Jak przekształcić kobiecość w atut? Elżbieta I – królowa, która wyszła za… Anglię | część 1

Henryk pod koniec swojego życia nie nadrobił straconych lat względem córki. Ich relacje określał ścisły, dworski protokół, a sam Henryk nie poświęcał córce wiele uwagi. Gość, który złożył wizytę w pałacu Henryka, zdumiał się widokiem Elżbiety trzy razy w geście szacunku klękającej przed ojcem podczas audiencji. Thomas More napisał, że człowiek nie zasługuje na miano ojca, jeśli nie płacze z powodu łez swoich dzieci. Henryk niezaprzeczalnie na to miano nie zasługiwał. Elżbieta, pozornie zachowując żałobę po ojcu, żyła spokojnie póki jej młodszy brat, protestant, panował w Anglii.

Magnetyczny urok Thomasa Seymoura i niewinne pieszczoty

Seymour dawał swojej nowej małżonce wielkie szczęście, rozkwitała ona przy nim, jak gdyby było to jej pierwsze zamążpójście. W istocie jednak Seymour pragnął nie Katarzyny, a Elżbiety. I to w istocie pragnął jej, a nie królewskiej córki. Wkroczył w jej życie, gdy dopiero dojrzewała i stawała się kobietą. Miała ona rumienić się na samo wypowiedzenie przez kogoś jego imienia.

Był człowiekiem zupełnie przeciwnym do dojrzałej Elżbiety – niepowściągliwym, niepohamowanym, energicznym, żartował sobie w każdej sytuacji, cechowały go wybuchowość, dosadność, zawziętość i arogancja. Kierowały nim ambicje polityczne i zazdrość o brata Edwarda, Lorda Protektora przy nowym królu Edwardzie VI. Elżbieta zaś, rzadko przebywając u brata na dworze, kształciła się i bawiła. W międzyczasie panowała epidemia zarazy, w wyniku której zmarł jej nauczyciel, Grindal. Nowym został Ascham wybrany zarówno przez Kat, opiekunkę przyszłej królowej i Seymoura, jak i Elżbietę. Miał on ogromny wpływ na edukację i wiarę Elżbiety. Kluczowe w omawianym temacie jest to, że między tą trójką istniała pewna zażyłość i zgoda. Szybko bowiem powstał między nimi trójkąt małżeński. Pociągnęło to za sobą bieg zdarzeń o kluczowym znaczeniu w życiu dorastającej Elżbiety. Pomiędzy samą Kat Ashley i Elżbietą istniała spora zażyłość, spały nawet razem, prawdopodobnie nago, co nie było niczym dziwnym w owym okresie. W sypialni Elżbiety Seymour składał wizyty i to wcześnie rano, zanim ta zdarzyła się odziać. Zawstydzał ją zwykłym „dzień dobry”, po czym poufale klepał ją po plecach lub pośladkach. Próbując temu zapobiec, Elżbieta zaczęła wstawać wcześniej i ubierać się, ten jednak uprzedzał ją coraz wcześniejszymi wizytami. Jednego poranka próbował ją nawet pocałować, lecz Kat, która z nią sypiała, zripostowała jego zachowanie, zawstydziła go i kazała wyjść. Mogła to jednak mówić przez śmiech, sama miała słabość do tego mężczyzny. Później jednak, wedle wspomnień lady Ashley, oboje, Seymour i Katarzyna zastawali księżniczkę w łóżku, łaskocząc ją, doprowadzając do śmiechów i pisków. Coraz bardziej prowokacyjne i bezwstydne zachowanie Seymoura doprowadziło Elżbietę do zadowolenia i takiej samej bezwstydności. Otoczenie zaczęło nawet spostrzegać, iż żywi wobec niego uczucie. Wybuchnął skandal, zaczęły szerzyć się plotki. Oburzano się nieskromnością Elżbiety, a na dworze panowało powszechne zgorszenie nieprzyzwoitością dziewczyny.

