Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Tatar w Berlinie. Czyli krótka historia polskich Tatarów – część 1

Tatar w Berlinie. Czyli krótka historia polskich Tatarów – część 1

Historia polskich Tatarów godna jest krótkiego naświetlenia. Zapoznanie się z nią pozwala nie tylko na lepsze zrozumienie motywów, jakimi kierował się Rafał Gan-Ganowicz, ale stanowi także swoiste uzupełnienie historii polskiego kondotiera.

Czytaj część II

Tatarzy to lud koczowniczy wywodzący się z terenów dzisiejszej Mongolii. Plemię Tatarów było początkowo tylko jednym z plemion zamieszkujących stepy, jednakże wkrótce rozrosło się na tyle, by nazwa plemienia posłużyła na określenie wszystkich Mongołów[1]. Lud ten nieustannie buntował się przeciwko cesarzowi, stawał do walki także przeciwko innym koczownikom. Ostatecznie w wyniku zjednoczenia plemion koczowniczych, dokonanego przez Temudżyna, Tatarzy rozprzestrzenili się po całym terytorium Mongolii. Wkrótce miano Tatarów przylgnęło do całego społeczeństwa imperium Temudżyna, choć on sam nazywał swych poddanych „Mongołami[2]”.

Wkrótce wojownicy z mongolskich stepów przybyli także do Europy. Pierwszą potyczką pomiędzy europejskimi zbrojnymi a przybyszami ze wschodu była bitwa nad Kałką, która miała miejsce 16 czerwca 1223 r. Bitwa zakończyła się porażką wojsk ruskich, zaś po Europie rozeszły się pogłoski o:

(…) strasznych jeźdźcach mających krótkie nogi, ogromne ciała, niebywale szerokie klatki piersiowe i ciemne twarze, pijących ludzką krew i noszących chorągwie z krzyżami[3].

Bitwa pod Legnicą, Legenda o św. Jadwidze z 1353 r., fot. Wikipedia Commons

Bitwa pod Legnicą, Legenda o św. Jadwidze z 1353 r., fot. Wikipedia Commons

W średniowiecznej Europie pojawiły się nawet pogłoski, w myśl których jeźdźcy ze wschodu mieli być potomkami murzyńskich królów, którzy składali Chrystusowi hołd po narodzeniu[4].

Pierwszy kontakt Polaków i Tatarów nastąpił niedługo potem. W 1240 r. Tatarzy zakończyli podbój Rusi Kijowskiej i skierowali się ku Węgrom. Część wojsk tatarskich pomaszerowała na ziemie polskie, gdzie 9 kwietnia 1241 r. doszło do bitwy pod Legnicą. Nie była to oczywiście pierwsza potyczka Polaków z Tatarami, już wcześniej armie najeźdźców zajęły Sandomierz i szereg innych miast, rozbiły również oddział rycerstwa krakowskiego[5].

Bitwa pod Legnicą zakończyła się porażką Polaków, którzy mieli przeciwko sobie kilkakrotnie liczniejsze wojska mongolskie. Wśród historyków pojawiły się także koncepcje, w myśl których pod Legnicą użyte miały zostać „gazy bojowe”, „ognie greckie” lub inne „dymy bojowe”, które zdaniem niektórych badaczy miały być wystrzeliwane przy użyciu prymitywnych rakiet[6].

Tatarzy polscy nie byli jednak potomkami zwycięzców spod Legnicy. Ich pojawienie się Polsce wiąże się z okresem Rzeczpospolitej Obojga Narodów, rozległego państwa powstałego w XVI w., w wyniku unii pomiędzy Królestwem Polskim, a Wielkim Księstwem Litewskim. Tatarzy pojawili się na ziemiach Litwy historycznej w wieku XIV, nazywano ich „lipkami” lub „muślimami”. Nazwa „lipka” według autorów publikujących przed II wojną światową wywodzi się od zniekształconej nazwy Litwy[7]. Od Tatarów i Turków, termin „lipka” przeszedł do języka polskiego, jako określenie dla Tatarów litewskich, którzy pozostawali wierni Rzeczpospolitej.

  • Robko

    Z przodu księżyc z tyłu gwiazda to tatarska nasza jazda!
    Lance do boju szable w dłoń bolszewika goń goń goń!
    Pół Tatarów, pół Polanów, to trzynasty pułk ułanów!
    Szable do boju lance w dłoń bolszewika goń goń goń!

Partnerzy



Przewiń do góry