Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Powstanie w Wandei

Powstanie w Wandei

Rozpoczęta w 1789 roku rewolucja francuska kojarzy się zazwyczaj pozytywnie. Wśród jej skutków wymienia się między innymi likwidację feudalizmu i początek zmierzchu monarchii absolutnych w Europie. Jednakże, jak każda rewolucja, także ta wywołała wiele skutków negatywnych, które doprowadziły do wybuchu powstania w Wandei – regionie, który na wiele lat stał się utrapieniem kolejnych rewolucyjnych rządów.

Przyczyny powstania

Wandea (franc. Vendée) to region (obecnie także departament) położony w zachodniej Francji. Od północy graniczy z Loarą, a od zachodu z Oceanem Atlantyckim. Przed rewolucją był to jeden z najbogatszych regionów dzięki dobrze rozwiniętemu rolnictwu- uprawie pszenicy – i hodowli. Prowincja ta była jedną z kilku, które oddelegowały do Stanów Generalnych największą liczbę deputowanych. Wandeę zamieszkiwała charakterystyczna grupa ludności – w swej masie konserwatywna, głęboko związana z instytucją Kościoła. Już w trakcie wojen religijnych z XVI i XVII wieku Wandejczycy zasłynęli walecznością zwalczając protestantów. Kościół był jednym z tych podmiotów, które od chwili rozpoczęcia rewolucji mocno ucierpiały w wyniku zmian rewolucyjnych – począwszy od konfiskaty majątków kościelnych (przed rewolucją Kościół był właścicielem ok. 10% ziemi w Wandei) kończąc na konstytucji cywilnej kleru, zmuszając tym samym kler do złożenia przysięgi na wierność rewolucyjnym władzom. Wandejczycy masowo stosowali bierny opór np. poprzez nieuczestniczenie w mszach odprawianych przez tzw. zaprzysiężonych księży. Rozpoczęły się rozruchy – w styczniu 1791 roku w miejscowości Saint-Christophe-du-Ligneron padły pierwsze śmiertelne ofiary. Około półtora roku później – w sierpniu 1792 roku w Breissure Gwardia Narodowa zabiła ok. 500 osób. Innymi przyczynami, oprócz wspomnianej wcześniej sprawy statusu Kościoła, było ścięcie króla Ludwika XVI uznawanego za legalną głowę państwa nawet po obaleniu monarchii, a także trudna sytuacja ekonomiczna związana z trwającą od 1792 r. wojną z I koalicją, a także pobór do wojska (z Wandei zamierzano powołać 4 tysiące rekrutów). Szczególne oburzenie wywołał sposób ich znajdowania – jeśli w danym regionie nie udało się zebrać odpowiedniej liczby ochotników, każda gmina miała wyznaczyć odpowiednią liczbę ludzi, obojętnie jaką metodą.

Początek i rozwój działań zbrojnych

12 III 1793 r. w miejscowości Saint- Florent wybuchły zamieszki. Dzień później powstańcy zajęli Jallais i Chemille rozpoczynając działania wojenne. Celem powstańców była restauracja monarchii (w osobie 8-letniego wówczas Ludwika XVII więzionego w Paryżu) i oddanie dawnego miejsca w państwie Kościołowi. Jak podają źródła wielu powstańców miało na piersiach obraz Najświętszego Serca Jezusa z napisem Dieu et Roi (Bóg i król), co wkrótce stało się nieoficjalnym symbolem powstania.

Symbol powstańców – Wikimedia Commons

Początkowo przywództwo nad powstaniem przejęła grupa wywodząca się z chłopstwa po przywództwem Jacquisa Cathelineau. Szlachta, która najpierwbiernie przyglądała się sytuacji dołączyła z czasem do rebelii przejmując też jej kierownictwo. W początkowej fazie walk przeciw powstańcom władze rewolucyjne mogły postawić jedynie ok. 15 tys. ludzi, głównie członków Gwardii Narodowej. Po połączeniu sił powstańczych, a także szlachty, mieszczan oraz partyzantów z Bretanii i departamentu Maayenne (nazywanych szuanami, nazwa ta błędnie przypisywana jest wszystkim siłom powstańczym) w jedno zgrupowanie, znane jako Armia Katolicka i Królewska (co dobitnie pokazywało charakter i cele tej formacji), liczyły one ok. 40 tys. żołnierzy. Oprócz liczebności Wandejczycy mieali przewagę z racji na znajomość terenu (walczyli wszak na ziemiach dobrze sobie znanych), byli lepiej wyszkoleni pod względem strzeleckim (w Wandei nie był tak powszechny system feudalny, tak więc istniała pewna grupa wolnych chłopów, która posiadała broń), a ponadto po objęciu dowództwa przez szlachtę mieli oni dowództwo z prawdziwego zdarzenia dorównujące, czy wręcz przewyższające dowództwo ich przeciwników. Powyższe czynniki doprowadziły do szeregu zwycięstw powstańców wiosną 1793 roku m.in. w bitwach pod Saint-Vincent-Sterlanges oraz pod Chemile. Kulminacją sukcesów kontrrewolucjonistów stało się zdobycie 18 VI 1793 r. Angers – jednego z głównych miast zachodniej Francji, co otworzyło powstańcom drogę na Paryż.