Thomas Seymour Zdj. Wikimedia Commons
Thomas Seymour
Zdj. Wikimedia Commons

Ta sytuacja była niezwykle niekorzystna dla Elżbiety. Hiszpański humanista, Vives, rozpisywał się na temat przyprawiającej o udrękę podejrzliwości, jaką wywołuje splamiona reputacja. Twierdził, że jeśli dziewczyna straci cnotę, to wszyscy stale plotkują na jej temat, a mężczyźni, którzy w innej sytuacji poprosiliby ją o rękę – wśród nich dobrzy i tkliwi – wystrzegają się jakichkolwiek z nią kontaktów. Taka dziewczyna nie może już mieć nadziei na pójście za mąż. (…) ta choroba miłości dotyka każdego, ale zwłaszcza kobiety. Dlatego trzeba się troszczyć, by nimi nie zawładnęła. Na ogół nie są bowiem świadome, że je opanowała, ponieważ nie obawiały się o to i odbierały uczucie jako rozkoszne i przyjemne, nie wiedząc, jak niebezpieczna skrywa się pod nimi trucizna – pisał Vives. Elżbieta na pewno znała teksty Vivesa i miała świadomość wyżej opisanych konsekwencji.

Mimo swych pragnień i chęci ślubu z Elżbietą, dla niej był Seymour raczej zalotnikiem, niż uwodzicielem. Nawet, gdy Katarzyna zaszła w ciążę, Seymour zamiast spędzać z Elżbietą mniej czasu, poświęcał jej go coraz więcej. Katarzyna stała się zazdrosna i zaczęła się obawiać uwagi, jaką poświęcał jej małżonek dziewczynie. Być może zakochana, Elżbieta została nakryta przez Katarzynę w ramionach jej małżonka. Zaraz potem, bo ogromnym zamieszaniu rozzłoszczonej Katarzyny, Elżbieta wyjechała z Chelsea do domu Sir Anthony’ego Denny w Cheshnut.

W 1549 roku Thomas dokonał zamachu na króla, nie udało mu to się jednak i został aresztowany, a następnie osadzony w Tower. Miał on chcieć zabić króla i Marię, by móc poślubić Elżbietę. Elżbietę poddano przesłuchaniom i licznym podstępom. (…) to całkowicie pewne, że jest bardzo bystra, i nic nie da się z niej wyciągnąć bez zabiegów dyplomatycznych, tak napisał o Elżbiecie Tyrwhitt, który próbował się czegoś od niej dowiedzieć. Elżbieta coraz bardziej radziła sobie z codziennymi seriami pytań, stawała się coraz bardziej na nie odporna i rozważnie stawiała kroki. Zaczęto jej insynuować, że krążą plotki o jej nieprzyzwoitych uczynkach i relacjach z Seymourem, a nawet rozpowszechniano kłamstwa o jej rzekomym porodzie i zamordowaniu swojego dziecka. Elżbieta była wciągnięta w ogromną grę polityczną i ciężko ocenić, na ile była jej świadoma, a na ile konsekwentnie spełniała swoją rolę w spisku poślubienia jej z Seymourem. Wkrótce oskarżono go także o to, że chciał w tajemnicy poślubić siostrę króla i to bez jego zgody, co było niedopuszczalne i karalne. Elżbietę ukarano dość łagodnie, choć dla niej niezwykle dotkliwie. Rolę jej opiekunki odebrano lady Kat Ashley, a dano lady Tyrwhitt. Księżniczka bardzo to przeżyła, była z nią bowiem silnie związana, (można się zdumiewać tą miłością, jak pisał Tyrwhitt) i wierzyła, że po całym śledztwie wróci do niej. Elżbieta bała się także o swoją reputację, a do nowej opiekunki podwójnie miała ogromne obawy. Po pierwsze, zastąpiła jej ukochaną Kat, a po drugie była świadkiem mąk, jakie przechodziła Katarzyna w relacjach z Thomasem i Elżbietą, miała więc do niej niezbyt życzliwie usposobienie, pełne pogardy i niechęci. Ponadto „przypisanie” jej nadzorcy uderzało w jej wizerunek, ponieważ luzie będą mówili, że zasłużyłam sobie na to sprośnym zachowaniem.

Za zamach stanu Seymour został skazany na karę śmierci, w marcu 1549 roku odbyła się egzekucja. Wobec tej sytuacji, Elżbieta na pewno w uczuciach nie pozostawała obojętna. Zginął bliski jej człowiek, z którym spędziła część swojego życia i to w intymnych relacjach. Jak bardzo były one intymne i czy doszło do tego, co splamiło by jej reputację, określić nie można. Można jednak z pełną konsekwencją stwierdzić, że relacje młodej dziewczyny ze starszym Thomasem Seymourem odcisnęły się na niej dość silnie i miały niemały wpływ na kształtowanie jej silnego charakteru.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*