24 listopada 1859 roku została po raz pierwszy opublikowana praca naukowa Karola Darwina „On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life”

Ostatecznie w wydaniu z 1872 roku tytuł został skrócony do „The Origin of Species”. Polskie tłumaczenie ukazało się w rok później. Przygotował je Wacław Mayzel, polski lekarz, histolog, który po otrzymaniu dyplomu Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego (de facto, przez cztery lata studiował na Wydziale Lekarskim Szkoły Głównej Warszawskiej, ale na wniosek rektora SGW, Józefa Mianowskiego, Szkoła została w 1869 roku przemianowana na Uniwersytet Warszawski) od 1870 do 1895 był asystentem w katedrze histologii i embriologii profesora Henryka Hoyera, twórcy nieformalnej grupy badaczy zajmujących się badaniami z dziedziny anatomii mikroskopowej, histologii i cytologii. Polskie tłumaczenie zostało zatytułowane „O powstawaniu gatunków drogą naturalnego doboru, czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras istot organicznych w walce o byt”.

Darwin zawarł w swojej książce podstawy stworzonej przez siebie teorii ewolucji. W wyniku tego książka stała się jedną z najważniejszych prac naukowych w dziedzinie nauk przyrodniczych. Głównym założeniem teorii było, że nowe gatunki nie są tworzone w ramach boskiej kreacji, jak uważali myślicieli chrześcijańscy, a wraz z upublicznianiem kolejnych tłumaczeń Biblii na języki narodowe przez protestantów, także szersze masy, ale w procesie ewolucji połączonej z procesem naturalnej selekcji. Głównie ze względu na to założenie książka stała się szeroko dyskutowana w kręgu biologów oraz ludzi Kościoła i filozofów. Teoria ewolucji Darwina była oczywiście modyfikowana, ale jej główne założenia przetrwały do dziś. Pomimo, iż teraz wiemy już nieco więcej o otaczającej nasz przyrodzie i wiemy, iż pierwotna teoria Darwina była w ogólności poprawna to dalej budzi ona duże kontrowersje.

Głównymi założeniami teorii Darwina były jego spisywane przez wiele lat spostrzeżenia oraz wynikające z nich implikacje, które można zamknąć w dziesięciu punktach:
1. Gatunki są bardzo płodne, a liczba potomstwa przekracza liczbę osobników, które osiągną wiek reprodukcyjny
2. Liczebność populacji, z niewielkimi zmianami, pozostaje stała
3. Źródła pokarmu są ograniczone, ale w dłuższej perspektywie czasowej są stosunkowo stabilne
4. Wiąże się z tym „ślepa walka o byt”
5. W obrębie gatunków rozmnażających się płciowo, właściwie nie ma dwóch identycznych osobników
6. Niektóre z tych zmienności bezpośrednio wpływają na zdolność osobnika do przeżycia w danym środowisku
7. Większość tych zmienności jest dziedziczna
8. Osobniki mniej przystosowane do środowiska mają mniejsze zdolności przeżycia i mniejsze szanse rozmnożenia się, podczas gdy osobniki lepiej przystosowane mają większe prawdopodobieństwo przeżycia i tym samym reprodukcji
9. Osobniki, które przeżyją, mają większe szanse na przekazanie swoich dziedzicznych cech potomstwu
10. Ten wolno postępujący proces powoduje, że populacje dostosowują się do środowiska i ostatecznie, po upływie wielu pokoleń, zmienności kumulują się prowadząc do utworzenia nowych odmian gatunku, i w końcu, nowego gatunku.

Pierwsze wydanie ukazało się 24 listopada 1859 roku i zostało wyprzedane bardzo szybko. W ramach pierwszego wydania do księgarń trafiło 1170 książek (z nakładu liczącego 1250 egzemplarzy). W niecałe dwa miesiące później został wykonany dodruk kolejnych 3000 egzemplarzy. Za życia Darwina wykonano łącznie sześć wydań, w trzecim i czwartym autor dokonał znaczących zmian. W piątym wydaniu po raz pierwszy ukazało się określenie „przetrwanie najlepiej dostosowanych” autorstwa jednego z przedstawicieli ewolucjonizmu w naukach społecznych, Herberta Spencera. Szóste, ostatnie wydanie, które ukazało się za życia Darwina, zawierało dodatkowy rozdział zawierający polemikę z Jacksonem Mivartem, autorem „On the Genesis of Species”, który oskarżył Darwina o metafizykę. Pod wpływem oskarżeń Darwin całkowicie przeredagował książkę.

Zdjęcie: Strona tytułowa pierwszego wydania.
Źródło zdjęcia: Wikimedia Commons – public domain.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*