Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Marszałkowie Ludwika XIV

Marszałkowie Ludwika XIV

Rządy Ludwika XIV we Francji (1643-1715) to czasy licznych konfliktów i wojen – począwszy od wojny trzydziestoletniej, a skończywszy na hiszpańskiej wojnie sukcesyjnej.  Przez 72 lata rządów Króla-Słońce pokój we Francji gościł przez około 20 lat.  Długotrwałe wojny pozwoliły ówczesnym marszałkom na zapisanie się na kartach historii. Część z nich została zapamiętana przez pryzmat swoich porażek, jak marszałek Tallard czy Villeroy, zaś inni poprzez wspaniałe sukcesy, jak Turenne czy Luxembourg.

W ciągu swego panowania Ludwik XIV mianował ponad 50 marszałków. Wynikało to z faktu, prowadzenia licznych wojen przez monarchię francuską. Od lat 30. XVII wieku toczono wojnę z Hiszpanią, której kres przyniósł dopiero pokój pirenejski z 1659r[1]. W latach 1667-1668 Francja ponownie skierowała swe ostrze przeciwko Hiszpanii – w ramach tzw. wojny dewolucyjnej[2]. Zarówno wojna holenderska 1672-1679, jak i wojna dziewięcioletnia 1688-1697, była skierowana przeciwko koalicji państw europejskich, której przewodził ks. Wilhelm Orański, późniejszy król Anglii. Mająca miejsce w latach 1702-1712 hiszpańska wojna sukcesyjna toczyła się o osadzenie Burbona na hiszpańskim tronie.

Przez armię Ludwika XIV przewinęło się wielu znakomitych marszałków – Turenne, Conde, Luxembourg, Vauban, Villars, Catinat, jak również wielu niezdarnych, których porażki narażały na szwank potęgę Ludwika XIV – Tallard, Marsin, Villeroy.

Louis II Bourbon-Conde, ks. d’Enghien zwany Kondeuszem Wielkim[3]

Urodził się w Paryżu w 1621[4]. Pochodził z bocznej linii Burbonów.  Od najmłodszych lat pobierał nauki – wpierw od ojca, potem w kolegium w Bourges[5]. Po zakończeniu edukacji przez kilka lat przebywał na dworze Ludwika XIII, gdzie uczył się dworskiego ceremoniału. Wiosną 1640 r. odbył swoją pierwszą wojenną kampanię[6]. Ukazał się wówczas jego duży talent i umiejętności. Przełom w karierze Kondeusza nastąpił 19 maja 1643r. pod Rocroi.

Bitwa pod Rocroi źródło: Wikimedia Commons

Bitwa pod Rocroi
źródło: Wikimedia Commons

Dysponując słabszą armią (około 23 000 przeciwko 27 000) udało mu się rozgromić armię Melo. Francuska kawaleria prawego skrzydła zniszczyła hiszpańskie lewe, w tym samym czasie francuska lewa flanka uległa hiszpańskiej jeździe z prawej strony ich frontu[7]. W obliczu zagrożenia swoich wojsk d’Enghien rzucił swoje skrzydło przeciwko jeździe Melo i ją odrzucił. Tercios, znajdujące się w centrum uległy zniszczeniu.

Rocroi było dopiero początkiem sukcesów ks. d’Enghien. Zajął Thionville, a w 1644r. pokonał siły cesarskie pod Fryburgiem, co pozwoliło mu zająć szereg miast m.in. kluczowe dla Alzacji Landau[8]. W 1648 pokonał raz jeszcze wojska hiszpańskie, tym razem pod Lens.

Lata 50. XVII wieku to dla Kondeusza okres Frondy, arystokratycznego buntu przeciwko polityce kardynała Mazzarin i Anny Austriaczki. Kresem anty-królewskiej polityki ks. Conde była bitwa na Diunach z 1658r. Mimo współdziałania z armią hiszpańską uległ połączonym siłom francusko-angielskim[9]. Pogodził się z królem Ludwikiem XIV w 1671r.

W 1672r. rozpoczęła się wojna holenderska, podczas której prowadził działania bojowe na obszarze Niderlandów. W 1674r. pobił pod Seneffe siły Wilhelma III[10]. Było to ostatnie wielkie zwycięstwo francuskiego wodza – zmarł bowiem w 1686r.

Jego odziały piechoty i kawalerii doskonale współdziałały, potrafił prowadzić zarówno działania manewrowe jak i oblężnicze. Przyczynił się do sukcesu Francji w wojnie trzydziestoletniej, jak i wojnie z Hiszpanią 1635-1659.

Partnerzy



Przewiń do góry