Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Podczas budowy linii kolejowej w okolicach Oslo znaleziono liczący około 1000 lat kamień runiczny z czasów wikingów

Podczas budowy linii kolejowej w okolicach Oslo znaleziono liczący około 1000 lat kamień runiczny z czasów wikingów

Podczas wykopalisk archeologicznych poprzedzających budowę linii kolejowej w okolicach Oslo w Norwegii znaleziono kamień z epoki wikingów pokryty runami wyrytymi około 1000 lat temu. Przedmiot służył do ostrzenia noży.

Znaleziony zabytek to licząca około 1000 lat osełka – kamienne narzędzie do ostrzenia noży. Wyryte na niej symbole uznane zostały przez naukowców za runy (alfabet używany do zapisu i komunikowania się przez ludy germańskie). Na artefakt natrafiono podczas wykopalisk archeologicznych poprzedzających budowę linii kolejowej w okolicach Oslo. Znalezisko ma postać wypolerowanego łupka, w którym wyryte zostały starodawne runy. Jest to drugi tego typu obiekt znaleziony na terenie Norwegii, na pierwszy natrafiono w okolicach Bergen, na zachodnim wybrzeżu. Odkrycie tego rodzaju przedmiotów z wyrytymi napisami runicznymi zdarza się bardzo rzadko. Runy najczęściej wykonywano na klifach lub dużych skałach, w postaci inskrypcji o charakterze religijnym (na grobowcach), magicznym, handlowym, a także w postaci listów o znaczeniu osobistym lub miłosnym. Zabytkową osełkę wydobyto z obszaru wykopalisk datowanego na okres od 1050 do 1500 roku n.e. System pisania runicznego był szeroko stosowany w Europie przez użytkowników języka germańskiego już od 150 roku n.e. a nawet do 1100 roku n.e., chociaż przez cały ten okres Europa stopniowo przyjmowała alfabet łaciński w następstwie rozprzestrzeniania się religii chrześcijańskiej. Po tym czasie kontynuowano używanie run, ale było to ograniczone do pewnych celów. Alfabet runiczny wykorzystywano nie tylko do pisania lub komunikowania się, ale uważano również, że służył do rzucania zaklęć, ze względu na znaczenie staronordyckiego słowa „run” oznaczającego „sekret”. Nie wiadomo kto mógł wygrawerować runy na znalezionym kamieniu lub w jakim celu tego dokonał. Norweskim naukowcom udało się jedynie ustalić, że runy na osełce odpowiadają literom „r”, „k”, „n” i „a”, ale nie wiadomo jakie jest ich znaczenie. Być może chodzi o przeliterowanie czyjegoś imienia, mogą również oznaczać słowo „przestraszony”, „brzydki” lub „ból”. „Jest to prawdopodobnie nieudana próba napisania nazwy lub innego raczej banalnego napisu, wykonana przez kiepsko wykwalifikowanego rzeźbiarza” – powiedziała dr Karen Holmqvist z Norweskiego Instytutu Badań nad Dziedzictwem Kulturowym (NIKU) i specjalistka od run.

Źródła: livescience.com; ancient-origins.net
Fot: Karen Langsholt Holmqvist/NIKU

Zenon Purta

Partnerzy



Przewiń do góry