Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Zamek w Będzinie na nowo odkrywany – Budynek Bramny – część 5

Zamek w Będzinie na nowo odkrywany – Budynek Bramny – część 5

Dzisiaj proponuje jedno z ciekawszych zagadnień – kwestię pierwotnego wjazdu  na zamek górny.

Już na początku muszę przyznać – rzecz jest dość niejasna i tajemnicza. Budynek bramny (wieża bramna), dzięki któremu możemy się dostać z zamku dolnego na górny, istnieje tylko na modelach i wirtualnych rekonstrukcjach. Nie wspominają o nim żadne źródła pisane (Revisia Polski maley, 1564; Revizya zamku Będzińskiego, 1616; Lustracya województwa krakowskiego, 1660; takież Lustracye… z lat 1765 i 1789). Nie ma go na żadnej, nawet najstarszej XVI-wiecznej rycinie. Pierwszy szczegółowy opis, o którym niżej (1854/56) mówi jedynie o „otworze w murze”.

Mówiąc kolokwialnie, obecne wejście na zamek prowadzi przez dwie dziury w murze. Najpierw pierwsza „dziura”, potem idziemy kilkanaście metrów międzymurzem, aż napotykamy drugą „dziurę” i już jesteśmy na dziedzińcu. Tymczasem w średniowieczu rzecz nie wyglądała tak prosto – to drugie wejście zostało przebite w murze wewnętrznym później, być może nawet dopiero w XVIII wieku. Nie wiem, czy da się to dzisiaj jednoznacznie stwierdzić. Najstarsze plany nie są w tej kwestii jednoznaczne (zresztą zbyt mało szczegółowe). Z całą pewnością ów otwór widoczny jest na rycinie zamieszczonej w „Przyjacielu Ludu” w roku 1843, a więc już po restauracji Lanci`ego. Idąc dalej – także na rycinie datowanej około roku 1800 jest coś, co najwyraźniej jest owym otworem.

Ta rycina datowana jest na ogół w okolicach 1800 roku.

Ta rycina datowana jest na ogół w okolicach 1800 roku.

 Bodajże pierwsza rycina przedstawiająca zamek już po odbudowie Lanciego.

Bodajże pierwsza rycina przedstawiająca zamek już po odbudowie Lanciego.

Zamek na planie Będzina, ok. 1875. Wyraźnie widać te wszystkie elementy, o których traktuje niniejszy artykuł.

Zamek na planie Będzina, ok. 1875. Wyraźnie widać te wszystkie elementy, o których traktuje niniejszy artykuł.

Partnerzy



Przewiń do góry