Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Niedźwiedź Wojtek – niezwykły żołnierz Armii Andersa | Recenzja

Niedźwiedź Wojtek – niezwykły żołnierz Armii Andersa | Recenzja

Aileen Orr, Niedźwiedź Wojtek – niezwykły żołnierz Armii Andersa

Historia XX wieku, a zwłaszcza II Wojny światowej bez wątpienia cieszy się ogromną popularnością w naszym kraju. Młodzież, czasami bezkrytycznie odwołuje się do licznych autorytetów, hobbyści zrzeszają się grupach rekonstrukcyjnych a zawodowi historycy pragną w możliwie najdokładniejszy sposób odtworzyć przebieg minionych wydarzeń. Jedną z przyczyn popularności historii w naszym kraju może być duma z dokonań naszych przodków jak i poczucie ogromnej krzywdy jaką nam wyrządzono.

Niestety, wielu z nas jest również świadomych tego jak widzą nas mieszkańcy innych krajów. W ostatnich latach zmuszeni jesteśmy walczyć z kłamliwymi opiniami dotyczącymi naszego udziału w II Wojnie Światowej oraz krzywdzącymi nas stereotypami. Jedną z przyczyn powielania nieprawdy jest zupełny brak wiedzy ze strony obcokrajowców o naszej historii jak i naszym kraju jako takim. Patrząc z tej perspektywy, bez wątpienia cieszą nas wszelkie próby przedstawienia Polski i jej trudnej historii w pozytywnym świetle przez obywateli innych krajów. W ostatnich latach postało szereg nie związanych z sobą, oddolnych inicjatyw, mających na celu przywrócenia Polakom ich należnego miejsca w historii. Owocem jednej z nich jest książka Aileen Orr, szkockiej autorki próbującej przybliżyć nam losy popularnego Misia Wojtka, kaprala Wojska Polskiego, służącego w 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii.

Aileen Orr urodziła się w Lockerbie, miasteczku okrytym złą sławą jednego z największym zamachów terrorystycznych w historii. Po ukończeniu London School of Economics, pracowała jako księgowa w Bank of America. Po przejściu na emeryturę zajęła się pracą na rzecz lokalnych społeczności.

Inspiracją do opisania losów kaprala Wojtka i jego kolegów była postać dziadka autorki, weterana pułku King’s Own Scottish Borderers utrzymującego po wojnie przyjacielskie stosunki z polskimi żołnierzami. Dziadek również zapoznał przyszłą autorkę z głównym bohaterem książki, przebywającym pod koniec swego życia w Edenburskim ZOO. Ogromny wpływ na pomysł napisania książki o Wojtku miał również mąż Aileen, Andrew Orr, na którego farmie miś spędzał sporo czasu, zanim trafił do ogrodu zoologicznego. Z jego inicjatywy stoi tam do dziś pomnik upamiętniający nietypowego żołnierza.

Książkę Niedźwiedź Wojtek, czyta się niezwykle przyjemnie. Biorąc pod uwagę poruszaną w pracy tematykę, można odnieść wrażenie, iż jest ona adresowana do młodszych czytelników. Nic bardziej mylnego. Aileen Orr niejako próbuje przez pryzmat Wojtka przedstawić niezwykle trudne losy polskich żołnierzy, którzy niejednokrotnie musieli przechodzić przez piekło. Dla przeciętnego brytyjskiego czytelnika, ogrom niemieckich i sowieckich zbrodni jest zupełnie nieznany, wręcz szokujący o czym mówi w jednym z wywiadów sama autorka.

Pewnym cieniem rzucającym się na całokształt pracy, jest posłowie autorstwa Neala Aschersona, szkockiego dziennikarza i historyka, absolwenta Eton i King’s Cellege w Cambridge. Autor w swoim nie małym postscriptum próbuje streścić historię Polski z ogromnym naciskiem na to co wydarzyło się w przeciągu minionego wieku. Nie negując jego najszczerszych intencji, w wielu miejscach dopuszcza się pewnych uproszczeń i lapsusów dotyczących dat i roli różnych organizacji i postaci. W pewnym sensie można to uważać za zaletę recenzowanej pracy. Polski Czytelnik, oczarowany wspaniałą historią misia Wojtka, po przeczytaniu posłowia, zdaje sobie sprawę o tym jak bardzo Brytyjczycy nie znają naszej historii. W tym kontekście wysiłek Pani Orr i ludzi z nią związanych w popularyzację historii misia i ojczyzny jego opiekunów wydaje się wręcz tytanicznym.

Książka Wojtek the Bear – Polish War Hero, pojawiła się na rynku w Wielkiej Brytanii w 2010 roku. W Polsce została wydana pod tytułem Niedźwiedź Wojtek – niezwykły żołnierz Armii Andersa w 2011 roku w wydawnictwie Replika. Od lipca 2017 roku możemy nabyć w księgarniach kolejne jej wznowienie. Sama Autorka gościła również w 2015 roku w Poznaniu, gdzie w siedzibie Biblioteki Uniwersyteckiej przy ulicy Ratajczaka 38/40 odpowiadała na pytania i rozdawała autografy.

Jej praca Niedźwiedź Wojtek – niezwykły żołnierz Armii Andersa bez najmniejszego cienia wątpliwości jest godna polecenia zarówno profesjonalnym historykom, młodzieży licealnej interesującej się historią czy pasjonatom. W większości przypadków czytelnicy zostaną poruszeni wzruszającą i piękną historią bohaterskiego kaprala Wojtka, żołnierza Wojska Polskiego, oraz jego kolegów którym nie dane było wrócić do domu. Z kolei w oczach profesjonalnych historyków postać misia powinna być impulsem do podjęcia batalii o pamięć i opinię o Polakach za granicami naszego kraju. Inaczej Miś ustąpi pola krzywdzącym nas stereotypom, a tego chyba nikt z nas nie chce.

Ocena 5/6

Wydawnictwo: Replika

Arkadiusz Tomczak

Partnerzy



Przewiń do góry