Dalszy przebieg powstania, reakcja władz rewolucyjnych, upadek powstania

Pomimo zdobycia Angers i otwarcia drogi do Paryża dowództwo Armii Katolickiej i Królewskiej nie zdecydowało się na atak na francuską stolicę, lecz zamiast tego ruszyło na nadmorskie Nantes. Powstańcy liczyli na to, iż zdobycie tego nadmorskiego miasta doprowadzi do otwarcia komunikacji z Anglią i umożliwi wsparcie powstańców z ich strony np. poprzez dostawy uzbrojenia. Dodatkowo część powstańców rozeszła się do domów z powodu prac polowych, co było możliwe z racji ochotniczego charakteru armii powstańczej. Tymczasem reakcja władz w Paryżu była zdecydowana – 17 III 1793 r. Konwencja uchwaliła dekret, na mocy którego każdy buntownik schwytany z bronią w ręku miał zostać skazany na śmierć. Z kolei 1 sierpnia tego roku jakobiński Komitet Ocalenia Publicznego nakazał przeprowadzenie bezwzględnej pacyfikacji Wandei, zalecając wymordowanie wszystkich bez wyjątku mieszkańców. Do wojsk republikańskich zaczęły przybywać posiłki, zyskując tym samym przewagę. Dodatkowo rozpoczęte w końcu czerwca oblężenie Nantes zakończyło się niepowodzeniem, grzebiąc szanse na pomoc ze strony Anglii. 18 października wojska rządowe przekroczyły Loarę posuwając się systematycznie na zachód. Powstańcy ponosili kolejne porażki. Ich główne siły zostały ostatecznie pokonane 23 grudniavw bitwie pod Savenay kładąc kres istnieniu Armii Katolickiej i Królewskiej. Mimo tej klęski walki w Wandei się nie zakończyły.

  • Gość

    Doprawdy tragiczne wydarzenie. Szkoda, iż często przy opisie rewolucji francuskiej jest pomijane…

  • Hipsteror

    Dobrze, ze ukazują się teksty na ten temat. Dzięki!

  • Homiak

    Rewolucja kojarzy się raczej pozytywnie? To jakiś żart ?Pytanie komu? Jeśli komunistom, lewakom itp to nie wątpie. Jak w ogóle można twierdzić, że obalenie monarchii i wprowadzenie demokracji jest dobre? Demokracja jest obrzydliwym i zbrodniczym ustrojem podobnie jak tyrania i oligarchia. Pisali o tym już Arystoteles i Platon. Niestety, ale w 1789 roku wybiło szambo o rozlało się na cały świat. Rewolucja francuska dała początek ponad 200letniej serii największych zbrodni i ludobójstw w historii. W imię demokracji tzw „cywilizacja zachodnia” terroryzuje cały świat narzucając wszystkim swoje obrzydliwe antywartości. Nie istniał do tej pory większy wyzysk niż ten który mamy dziś (niezależnie od rozwoju technologicznego). Rewolucja dała początek wprowadzeniu systemu który umożliwił rozwinięcie się ponadnarodowym globalnym struktorom finansowym zniewalającym ludność całego świata. Wpływy miast wędrować do skarbu państwa i wzbogadzać naród są wyprowadzane za pośrednictwem instytucji lichwiarskich zwanych potocznie bankami. Wandejczycy to bohaterowie i wzór do naśladowania, powinniśmy ich naśladować bo to pierwsi prawdziwi obrońcy cywilizacji łacińskiej.

Partnerzy



  • Imperium Romanum
  • Fundacja Rodu Przelaskowskich
Przewiń do góry