Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Żołnierze Wyklęci, a Oddziały Wyklętych Szymona Nowaka

Żołnierze Wyklęci, a Oddziały Wyklętych Szymona Nowaka

Ad perpetuam rei memoriam

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony mocą ustawy z dnia 3 lutego 2011 roku i obecnie obchodzony jest 1 marca. Początek preambuły Ustawy o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” podkreśla jasno cel tego uregulowania prawnego podając do publicznej wiadomości: „w hołdzie „Żołnierzom Wyklętym” – bohaterom antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urzeczywistnienie dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, z bronią w ręku, jak i w inny sposób, przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu (…) „ 

Oddziały Wyklętych S. Nowaka, a etymologia metafory

Białostocczyzna, lato 1945. Żołnierze z dowodzonego przez por. "Zygmunta" 1 szwadrony 5. Brygady Wileńskiej AK. Od lewej kpr. Janusz Rybicki "Kukułka", Władysław Kendyśl "Tarzan", Szczepan Filipiuk "Kula", NN "Lot", Stanisław Romańczuk "Staś".

Białostocczyzna, lato 1945. Żołnierze z dowodzonego przez por. „Zygmunta” 1 szwadrony 5. Brygady Wileńskiej AK. Od lewej kpr. Janusz Rybicki „Kukułka”, Władysław Kendyśl „Tarzan”, Szczepan Filipiuk „Kula”, NN „Lot”, Stanisław Romańczuk „Staś”.

Określenie żołnierzy wyklętych zostało użyte po raz pierwszy przez Ligę Republikańską w 1993 na UW, gdzie przedstawiono wystawę zatytułowaną: „Żołnierze Wyklęci – antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku”. Następnie nazwa została spopularyzowana w 1996 roku, przy okazji promocji książki Jerzego Śląskiego o takim samym tytule. Obecnie termin jest spetryfikowany w polskiej historiografii.  Określa on konglomerat partyzantki antykomunistycznej funkcjonującej u schyłku II wojny światowej głównie na wschodnich rubieżach Polski pojałtańskiego porządku oraz na północno– wschodnich kresach dawnej II RP. Żołnierzami wyklętymi zwykło się nazywać w historiografii polskie oddziały partyzanckie tzw. drugiej konspiracji (pierwsza miała miejsce na początku wojny i trwała aż do planu Barbarossa, który zmienił układ przymierzy na kartach Europy, a my znaleźliśmy się, ad absurdum, w jednym bloku z ZSRR) działające w latach 1944–1963 w pro wolnościowym podziemiu. Ostatni z armii wyklętych, który był znany z imienia i nazwiska – Józef Franczak ps. Lalek zginął 21 października 1963 roku, czyli 18,5 roku po zakończeniu drugiej wojny światowej, jak słusznie akcentuje autor publikacji.

Partnerzy



Przewiń do góry