Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Skarby Baroku w Krakowie

Skarby Baroku w Krakowie

Tylko do 23 kwietnia można w Muzeum Narodowym w Krakowie oglądać wystawę „Skarby baroku. Między Bratysławą a Krakowem” obszernie prezentującą sztukę barokowej z terenów dzisiejszej Słowacji.

Dzięki współpracy Muzeum Narodowego w Krakowie ze Słowacką Galerią Narodową po raz pierwszy w Polsce zagoszczą bezcenne obrazy i rzeźby z bratysławskich zbiorów. Ekspozycję „Skarby baroku. Między Bratysławą a Krakowem” dopełnią zabytki z Węgier, Ukrainy i Polski – w sumie prezentowanych będzie blisko 160 dzieł sztuki. Na wystawie zobaczymy znakomite prace artystów tworzących w naszym kręgu kulturowym, a w Polsce wciąż słabo znanych, takich jak: Jan Kupecký, Georg Rafael Donner, Paul Troger, Franz Anton Maulbertsch, czy też autor słynnych, groteskowych portretów rzeźbiarskich – Franz Xaver Messerschmidt.

Okazją do pokazania tych dzieł w tak szerokim zakresie stała się generalna przebudowa budynku Słowackiej Galerii Narodowej, ponieważ rdzeniem wystawy są właśnie artystyczne artefakty z jej stałych ekspozycji oraz zbiorów magazynowych.

Sztuka barokowa z terenów Słowacji nie była pokazywana w Polsce od lat 70. ubiegłego wieku, a i wówczas był to znacznie węższy wybór dzieł niż na obecnej wystawie – mówi kurator ekspozycji dr Katarína Chmelinová ze Słowackiej Galerii Narodowej. – Kompleksowy remont naszej galerii w Bratysławie wykorzystaliśmy, aby przywieźć do Krakowa rzeźby i obrazy o pierwszorzędnym znaczeniu artystycznym, które w innych warunkach nie opuściłby ekspozycji stałej. Celem wystawy jest pokazanie, w jaki sposób jeden z najbardziej fascynujących kierunków w sztuce rozkwitał w naszym regionie Europy.

Barok w środkowej Europie rozwijał się nieco inaczej niż na południu kontynentu. We wczesnej fazie tego stylu dostrzegamy często inspiracje gotykiem, który był wówczas bardzo mocno obecny w otoczeniu twórców i odbiorców sztuki. Później centrum skupiającym artystów stał się Wiedeń; w progach tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych, założonej u schyłku XVII wieku, gościła większość autorów prac, które prezentujemy. Pamiętajmy, że w czasie, który nas interesuje – w XVII i XVIII wieku – Słowacja wchodziła w skład wielonarodowego Królestwa Węgier, które sąsiadowało z równie multikulturową Rzecząpospolitą Obojga Narodów. Granica nie była barierą, artyści urodzeni na terenach dzisiejszej Słowacji i kształceni w Wiedniu tworzyli dla zleceniodawców z Krakowa, Warszawy i Lwowa. Tak było np. z Janem Kupeckim, wykonującym zamówienia Aleksandra Sobieskiego, syna polskiego króla Jana III. Oczywiście ta prawidłowość działała także w drugą stronę – artyści pochodzący z Polski tworzyli dla magnatów i książąt Kościoła z drugiej strony Karpat.

Wspominany wyżej Jan Kupecký (1667–1740) uważany jest za jednego z największych środkowoeuropejskich mistrzów portretu barokowego. Urodził się w słowackim miasteczku Pezinok nieopodal Bratysławy, jednak los zafundował mu życie wędrowca: mieszkał, tworzył i zdobywał uznanie m.in. na Węgrzech i na Morawach, w Wiedniu, Wenecji i Norymberdze. Początkowo osiadł w Rzymie, gdzie spędził dwadzieścia lat, utrzymując się głównie z malowania portretów na zamówienie. Prawdziwe uznanie jako portrecista zyskał po przeprowadzce do Wiednia w roku 1707; w tym czasie malował np. cara Piotra I. Jednak lęk przed prześladowaniami religijnymi zmusił Kupeckiego do kolejnej przeprowadzki. W roku 1723 wraz z rodziną osiadł w Norymberdze, gdzie także cieszył się zasłużoną renomą, dotknęła go tu jednak tragedia osobista – śmierć 17-letniego syna. Na wystawie „Skarby baroku” zobaczymy Jana Kupeckiego m.in. na przepięknym autoportrecie z żoną i kilkuletnim synkiem.

Nie mniejszym uznaniem jako artysta cieszył się wiedeńczyk Georg Rafael Donner (1693–1741), przedstawiciel nurtu klasycyzującego w rzeźbie barokowej, autor m.in. słynnej Fontanny Opatrzności na wiedeńskim Neuer Markt. Do rozwijania rzeźbiarskiego talentu zachęciło go spotkanie z uznanym artystą Giovannim Giulianim. Podjął naukę w jego pracowni, kontynuował ją w wiedeńskiej Akademii, by z biegiem czasu stać się jednym z najbardziej płodnych rzeźbiarzy swoich czasów i mistrzem dla licznych uczniów oraz naśladowców, do których zalicza się także jego brat Mateusz Donner. Tworzył w Salzburgu, Bratysławie i Wiedniu. MNK prezentuje prace z kręgu Georga Rafaela Donnera o tematyce mitologicznej (posągi Wenus i Merkurego) oraz religijnej (przejmująca Pietà).

Partnerzy



Przewiń do góry