatrach. Dla ścisłości trzeba tutaj mówić o dwóch budynkach, ponieważ schronisko zlokalizowane jest w dwóch sąsiadujących ze sobą miejscach.

Wspaniałe Morskie Oko

Morskie Oko to jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc w Tatrach. Jest to największe tatrzańskie jezioro, jego powierzchnia wynosi 34,93 hektara, a objętość to prawie 10 milionów metrów sześciennych. Jego malownicze położenie sprawia, że to jeden z najbardziej charakterystycznych punktów, które pojawiają się między innymi na pocztówkach. Z jego wybrzeża można podziwiać między innymi Rysy, Mięguszowieckie Szczyty oraz charakterystyczną sylwetkę Mnicha.

Uroda Morskiego Oka oraz doskonała przystępność dotarcia tam sprawia, że miejsce to jest dosłownie oblegane przez turystów praktycznie o każdej porze roku. W szczycie sezonu turystycznego charakterystycznym widokiem w jego pobliżu jest również tłum ludzi, zarówno na drodze z Palenicy Białczańskiej, gdzie dojeżdżają środki transportu, jak również nad samym jeziorem. Nic więc dziwnego, że część osób rezygnuje z wyprawy w te rejony i wybiera się w nieco spokojniejsze miejsca.

Jak to się zaczęło?

Historia schroniska nad Morskim Okiem sięga pierwszej połowy XIX wieku, a dokładniej roku 1827, kiedy to właściciel tych terenów, Edmund Homolacs, wzniósł tutaj pierwszy budynek. Oprócz izby noclegowej miał on jedynie kuchnię, niewielką sień i strych, a jego wyposażenie było raczej skromne i w niczym nie przypominało dzisiejszego schroniska. Wówczas jednak nie było również takiego zapotrzebowania, ponieważ zainteresowanie Tatrami miało dopiero nadejść. To pierwsze schronisko było kilkakrotnie remontowane, ale ostatecznie spłonęło w 1865 roku.

Po tym wydarzeniu nastąpiła kilkuletnia przerwa, bowiem dopiero w 3 sierpnia 1874 roku otwarto nowe schronisko nad Morskim Okiem. Inicjatorem budowy było istniejące już wówczas Towarzystwo Tatrzańskie, a schronisku nadano imię Stanisława Staszica, słynnego pisarza i działacza doby oświecenia. Warte odnotowania jest to, że inicjatorem nadania właśnie takiego imienia schronisku był Leopold Świerz, którego z kolei imię nosi schronisko w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Nowe schronisko było kilkukrotnie rozbudowywane, a w 1891 roku dostawiono obok niego drugi budynek, który wówczas miał służyć za wozownię, w której turyści mogli przetrzymywać konne powozy.

Dwa schroniska

I to właśnie ta wozownia jest tu szczególnie istotna, bowiem to właśnie ona istnieje do dziś i jest znana jako Stare Schronisko. Obecnie służy jako jeden z dwóch budynków schroniska nad Morskim Okiem i jest najstarszym tego typu budynkiem używanym w Tatrach. Historia „właściwego” schroniska zakończyła się bowiem w nocy z 1 na 2 października 1898 roku, kiedy to budynek spłonął.

W 1908 roku zostało wybudowane kolejne schronisko, które jako Nowe Schronisko służy turystom do dzisiaj. Budynek pozostał w praktycznie niezmienionym stanie przez bardzo długi czas, dopiero w latach 1988-1992 przeprowadzono w nim generalny remont. W międzyczasie, jak wspomniałem wcześniej, na Stare Schronisko zaadoptowana została wozownia. Na szczęście budynek nie został zniszczony w czasie II wojny światowej, co spotkało wiele innych tatrzańskich schronisk. Służył on jednak jako posterunek niemieckiego oddziału straży granicznej.

Dziś Nowe Schronisko leżące na wysokości 1410 metrów nad poziomem morza posiada 35 miejsc noclegowych w pokojach, zaś Stare Schronisko 43 miejsca noclegowe zlokalizowane w wieloosobowych salach. Podobnie jak większość tego typu budynków w Tatrach, stanowi ono odrębną miejscowość typu schronisko turystyczne. Istotny również jest fakt, że schronisko nad Morskim Okiem jest chronione prawnie, bowiem w 1976 roku budynek ten został uznany za zabytkowy. W 1997 roku podczas swojej pielgrzymki do Polski miejsce to odwiedził papież Jan Paweł II.

Łatwe dotarcie

Schronisko PTTK nad Morskim Okiem jest tak licznie odwiedzane nie tylko ze względu na niewątpliwe walory „widokowe”, co również ze względu na swoją dostępność. Można tam dotrzeć słynną drogą z Palenicy Białczańskiej, mijając między innymi Wodogrzmoty Mickiewicza. Droga jest asfaltowa i poza długością nie stanowi większego wyzwania, więc skutecznie można się tam wybrać zarówno z dziećmi jak i osobami starszymi. Jest także bez problemu dostępna zimą, gdy część tatrzańskich szlaków zostaje zamknięta ze względu na zagrożenie lawinowe.

Schronisko nad Morskim Okiem oprócz tego jest częstą bazą wypadową na najwyższe tatrzańskie szczyty, przede wszystkim na Rysy. Oprócz tego prowadzi z niego niebieski szlak prowadzący przez Świstówkę Roztocką do Doliny Pięciu Stawów Polskich. Do tej samej doliny można dotrzeć także żółtym szlakiem prowadzącym przez Szpiglasową Przełęcz.

Bibliografia:

Kosim J., Zakopane, Tatry. Ilustrowany przewodnik, 2000.

Zygmański M., Figiel N., Żemojtel M., Tatry Polskie, 2011.

Schroniskomorskieoko.pl, schroniska.pttk.pl, wikipedia

Fot.: Wikimdia Commons

Michał Czornak

Partnerzy



Przewiń do góry