28 marca 2025 roku w wieku 87 lat zmarła Aleksandra Kozłowska-Siejek, uczestniczka poznańskiego czerwca ‘56

Z ogromnym smutkiem informujemy, że w dniu 28.03.2025 roku zmarła Aleksandra Kozłowska-Siejek, uczestniczka Poznańskiego Czerwca 1956 roku – taką wiadomość można znaleźć na profilu Muzeum Powstania Poznańskiego. Aleksandra Kozłowska-Siejek była jedną z bohaterek poznańskiego czerwca 1956 – jako laborantka medyczna opatrywała rany protestujących, pomagała im dostać się do szpitala, a potem wracała po kolejnych potrzebujących.

Inny czwartek, niż zwykle

Dzień 28 czerwca 1956 r. był inny, niż zazwyczaj. Załoga W3 Zakładów Cegielskiego (wtedy Zakładów im. Stalina) nie podjęła w tym dniu pracy. Robotnicy rozpoczęli strajk generalny – ulicami Poznania przeszła demonstracja, krwawo stłumiona przez milicję i wojsko, przez co życie straciło 58 osób. Po tych wydarzeniach rozpoczęły się masowe aresztowania oraz brutalnie przesłuchiwania podejrzanych. Jednak Poznański Czerwiec 1956 odbił się głośnym echem w  kraju  i na świecie oraz wywarł ogromny wpływ na nastroje polskiego społeczeństwa.

Bohaterka w fartuchu

Aleksandra Kozłowska-Siejek pracowała wtedy w Szpitalu Miejskim nr 2 (dziś im. Franciszka Raszei). Miała zaledwie 18 lat. Po przyjściu do pracy dowiedziała się, że tłum ludzi wyszedł na ulicę. Z okien szpitala widziała, jak robotnicy gromadzą się na Jeżycach i jak zmierzają pod Wojewódzki Urząd do spraw Bezpieczeństwa Publicznego.

Gdy padły pierwsze strzały, wraz z koleżankami ruszyła na pomoc rannym demonstrantom. W rozmowie z pracownikami Poznańskiego Archiwum Historii Mówionej mówiła, że nie myślała o swoim bezpieczeństwie. Archiwum podkreśla też, że jej biały fartuch bardzo szybko stał się czerwony od krwi rannych, przez co zmieniała go dwukrotnie.

W pewnym momencie została wezwana przez żołnierzy w okolice garaży Wojewódzkiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego do rannego chłopca. Jak się później okazało, był nim 13-letni Romek Strzałkowski – najmłodsza ofiara poznańskiego zrywu.

Życie po strajku

Jeszcze tego samego dnia (i przez kilka kolejnych) była przesłuchiwana przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa.  Po tych wydarzeniach postanowiła wyjechać z Poznania na kilka tygodni – udała się do swojej rodziny nad morze. Po powrocie do Poznania zrezygnowała z pracy w szpitalu  i zatrudniła się w Sanepidzie. Pracowała tam do emerytury.

Pani Aleksandra chętnie spotykała się z uczniami i opowiadała o Poznańskim Czerwcu 56’. Jej wspomnienia zostały zebrane w 2019 przez Poznańskie Archiwum Historii Mówionej. Nagranie z rozmowy można znaleźć w serwisie YouTube.

Odeszła w wieku 87 lat. Uroczystość pogrzebowa została zaplanowana na czwartek 3 kwietnia 2025 r. o godzinie 14.30 na Cmentarzu Junikowskim w Poznaniu.

Źródła:

• Nie żyje uczestniczka Czerwca’56 Aleksandra Kozłowska-Siejek, dzieje.pl [dostęp: 01.04.2025].
• A. Nguyen, Nie żyje uczestniczka Czerwca ’56. Aleksandra Kozłowska-Siejek pomagała rannym demonstrantom, gloswielkopolski.pl [dostęp: 01.04.2025].
• Aleksandra Kozłowska-Siejek, historiamowiona.poznan.pl [dostęp: 01.04.2025].

Fot. z nagrania rozmowy z Aleksandrą Kozłowską-Siejek, Poznańskie Archiwum Historii Mówionej