Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Rozwój oświaty w Polsce w początkowym okresie budowy podstaw socjalizmu

Rozwój oświaty w Polsce w początkowym okresie budowy podstaw socjalizmu

Drugim zadaniem, nie mniej skomplikowanym do wykonania, była postulowana w Deklaracji ideowej PZPR rozbudowa szkolnictwa wszystkich szczebli. Koniec lat 40. i początek 50. XX wieku to okres nierównomiernego rozwoju szkół w mieście i na wsi. Szkoła w tym czasie rozpoczęła kształcenie uczniów w myśl założeń ideologii socjalistycznej, czego przejawem były chociażby tzw. prace użyteczne czyli np. udział w jesiennych wykopkach oraz pojawienie się wzorców osobowych o negatywnym wydźwięku w postaci „bumelanta” czy „bikiniarza”[8]. Pierwsze trudności pojawiły się już z wprowadzeniem w życie Uchwał Zjazdu Oświatowego w Łodzi, które dotyczyły 8–klasowej szkoły powszechnej. Koszty związane z wydłużeniem okresu nauki i przebudową sieci szkolnej były niemożliwe do poniesienia dla państwa, które podnosiło się ze zniszczeń wywołanych drugą wojną światową. Ponadto wyż demograficzny nie był tak wysoki jak się spodziewano, w związku z czym nie było sprawą naglącą wprowadzenie założeń tejże reformy już w danej chwili. Dlatego też postanowiono wrócić do tych zmian w niedalekiej przyszłości. Podstawą organizacyjną nowego systemu szkolnego miała być obowiązkowa szkoła 7–klasowa. Na niej postulowano oparcie dla stopnia licealnego (klasy VIII – XI) w szkolnictwie ogólnokształcącym oraz 2, 3, 4 lub 5–letnich szkół zawodowych. Dotychczas funkcjonujące gimnazja i licea ogólnokształcące po połączeniu ich z odpowiednią liczbą szkół powszechnych miały zostać przekształcone w 11–letnie szkoły ogólnokształcące stopnia podstawowego i licealnego[9]. Poczynając od roku 1950 podnoszenie stopnia organizacyjnego szkół podstawowych odbywało się poprzez przydzielanie szkołom dodatkowych sił nauczycielskich, a nie jak jeszcze kilka lat wcześniej przez komasowanie placówek i tworzenie dużych obwodów szkolnych. W roku 1949 w skali całego kraju pracowało już 22 738 szkół tego poziomu edukacyjnego[10].

Ważnymi kwestiami poruszonymi przez organizującą się władzę, nierozerwalnie złączonymi ze sprawami edukacyjnymi, były szkolne programy nauczania i sposoby przygotowania wykwalifikowanych kadr pedagogicznych dla poddawanej nieustającej reformie polskiej szkoły. I tak zasadnicza reforma programów nauczania w szkole ogólnokształcącej nastąpiła w roku szkolnym 1949/1950, kiedy to partia zaleciła podniesienie poziomu ideologicznego w oświacie i oparcie treści nauczania na założeniach marksizmu – leninizmu. Programy miały umożliwiać przyswojenie przez młodzież podstaw materialistycznego poglądu na życie i świat, pomagać w wytworzeniu przeświadczenia, że socjalizm oznacza wyższą formę współistnienia ludzi. Formułując ideał wychowawczy nie omieszkano zaakcentować w nim roli patriotyzmu i socjalistycznego stosunku do człowieka, jego pracy i własności społecznej[11]. Natomiast jeżeli chodzi o szkolnictwo zawodowe, to dawne publiczne szkoły dokształcające zawodowe przekształcono w publiczne szkoły zawodowe, w których mogli podjąć naukę wszyscy ci, którzy ukończyli szkołę podstawową 7–klasową. Ponadto istniejące do tej pory gimnazja zawodowe przekształcono w licea zawodowe. W związku z koniecznością planowego przygotowania kadr dla gospodarki narodowej oraz koordynowania spraw kształcenia zawodowego wprowadzono w 1949 roku Centralny Urząd Szkolenia Zawodowego. Jego podstawowym zadaniem było opracowanie nowego systemu przeznaczonego dla szkolnictwa zawodowego i dostosowanie go do nowych oczekiwań ówczesnej rzeczywistości[12].

Partnerzy



Przewiń do góry