Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Marszałkowie Ludwika XIV

Marszałkowie Ludwika XIV

Henri de la Tour d’Auvergne, hr. Turenne zwany Tureniuszem

Przyszedł na świat 11 września 1611 w Sedanie.  Od małego interesował się wojną – czytywał m.in. biografię Aleksandra Wielkiego.  Wysłany przez matkę na dwór Maurycego Orańskiego, od niego uczył się elementów sztuki wojennej. Poznał założenia słynnej reformy, która pomogła pokonać hiszpańskie Tercios. Niedługo potem wstąpił do armii francuskiej. W 1634 brał udział w oblężeniu La Motte, a w 1638 Brisach.  Od 1639-1641 walczył w Italii pod rozkazami marszałka Harcourt. W 1643 w wieku 32 lat zostaje mianowany przez regentkę Annę Austriaczkę marszałkiem Francji. W 1644r. wspólnie z Kondeuszem odniósł sukces pod Fryburgiem, w 1645 zniszczył armię cesarską w II bitwie pod Nőrdlingen. W 1648 po sukcesie bitwy spod Zusmarshausen dokonał pacyfikacji ziem Bawarii.

Lata 50. XVII wieku to okres wojny z ks. Conde i Frondą.  Ostatecznie Tureniusz przesądził o wyniku wojny, wygrywając starcia nieopodal Dunkierki, w historiografii zwane bitwą na Diunach. Wziął udział w wojnie dewolucyjnej 1667-1668, oraz wojnie holenderskiej 1672-1679. W 1674r. na froncie reńskim pobił armie cesarskie pod Sinzheim oraz Enzheim.  W 1675r. dokonał tego samego pod Turckheim. W lipcu tego samego roku zginął podczas bitwy pod Sasbach.

Hr. Turenne  źródło: Wikimedia Commons

Hr. Turenne
źródło: Wikimedia Commons

Wojskowość Tureniusza różniła się nieco od ks. Conde – preferował szybkie, niespodziewane uderzenia na newralgiczne punkty (Sinzheim); mieszał oddziały kawalerii i piechoty, przez co niwelował przewagę liczebną przeciwnika (Enzheim); preferował bitwy ofensywne, nawet w terenie trudnym (Sinzheim, Enzheim); był przeciwnikiem oblężniczych wojen – dążył do „decydującej bitwy”. Wykształcił wspaniałego, angielskiego wodza (Marlborough) jak również kilkunastu francuskich marszałków. Był osobą która odcisnęła znaczące piętno na kształt XVII- wiecznej Francji[11].

Frederic Armand de Schomberg

Urodzony w 1690 w Heidelbergu jako niemiecki protestant. W 1633r. wstąpił do armii niderlandzkiej, w 1634 do szwedzkiej, a w 1635 do francuskiej. W 1652 został marechal de camp[12]. Trzy lata później awansowany do stopnia generała- porucznika. Marszałkiem Francji został w 1675r. w dowód zasług z wojny holenderskiej. Reorientacja jego kariery nastąpiła po 1685r., kiedy Ludwik XIV anulował Edykt z Nantes. Wpierw udał się do armii brandenburskiej, potem niderlandzkiej. Wraz z Wilhelmem III brał udział w Chwalebnej Rewolucji 1688r. Zginął podczas bitwy nad Boyne w roku 1690[13].

Francois- Henry de Montmorency- Bouteville, ks. Piney- Luxembourg

Urodził się w 1628r. Podstaw XVII-wiecznej sztuki wojennej uczył się od ks. Conde podczas jego kampanii w Katalonii w 1647r. W 1672r. mianowany generałem, w 1675r. został już marszałkiem Francji. Dowodził armiami francuskimi w Niderlandach zarówno w schyłkowej fazie wojny holenderskiej 1677-1678, jak również podczas wojny z Ligą Augsburską 1690-1695. W 1695r. zmarł[14].

W swoich bitwach dążył do zaskoczenia przeciwnika, jak również uzyskania znaczącej przewagi terenowej (Steenkirk)[15]. Ufał sile francuskiego muszkietera, dlatego wielokrotnie atakował umocnione pozycje nieprzyjacielskie (Fleurus, Neerwinden)[16]. Był zwolennikiem szybkich ofensywnych działań, ale nie posiadał charyzmy, by przeforsować swoje pomysły w Wersalu.

Francois de Neufville, ks. Villeroy

Bitwa pod Neerwinden/ źródło: Wikimedia Commons

Bitwa pod Neerwinden/ źródło: Wikimedia Commons

Urodził się w 1643r. jako syn jednego z ministrów Ludwika XIII, potem nauczyciela Króla-Słońce. Razem wychowywał się z Ludwikiem XIV. Dlatego też, młody Villeroy wstąpił do wojska. W 1667 jako pułkownik brał udział w wojnie dewolucyjnej –uczestniczył w oblężeniach Douai, Lille oraz Tournai. W trakcie wojny holenderskiej służył pod Turenne’em w Niemczech. Po jego śmierci w 1675r. walczył w Niderlandach. Wojna ta, przyniosła mu również gwałtowny rozwój kariery – 1672 został brygadierem, w 1674 marechal de camp, a w 1677 generałem- porucznikiem. Podczas wojny z Ligą Augsburską 1688-1697 walczył pod marszałkiem Luxembourgiem pod Steenkirk i pod Namur. W 1693r. został marszałkiem Francji. Do końca wojny nie wykazał się w znaczący sposób, toteż postanowił to zmienić podczas konfliktu o sukcesję hiszpańską. W 1702r. przegrał z Eugeniuszem Sabaudzkim pod Chiari, w 1705r. utracił Linię Brabancji, rok później doznał sromotnej porażki pod Ramillies. Klęska była tak olbrzymia, iż wycofał się Villeroy z armii. Będąc wiernym poddanym Ludwika XIV, opiekował się Ludwikiem XV. Zmarł w 1730r[17].

Partnerzy



Przewiń do góry