Karawele António Lobo Antunesa przenoszą czytelnika w moment, gdy historia Portugalii gwałtownie skręca w nowym kierunku. Rok 1975 przynosi kres zamorskiej potęgi, a do Lizbony wracają tysiące kolonistów z Afryki. W tej samej przestrzeni pojawiają się jednak także postacie znane z podręczników historii: odkrywcy, królowie i bohaterowie narodowych legend. Powieść łączy cztery stulecia dziejów Portugalii w jedną gorzką, groteskową opowieść o imperium, które musi zmierzyć się z własną przeszłością.
Książka czeka na Ciebie tutaj:
Akcja powieści rozpoczyna się w momencie przełomowym dla historii Portugalii. Upadek systemu kolonialnego sprawia, że dawni mieszkańcy Angoli, Mozambiku i innych terytoriów zamorskich wracają do metropolii. Do Lizbony przybywają statkami i samolotami ludzie określani mianem retornados – koloniści, którzy nagle tracą dotychczasowy świat i próbują odnaleźć się w kraju, który dla wielu z nich pozostawał jedynie odległą ojczyzną.
Miasto wypełnia się historiami powrotów, wspomnień i utraconych miejsc. W hotelach, pensjonatach i wynajmowanych mieszkaniach pojawiają się przedmioty przywiezione z Afryki, fotografie dawnych domów oraz opowieści o życiu pozostawionym po drugiej stronie oceanu. W tych przestrzeniach teraźniejszość nieustannie zderza się z przeszłością.
W powieści Antunesa rzeczywistość roku 1975 przenika jednak coś jeszcze: świat portugalskiej historii. Obok ludzi powracających z kolonii pojawiają się postacie znane z narodowej legendy i podręczników dziejów. Bohaterowie epoki wielkich odkryć geograficznych schodzą z piedestałów i zaczynają funkcjonować w realiach współczesnej Lizbony.
W świecie powieści spotykają się różne epoki. Karawele epoki odkrywców stoją w tych samych portach co nowoczesne tankowce, a dawne targi niewolników istnieją w sąsiedztwie sklepów wolnocłowych i nowoczesnych przestrzeni miasta. Cztery stulecia historii zostają skondensowane w jednej narracyjnej przestrzeni.
Postacie znane z portugalskiej tradycji historycznej pojawiają się w zupełnie nowej odsłonie. Vasco da Gama funkcjonuje jako człowiek uwikłany w nałogi, a król Sebastian – jeden z najważniejszych symboli portugalskiej mitologii narodowej – przybiera postać tragicznej i groteskowej figury ginącej na ciemnej ulicy. W świecie powieści wielkie nazwiska historii tracą monumentalność i zaczynają istnieć w zwyczajnej, często brutalnej codzienności.
Zestawienie bohaterów narodowych legend z realiami współczesnej Portugalii tworzy obraz kraju, w którym dawne opowieści o potędze imperium zaczynają się rozpadać. Historia odkrywców, kolonii i wielkich wypraw powraca w formie zdeformowanej, pełnej ironii i gorzkiego humoru.
Karawele należą do najbardziej prowokacyjnych powieści António Lobo Antunesa. Autor zestawia różne epoki, postacie i narracje historyczne, tworząc literacki świat o barokowej, groteskowej intensywności. Z pozornego chaosu wyłania się obraz Portugalii pozbawionej dawnych złudzeń o imperialnej wielkości. Lektura tej książki zmienia sposób patrzenia na historię kraju odkrywców – także na pomniki i symbole, które przez stulecia budowały narodową pamięć.
