Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Złamane Skrzydła | Recenzja

Złamane Skrzydła | Recenzja

Złamane Skrzydła. Życie i sława Manfreda von Richthofena, Alicja Sułkowska

Jakie są związki czerwonego Barona z Polską? Na jakim samolocie odnosił swoje sukcesy? Kto zestrzelił najsłynniejszego pilota pierwszej wojny światowej?

Praca „Złamane Skrzydła. Życie i sława Manfreda von Richthofena” jest debiutem wydawniczym Alicji Sułkowskiej. Autorka, uczennica Liceum Ogólnokształcącego, dotychczas publikowała krótkie artykuły na portalu Histmag.org poświęcone historii lotnictwa pierwszej i drugiej wojny światowej. Książka jest próbą sięgnięcia po bardziej rozbudowaną formę. Jest to praca popularnonaukowa skierowana do czytelnika zainteresowanego losami i mitem „Czerwonego Barona”

Książka składa się z dwóch części. Cześć pierwsza – rozdziały I – X jest dosyć dokładną biografią Manfreda von Richthofena. W rozdziale pierwszym omawiana jest historia rodziny Richthofenów od XVI wieku do początku XX w. Rozdziały II i III opisują losy Manfreda von Richthofena od czasów dzieciństwa do wybuchu I wojny światowej. Dzieje słynnego lotnika podczas wojny aż do tragicznej śmierci, to rozdziały od IV do X. Część druga – rozdziały XI – XV jest zbiorem swobodnie wybranych esejów autorki o różnych aspektach mniej lub bardziej związanych z biografią bohatera – od miasta w którym się wychował do jego przedstawień w popkulurze.

Manfred baron von Richthofen jest nie tylko jednym z nasłynniejszych pilotów pierwszej wojny światowej ale również ikoną popkultury, do której nawiązują zarówno reżyserzy filmowi jak i autorzy komiksów czy gier, szeroko rozpoznawalny na całym świecie. Do czasu podjęcia tematu przez autorkę, nie doczekał się jednak kompleksowego opracowania w polskiej historiografii. Książka ta jest pierwszym w języku polskim tak szerokim opracowaniem dotyczącym losów słynnego pilota, co samo w sobie jest ciekawostką. Dlaczego zatem do legendy Czerwonego Barona nie sięgali dotychczas polscy autorzy?

Sięgając po tę pozycję spodziewałem się czegoś lepszego. Co prawda zasadnicza część książki (ponad 270 stron) jest rzetelnym opracowaniem dziejów słynnego lotnika podczas pierwszej wojny światowej. Niestety narracja ograniczająca się do chronologicznego przedstawiania kolejnych sukcesów „Czerwonego Barona” okraszona krótkimi informacjami o jego przeciwnikach, powoduje, że czytanie staje się po prostu nudne.

Interesujące jest podjęcie przez panią Sułkowską pośmiertnych „losów” bohatera. Wykorzystywanie jego wizerunku i dokonań zarówno w okresie Wielkiej Wojny, w okresie międzywojennym jak i podczas II wojny światowej, było istotnym ogniwem w niemieckiej propagandzie. Stanowiło też podstawę do tworznia się legendy, mitu rycerza przestworzy, zaadaptowanego następnie do celów popkultury.

Konstrukcja książki nie ułatwia czytania. Rozdział dotyczący rodzinnego miasta barona Richthofena – Świdnicy pomógłby w wyobrażeniu sobie jego dzieciństwa i młodości, rozdział (sam w sobie bardzo ciekawy) dotyczący rozwoju samolotów myśliwskich pierwszej wojny światowej, ułatwił by zrozumienie walk powietrznych. Niestety oba stanowią nie związane z narracją książki eseje do których czytelnik musi sięgać osobno.

Chyba najsłabszą częścią książki są przypisy. Brak w nich konsekwencji, a część z nich jest zupełnie kuriozalna. Biorąc pod uwagę wiek autorki trudno mi uwierzyć że pamiętniki matki Manfreda Mein Kriegstagenbuch ukazały się w Berlinie w roku 1937 w tłumaczeniu A. Sułkowskiej (!) a taki wniosek można wysnuć chociażby na s. 48. Ciężko jest ocenić, w jakim zakresie wina leży w małym doświadczeniu autorki w pisaniu prac historycznych a w jakim niechlujstwo redakcji.

Pozycja według intencji autorki miała wypełnić lukę na polskim rynku wydawniczym i trzeba przyznać, że zadanie to zostało wykonane. Książkę można z powodzeniem polecić miłośnikom awiacji i czytelnikom zainteresowanym pierwszą wojną światową. Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że mimo wielkiego potencjału i dużego wysiłku włożonego w kwerendę jest to potencjał w dużej mierze niewykorzystany.

Wojciech Olszewski

Ocena recenzenta: 3,5/6

Wydawnictwo: Replika

Partnerzy



Przewiń do góry