14 lipca 1789 roku lud paryski zdobył Bastylię

Gdy w godzinach rannych 14 lipca lud dotarł pod arsenał Les Invalides, który był teorytycznie broniony przez weteranów, jego dowódca musiał skapitulować z powodu niechęci do walki jego podkomendnych. W ręce motłochu wpadło ok. 30 tys. karabinów, choć zarządzenie nakazywało rozdanie broni, w większości sprawnej, jedynie poważanym obywatelom. Nieliczne znalezione tam zapasy amunicji zostały zużyte przez wiwatujący tłum, który skierował się w kierunku Bastylii celem zdobycia rzekomo się tam znajdującego prochu i amunicji.

Bastylia powstała jeszcze w średniowieczu. Jej pierwszym zadaniem miały być funkcje raczej militarne – stała ona na obrzeżach miasta,a dodatkowo górowała nad innymi budynkami miasta, przypominając ludowi, jaką siłe posiada władca. Od XVII w., tj. czasu, gdy pełniła ona rolę więzienia, stała się symbolem wszechmocy królewskiej. Burbonowie umieszczali tam swoich przeciwników politycznych za pomocą lettres de cachet, czyli wyroków skazujących adresata listu bez procesu na karę więzienia lub wygnania. Jedną z najbardziej znanych osób, które przebywały w Bastylii jest legendarny „Człowiek w masce”. W lipcu 1789r. w więzieniu przebywało jedynie 8 osób, głównie fałszerze i jedna osoba chora umysłowa, zwana przez siebie samego „Majorem Ogromności”. Funkcje strażnicze pełniła tu niepełna kompania weteranów, którą na krótko przed atakiem wzmocniono plutonem Szwajcarów pod dowództwem porucznika.

Gdy lud zgromadził się pod Bastylią żądając amunicji, komendant twierdzy, stary markiz Bernard René de Launay, początkowo oporny, zgodził się na rokowania, które odbyły się w wielkim napięciu przez kratę twierdzy. W tym momencie, jeden z wiarusów broniących Bastylię, wystrzelił, raczej nie z wolą zabicia, ale odstraszenia wciąż zbliżającego się tłumu. Jeden z rewolucjonistów został ranny, co wywołało wielkie wrzenia wśród ludu, który rzucił się do ataku na więzienie. Obrońcy odparli jego chaotyczne ataki, ale na skutek przejścia odsieczy na stronę Rewolucji, weterani przestali strzelać i machali do ludzi okazując im sympatię. W twierdzy, jak się okazało, nie przygotowano odpowiednich zapasów i de Launay zgodził się skapitulować, tym bardziej, że paryżanie podciągnęli 2 działa do ostrzału Bastylii. Komendant nakazał otwarcie bramy, przez którą wbiegł tłum. Mimo wcześniejszych zobowiązań, kilku Szwajcarów zostało zabitych, zaś resztę wzięto do niewoli. Bernard René de Launay został zamordowany przez tłum pod ratuszem kilka godzin po wzięciu więzienia za to, że próbował wysadzić się wraz z Bastylią w powietrze używając zapasu prochu. Uniemożliwił mu to jeden z weteranów, zaś później jego głowę nabito na pikę i obnoszono po Paryżu.

Choć zdobycie Bastylii nie miało żadnego znaczenia militarnego, tym bardziej, że zapasy prochu nie okazały się takie ogromne, to wydarzenie to było bezprecedensowym aktem tłumionej dotychczas nienawiści do ancien regime’u, która teraz obalała podstawy feudalistycznej monarchii. Z kolei królowie europejscy zdali sobie sprawę, jak wielką siłę mają rewolucyjne nurty wśród plebsu i burżuazji. Bastylia jest dziś niezwykle popularna, choć tak naprawdę została już dawno rozebrana. Mimo to stanowi wydarzenie – symbol, które stanowi pewną granicę w nowożytności, pomiędzy absolutystycznymi rządami monarchów, a przejmowaniem władzy przez obywateli w duchu republikańskim i narodowym.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*