Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Zamek w Będzinie na nowo odkrywany – część 6

Zamek w Będzinie na nowo odkrywany – część 6


Akt oddania

pod nadzór Magistratu Miasta

Bendzina

Starożytnego Zamku Królewskiego

w tymże mieście istniejącego

sporządzony przez

Budowniczego Ptu Olkuskiego

w roku 1856akt oddania

Protokół oddania starożytnego zamku w mieście Bendzinie istniejącego, dotąd pod Zarządem Górnictwa zostającego, pod nadzór Magistratu Miasta Bendzina, wskutek reskryptu Wysokiej Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Duchownych, z dnia 24 czerwca/4 lipca 1854 roku nr 11156/23362 przez reskrypt Rządu Gubernialnego Radomskiego z dnia 30 czerwca/11 lipca 1854 nr 51734 ogłoszonego, spisany przez Budowniczego Powiatu Olkuskiego

W dniu dzisiejszym jako terminie ułożonym Budowniczy Powiatu Olkuskiego wspólnie z Budowniczym Zakładów Górniczych Okręgu Zachodniego, Burmistrzem Miasta Bendzina, z dwoma ławnikami honorowymi tegoż miasta, nie mniej Franciszkiem Kluzą dotychczasowym dozorcą zamku, udali się na grunt tegoż i przystąpili do szczegółowego opisu jego.

Przede wszystkim obowiązkiem jest Działających uprzedzić, że poniższy opis jakkolwiek z największą możliwą starannością sporządzony, nie da dokładnego i szczegółowego wyobrażenia ani o stanie zamku, ani o szczegółach w nim się znajdujących – bo obejmuje tylko takie przedmiota, do których dzisiaj (w niektórych miejscach z największym niebezpieczeństwem) dojść można. Przedmiota zaś w niedostępnych miejscach znajdujące się lub gruzami zawalone, których ani Budowniczy Powiatu niniejszy opis formujący, ani Burmistrz Miasta Bendzina zamek pod swój nadzór odbierający, widzieć nie mogli (jako niedostępne) opisane tu nie są, na usprawiedliwienie czego Budowniczy Powiatowy przytacza tu dosłownie ostatni ustęp Wniosków swoich względem zamku będzińskiego, jeszcze w dniu 1/13 grudnia 1853 przy nr 417 Naczelnikowi Powiatu Olkuskiego przedstawionych:

Sporządzenie jednak tych planów, ze względów przytoczonych powyżej, nie da się inaczej wykonać, jak tylko wtenczas, gdy władza właściwa wyasygnuje najmniej RS 30 wyraźnie RS trzydzieści na przygotowanie do pomiaru potrzebne, rusztowania, drabiny, ludzi do pomocy itp., z których najskrupulatniejszy rachunek legalnemi dowodami poparty – trudniący się pomiarem i niwelacją, złożyć będzie w obowiązku.”

Nadmienia się tu jeszcze i to, że ponieważ wszystkie szczegóły budowlane tego zamku są w stanie upadającym i bez potrzeby reparacji lub odnowień zupełnych do żadnego pożytku posłużyć nie mogą – dla skrócenia więc pracy monotonnie tylko powtarzanie złego stanu przynieść mogącej – w poniższym opisie dano tylko jedną rubrykę, w której ilość szczegółów wpisano – z zastrzeżeniem, że wszystkie są w stanie złem.

Opisanie Ogólne

Zamek Królewski w Bendzinie leży na szczycie góry, nad miastem panującej, i w niższej początkowej swej części podstawą tegoż miasta będącej.

Wymurowanym jest jak wszystkie starożytne zamki, z kamienia łamanego na wapno, z domieszaniem przy restauracją przed kilkunastą laty dopełnionej, cegły palonej – w częściach restaurowanych pokryty dachami z blachy cynkowej.

Kształt ogólny budowli, rozkład oddziałów i zewnętrzne elewacje, są fantastyczne, w stylu gotyckim do dawnych ruin przy restauracji zastosowywane – i domyślać się należy że celem ostatniej restauracji było, nie tyle zapewnienie użyteczności, lub ciągnienia korzyści z zamieszkania tego zamku, jak raczej ocalenie szczątków jego z ruin starożytnością się odznaczających od zupełnego w gruzy rozsypania się.

Z tego to zapewne powodu, przy jego restauracji nie miano wielkiego względu na oszczędne i trwałość zapewnić mogące płaszczyzn dachowych, na dogodności odpowiadające połączenie lokalów, pod względem prostolinijnego stykania się tychże z sobą (alignement) na przyzwoite oświetlenie, rozkład okien i drzwi – a nawet jednostajność poziomu podłóg – lecz w tych wszystkich okolicznościach stosowano się do dawnych jakie pozostałe ruiny stanowiły, byle tylko tamże kształt zewnętrzny ich najbardziej malowniczy i starożytnością się odznaczający, nadać.

Stan dzisiejszy tego gmachu jest ogólnie mówiąc upadający, dachy bowiem cynkowe w wielu miejscach są pozrywane, powały sufity i podłogi wraz z unoszącymi je belkami pozawalane, okna popaczone co do ram, co do szyb w  wielu miejscach powybijane, drzwi popaczone i nie pasujące, zamki pordzewiałe, piece prawie wszystkie porozwalane i do żadnego użytku posłużyć nie mogące, mury takie w wielu bardzo miejscach szkodliwie porysowane.

Partnerzy



Przewiń do góry