Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

23 stycznia 1919 roku wojsko  czechosłowackie zajęło polską część Śląska Cieszyńskiego zaczynając tym samym tak zwaną wojnę polsko-czechosłowacką

23 stycznia 1919 roku wojsko czechosłowackie zajęło polską część Śląska Cieszyńskiego zaczynając tym samym tak zwaną wojnę polsko-czechosłowacką

W połowie grudnia 1918 roku Józef Piłsudski wysłał do prezydenta Czech Tomáša Masaryka oficjalny list z prośbą o rozwiązanie konfliktu drogą negocjacji. Czesi niestety w odpowiedzi zajęli zbrojnie Spisz i Orawę. Wykorzystując chaos , który wówczas panował w Polsce (Wojna polsko-ukraińska, powstanie wielkopolskie i organizowanie struktur państwowych.) 23 styczna 1919 roku premier Karl Kramář oraz prezydent Tomáš Masaryk, wydali rozkaz o ataku na polskie ziemie. Wojska czeskie w liczbie 16tys. żołnierzy wspierane pociągiem pancernym i artylerią pod dowództwem płk. Josefa Šnejdarka, wkroczyły na Śląsk Cieszyński. Celem ataku było zajęcie i wcielenie całego Śląska Cieszyńskiego do Czechosłowacji. Naprzeciw armii czechosłowackiej stanęły liczące około 1,5tys. żołnierzy improwizowane oddziały ochotnicze złożone z miejscowych górników i polskiej młodzieży szkolnej, którymi dowodził gen. Franciszek Latinik.  Na skutek wielkiej przewagi Czesi zaczęli spychać Polaków  w kierunku Cieszyna.

24 stycznia Czesi zajęli Karwinę, Suchą i Jabłonków, a o świcie 26 stycznia natarli na, znajdujący się między Zebrzydowicami i Kończycami Małymi, 60-osobowy oddział pod dowództwem kpt. Cezarego Hallera brata gen. Józefa Hallera. Czeskie natarcie zatrzymała polska kompania piechoty z Wadowic por. Kowalskiego. Następnie Czesi zajęli Stonawe. Polacy próbowali odbić miasto lecz jednak natarcie zakończyło się fiaskiem. Podczas ataku zginęło ok. 75% polskiej kompanii, pozostałych kilkunastu żołnierzy wziętych do niewoli, Czesi zamordowali, zakłuwając bagnetami.  Atak spieszonych szwoleżerów podchorążego  Królikowskiego pozwolił odzyskać utracony teren  i zatrzymał czeskie natarcie na tym odcinku frontu. Czesi cały czas atakowali więc około godziny 17:00 gen. Latinik wydał rozkaz  wycofania się na linie Wisły, następnego dnia Czesi zajęli Cieszyn, Goleszów, Hermanice, Ustroń i Nierodzim.  Po wejściu do Cieszyna na wieży ratuszowej zawieszono chorągiew czeską, natomiast polskie orły były zdzieranie a żołnierze czescy orły te deptali, pluli na nie i rzucali do Olzy.

W dniach 28-31 stycznia miała miejsce nierozstrzygnięta bitwa pod Skoczowem która zatrzymała dalszy postęp wojska czeskiego. W tym czasie w wyniku naciski Ententy, nastąpiło zawieszenie broni. 3 lutego podpisano polsko-czeski układ o tymczasowej granicy na Śląsku Cieszyńskim, w myśl której ustalono nową linie demarkacyjną, która biegła wzdłuż linii kolei koszycko-bogumińskiej. Czesi jednak nie respektowali ustaleń i przeciągające się negocjacje w sprawie wycofania wojsk czeskich było przez nich kilkakrotnie przerywane atakami ich wojsk na słabsze polskie oddziały. Ostatecznie Czesi wycofali się na nową i korzystniejszą dla nich linie demarkacyjną, a 25 lutego wojsko polskie wreszcie wkroczyło do jedynie wschodniego Cieszyna.

Niestety w czasie wojny Czesi dopuścili się paru zbrodni m.in. wspomniany już wcześniej mord jeńców w Stonawie dokonany 26 stycznia 1919 roku. Czesi zamordowali również jeńców w Bystrzycy oraz cywilów w Karwinie. Bojówki uzbrojonych Czechów oraz czeskiej żandarmerii zamordowały również kilkudziesięciu polskich działaczy narodowych, a kilka tysięcy Polaków zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów i ucieczki do Polski.

(Na zdjęciu: Czescy legioniści podczas walk w 1919r. Źródło zdjęcia: Wikipedia).

  • Dan23

    Kilka uwag:

    5 listopada 1918r obie strony podpisały umowę na podstawie której wytyczono tymczasową linie demarkacyjną dzielącą Śląsk Cieszyński.
    Nie granicę państwową, ale tylko i wyłącznie tymczasową linie demarkacyjną.
    Tymczasowość wytyczenia zaledwie linii demarkacyjnej wyraźnie otrzymała ramy czasowe tzn. miała trwać do czasu wspólnego rozstrzygnięcia sporu o Śląsk Cieszyński przez rządy „centralne” Polski i Czech.
    Zanim jednak do takiego spotkania obu rządów doszło „Warszawa” 28 listopada 1918r ogłosiła wybory do sejmu Polskiego na terenach co do których przynależności państwowej – zgodnie z umową z 5 listopada 1918r – rządy obu krajów miały dopiero wspólnie zdecydować .
    Praga protestowała dwukrotnie: 30 listopada i 2 grudnia 1918r.
    Niestety władze polskie zlekceważyły te protesty, a Czesi 23.01.1919r zdecydowali się na najgorsze rozwiązanie tego sporu i zaatakowali obszar Śląska Cieszyńskiego administrowany przez polską Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego.
    Na załączonym zdjęciu są widać czeskich żołnierzy (z „legi włoskiej”) w czasie walk na południu Słowacji z Węgierską Republiką Rad – po stronie bolszewickich Węgrów walczyło ponad 2000 polskich ochotników.

    • Ślazak

      Może jeszcze coś o tych zbrodniach?

    • Marek Biela

      Polacy nie stawiali się na konferencje pokojowe ?negocjacje w spawie spornych terenów m.in. 19.11 potem w grudniu i styczniu . Zajęli sporne tereny mając 1500 żołnierzy (ochotników w większości ) przeciwko 15000 wyszkolonych Czechosłowaków!!

  • Richad

    Od XIV wieku do 1918 roku całe Księstwo Cieszyńskie było częścią Korony Św. Wacława. Czeskie wojsko zaatakowało własny kraj? Pod koniec XIX wieku nastąpił napływ ludności polskiej z Galicji do pracy w kopalniach i hutach na tym terenie. Polacy uznali że to już jest polska. Ciekawe, że nie uznali Chicago za polskę, jako że tam też mnóstwo polaków. Tako rzecze Ślonzok Richad, Non Polonus – gente Silezius.

Partnerzy



Przewiń do góry