Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Rewolucja lutowa w Rosji

Rewolucja lutowa w Rosji

Na prowincji zmiana ustroju przeszła bez żadnych oporów lub prób buntu. W ciągu kilku dni runęła trzystuletnia monarchia, bo nikt nie chciał jej już bronić. Obok Rządu Tymczasowego zaczęły powstawać rady i komitety robotnicze w miastach, a na froncie rady żołnierskie.

6 / 19 marca Rząd Tymczasowy ogłosił swój program: amnestię, demokratyczne wybory do Zgromadzenia Ustawodawczego, które miało określić przyszły ustrój Rosji, wolność prasy i swobodne działanie stowarzyszeń i partii politycznych. Zapowiedziano kontynuowanie wojny do zwycięskiego końca.

Rząd Tymczasowy zgodził się na opuszczenie przez carską rodzinę kraju, jednak wojownicza Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich żądała uwięzienia cara. 8 / 21 marca carska rodzina została osadzona w areszcie domowym w pałacu w Carskim Siole.

Przyczynami uwięzienia były ogromna nienawiść społeczeństwa rosyjskiego wobec cara i jego rodziny oraz ogromny majątek carskiej rodziny nie tylko w kraju, ale i za granicą. Nowy rząd demokratyczny nie zgadzał się na wyjazd cara z Rosji. Car zamierzał wyemigrować z rodziną do Anglii, na co król angielski Jerzy V, jego krewny, początkowo się zgodził, ale szybko zmienił zdanie. W Wielkiej Brytanii mało kto uważał cara za niewinną ofiarę rewolucji. W brytyjskich kręgach lewicowych Mikołaj II był uważany za okrutnego tyrana o rękach splamionych krwią, który zasłużył sobie na los, jaki go spotkał.

Na początku aresztu w Carskim Siole Mikołaj II był traktowany dość dobrze, ponieważ Rząd Tymczasowy uważał, że zemsta byłaby niegodna nowej władzy. Gdy w sierpniu 1917 okazało się, że nie uda się wywieźć rodziny carskiej za granicę Aleksander Kiereński uznał, że trzeba ich wywieźć ze stolicy, by nie drażnić radykałów. Na miejsce ich pobytu wybrał miasto Tobolsk w zachodniej Syberii, ponieważ można by ich stamtąd łatwo przewieźć koleją transsyberyjską do Japonii.

Ale w 1917 roku wojna światowa trwała nadal. Niemcy początkowo mieli nadzieję na podpisanie z Rządem Tymczasowym rozejmu, jednak rząd ten chciał dalszego udziału w wojnie. Niemcy postanowili więc wspomóc rewolucję i umożliwić Włodzimierzowi Leninowi, z którym utrzymywali stały kontakt, powrót do Rosji, aby na miejscu włączył się w działania rewolucyjne.

 

Zdjęcie Lenina w peruce i bez zarostu z fałszywych dokumentów, którymi posługiwał się w czasie, gdy ukrywał się w Finlandii, 1917 (Zdj. Wikimedia Commons)

Zdjęcie Lenina w peruce i bez zarostu z fałszywych dokumentów, którymi posługiwał się w czasie, gdy ukrywał się w Finlandii, 1917
(Zdj. Wikimedia Commons)

Pogarszająca się sytuacja gospodarcza oraz dalsze klęski na froncie nie sprzyjały jednak stabilizacji. 25 marca / 7 kwietnia rząd był zmuszony do wprowadzenia monopolu na handel zbożem i kartek na chleb. Powrót ze Szwajcarii Włodzimierza Lenina ze współpracownikami nasilił pacyfistyczną agitację bolszewików, którzy utworzyli paramilitarne oddziały Gwardii Czerwonej. Na wsiach doszło do żywiołowych wystąpień chłopów, zajmujących majątki obszarnicze. Do Rządu Tymczasowego weszli mienszewicy, a w czerwcu powstała bliska bolszewikom partia lewicowych eserów. W lipcu w Piotrogrodzie ponownie miały miejsce burzliwe demonstracje robotników, żołnierzy i marynarzy przeciw Rządowi Tymczasowemu, który zdelegalizował partię bolszewików jako agentów niemieckich, a Lenin ukrył się w autonomicznym Wielkim Księstwie Finlandii. Narastał kryzys gospodarczy, inflacja i przestępczość, a dezercje na froncie spowodowały przywrócenie kary śmierci. W połowie lipca półlegalny zjazd bolszewików postanowił rozpocząć przygotowania do przejęcia władzy drogą powstania zbrojnego i ustanowienia własnej dyktatury.

Sama rewolucja lutowa kosztowała życie mniej niż 1500 osób. Następujące po niej wydarzenia i rewolucja październikowa, która na zawsze zmieniła oblicze świata – wielokrotnie więcej.

Małgorzata Korwin-Mikke

 

 

 

 

 

 


Historia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Partnerzy



Przewiń do góry