Artykuły historyczne

Artykuły historyczne Gospodarka Nowożytność Sarmatikon Społeczeństwo

Geneza folwarku szlacheckiego w Polsce

Patrząc na historię Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz na jej krajobraz nie sposób zwrócić uwagi na folwarki szlacheckie. Tzw. gospodarka folwarczno-pańszczyźniana była ekonomiczną podstawą funkcjonowania szlachty w Rzeczpospolitej. W starszej historiografii utarło się również, że po wschodniej stronie Łaby dominowała tylko i wyłącznie gospodarka folwarczno-pańszczyźniana, natomiast na zachód od tej rzeki […]

Artykuły historyczne Inne

Obraz powstania wielkopolskiego w komiksach. Dydaktyczne rozterki i wybory

Marzeniem każdego nauczyciela jest przeprowadzenie lekcji, która zabierze zarówno uczniów, jak i prowadzącego w intelektualną podróż[1] – uśmiechnięte dzieci z chęcią zgłaszające się do odpowiedzi, rozmowa przeplatana od czasu do czasu żartami. Jednak współcześnie wielu dydaktyków historii ze smutkiem w głosie stwierdza, iż ich podopieczni coraz mniej interesują się tą […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Drogi Polaków do własnego mieszkania w PRL

Już powierzchowna lektura wspomnień, relacji, pamiętników, a także skarg, listów nadsyłanych do władz w latach 1944-1989 pokazuje, iż niezaspokojona kwestia mieszkaniowa towarzyszyła obywatelom przez cały wskazany okres[1]. Obok spraw życia osobistego i rodzinnego, sytuacji społeczno-politycznej w kraju, poprawy stanu zaopatrzenia, zdobycia lepszej pracy w 1981, 1984 oraz w 1988 r. […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Kim był prawdziwy Skrzetuski z „Ogniem i mieczem”?

Jan Skrzetuski, czyli jeden z dwóch najważniejszych bohaterów Ogniem i Mieczem jest jedną z bardziej znanych postaci literackich w Polsce. Sienkiewicz wykreował tego porucznika husarskiego na wzór rycerza idealnego – odważnego i szlachetnego chrześcijanina, który gotów jest się bić za ojczyznę i świętą wiarę rzymską. Bolesław Prus z pewnym przekąsem […]

Artykuły historyczne Inne

Szkoła Annales w badaniach dziejów społeczno-gospodarczych. Inspiracje – Twórcy – Koncepcje

Od drugiej połowy XIX w. do pierwszej wojny światowej prym w historiografii europejskiej wiodła nauka niemiecka. Nie oznacza to jednak, że wypracowane przez nią narzędzia, m.in. metodologiczny model historii osnuty na doktrynie indywidualistycznego historyzmu, cieszyły się powszechną akceptacją. Kwestionowano go w samych Niemczech. Niemniej dzięki publikacji znamienitych dzieł we wszystkich […]

Artykuły historyczne Inne

Czy łatwo w Polsce przekształcić obiekt poforteczny w lokal użytkowy?

Budowle obronne cieszyły się nieomal od zawsze zainteresowaniem turystów. Polska może się poszczycić dużym bogactwem obiektów i zespołów budynków obronnych. Od zamków po budownictwo o charakterze mieszkalnym, sakralnym, skończywszy na obronnym[1]. Te ostatnie, co prawda, nie stanowią najliczniejszej grupy, niemniej biorąc pod uwagę ich specyfikę, są i tak dość liczne. […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Geneza wyprawy smoleńskiej 1609 roku

W początkach 1603 roku, w granicach państwa polsko-litewskiego pojawił się tajemniczy człowiek podający się za szczęśliwie ocalonego Dymitra, najmłodszego syna Iwana. Zygmunt III dowiedziawszy się o jego planach i przedsięwzięciach znalazł się w kłopotliwej sytuacji. Dopiero co ratyfikowany pokój z Moskwą skutecznie wiązał mu ręce i uniemożliwiał pomoc Dymitrowi. Jednak […]

Artykuły historyczne Inne

Zastosowanie autobiograficznego wywiadu narracyjnego w próbie zarysowania portretu biograficznego Anny Walentynowicz na podstawie fragmentu książki Cień przyszłości Anny Walentynowicz i Anny Baszanowskiej

Autobiograficzny[1] wywiad narracyjny stwarza przed badaczami różnych dyscyplin (socjologii, historii, pedagogiki) nieograniczone możliwości. Potrzeba opracowania narzędzia wynikała z trwającego do końca lat sześćdziesiątych XX w. niedoboru tzw. paradygmatu normatywnego. Procesy społeczne, zachodzące w krajach zachodnich (niepokoje studenckie, strajki robotników, ruchy emancypacyjne mniejszości, ruchy młodzieżowe, feminizm) oraz zwiększone zainteresowanie zinstytucjonalizowaną przemocą […]