Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Tajemnica piątego fortu wikingów

Tajemnica piątego fortu wikingów

Archeolodzy odkrywają tajemnicę fortu wikingów z X wieku. Odkrycie rzuca nowe światło na sposób budowy obiektów wojskowych za czasów panowania Haralda Sinozębnego.

W Borgring na wyspie Zelandia (wschodnia część Danii) w 2014 odkryto twierdzę obronną z X wieku n.e. Duńscy historycy parę lat temu spierali się w sprawie istnienia piątego fortu wybudowanego przez Haralda. Debatowali również nad przyczyną powstania tych obiektów. Niektórzy historycy bowiem twierdzili, że ów fortyfikacje nie powstały z przyczyn obronnych, a jedynie miały stanowić symbol siły i prestiżu króla. Jak twierdzi Søren Sindbæk, archeolog z Uniwersytetu w Aarhus w Danii, dokładne badania obiektu pozwolą na uregulowanie historycznego argumentu o funkcji przeznaczenia fortu. Są to chyba najrzadsze i najdziwniejsze zabytki jakie pozostawili po sobie Wikingowie – stwierdził Sindbæk.

Ostatnie odkrycie tego typu miało miejsce 60 lat temu. To było tak długo, zanim znaleźliśmy nową fortyfikację i mieliśmy okazję wykopać i przebadać ją za pomocą wszystkich nowych metod badawczych – powiedział Sindbæk. Dokładne badania pozwoliły stwierdzić, że forty nie powstały tylko jako pomniki siły ale stanowiły podstawę militarnej sieci łączności Sinozębego. To nie była tylko przypadkowa kolekcja pomników, które zostały tam umieszczone, aby ukazywać potęgę, istnieje dla nich spójna logika wojskowa. Zostały umieszczone w miejscach szczególnie narażonych na atak, a mimo to potrafiły zdominować krajobraz. Odkryto, że lokalizacja wszystkie forty pierścieniowe zostały wybudowane tak aby miały dostęp do morza ale jednocześnie były na tyle daleko od wybrzeża aby nie były narażone na ataki morskie. Porównanie lokalizacji obiektów wykazało również, że ów fortyfikację znajdowały się w pobliżu głównych traktów handlowych. Lokalizacja wszystkich fortów została dokładnie przemyślana i miała stanowić sieć obrony militarnej skonsolidowanego państwa Haralda Sinozębnego. Były idealnymi punktami widokowymi do obserwacji armii nieprzyjaciela, która to mogła przybyć drogą morską, co jest najbardziej oczywistym sposobem podboju z czasów wikingów. Te fortyfikacje zostały umieszczone dokładnie tam, gdzie trzeba by było ewentualnie temu zapobiec – powiedział Sindbæk.

Między innymi za pomocą techniki Lidar (niezwykle dokładna metoda pomiaru ziemi lub odległości do obiektów, w oparciu o czas odbicia impulsów lasera) naukowcom udało się ostatecznie ustalić, że fortyfikacja była w kształcie pierścienia. To, co pozostało w niektórych częściach twierdzy, było dosłownie tylko zmianą poziomu terenu o około 30-40 centymetrów, więc nie widzisz nic na ziemi – powiedział Sindbæk. Wykonane również zostało geofizyczne badanie podziemnej twierdzy, poprowadzone przez geolożkę, Helen Goodchild z Uniwersytetu w York. Goodchild zbadała teren Borgring przy użyciu metody zwanej „fluxgate gradiometry”, która może wykryć subtelne ślady w podziemnych polach magnetycznych spowodowane starożytnymi procesami. Wyniki geofizyczne były imponujące. One zasadniczo pokazały dość dużo układu struktury murów, co oznaczało dla   archeologów bardzo precyzyjnie miejsce do,którego to skierować należało ich wykopaliska.  – powiedziała Goodchild.

W 2016 roku naukowcy odkryli wschodnią bramę twierdzy, która okazała się być używana jako warsztat po tym, jak forteca przestała być używana przez wojsko, prawdopodobnie w XI wieku, powiedział Jonas Christensen, archeolog. Odnaleziony został również przybornik wikinga, który zawierał kilka drzewnych i metalowych narzędzi oraz kawałki ceramiki związanej z kimś bogatym lub o wysokim statusie społecznym dla wikingów w Danii i Szwecji. Tegoroczne wykopaliska w Borgring ukazały badającym deskę ze starożytnego dębu, uformowaną i wywierconą w kilku miejscach, która to została wykorzystana do datowania dendrochronologicznego. Te daty wykazały, że deska została przycięta w tym samym czasie co drewno pochodzące z innych pierścieniowych fortów w Danii. Oznacza to, że deska została przycięta i ukształtowana w tym samym czasie, a to oznacza, że fort został zbudowany przez Harald Sinozębego – powiedział Christensen.

Harald Sinozęby (Harald Bluetooth) był królem Danii (958–987) oraz Norwegii (974–985). Sinozębny w 965 roku przyjął chrzest, tym samym wprowadzając w Danii chrześcijaństwo. Wydarzenie to wiąże się z legendą, która mówi, że w momencie zawahania Haralda podczas chrztu sam niemiecki kapłan Poppo przeniósł gołą ręką rozpalony do białości kawałek żelaza. Czyn ten miał rozwiać wahania Haralda nad tym, który z bogów jest silniejszy – Odyn czy Jezus Chrystus. Panowanie Haralda oprócz chrystianizacji Danii to również wiele projektów budowlanych takich jak kościoły, twierdze obronne czy najbardziej znane kamienie runiczne z Jelling. To właśnie od przydomku Haralda pochodzi nazwa popularnej technologii Bluetooth jednakże duńscy historycy twierdzą, że przydomek ten zyskał dopiero wiele lat po śmierci i na pewno nie był tak nazywany za życia.

Źródła: independent.co.uk, livescience.com

Fot.: Aarhus University

Marcin Majchrzak

Partnerzy



Przewiń do góry