Magia ochronna w życiu Słowian

Odkrywane przez archeologów amulety, kości i inne przedmioty wskazują na obecność magii w życiu naszych przodków. Mowa oczywiście o magii ochronnej, czyli apotropaizmie.

Dawny, magiczny sposób myślenia ma wiele wspólnego ze zjawiskiem określanym jako religijność typu ludowego. Mimo postępów chrystianizacji ślady dawnych wierzeń Słowian, wplecione zostały trwale w religijny cykl obrzędowy, które obecne były jeszcze do niedawna
w społecznościach wiejskich, obecne są również w zjawisku określanym jako urok” – tłumaczy Polskiej Agencji Prasowej dr Joanna Wawrzeniuk z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Nie ulega żadnej wątpliwości, że czynności apotropaiczne odgrywały w życiu Słowian bardzo ważną rolę. Wszechobecny strach sprawiał, iż towarzyszyły im one nawet w trakcie wykonywania najdrobniejszych prac domowych.

Co tak naprawdę chroniło Słowian przed złem? Przede wszystkim amulety, ale – jak podaje PAP dr Wawrzeniuk – każdy przedmiot odpowiednio spreparowany i przygotowany mógł pełnić taką funkcję. Ponadto w obrębie domostw lub pod nimi składano tzw. ofiary zakładzinowe. Niekiedy były to szkielety niemowląt, czaszki ludzkie lub zwierzęce, a także naczynia wypełnione pokarmem, który miał udobruchać wszelkie demony, tak by nie dręczyły one mieszkańców. Znacząca była również postać kapłana, czarownika, wróżbity. Wypowiadane przez nich
w odpowiednim czasie zaklęcia, miały stawać się gwarancją skuteczności magicznych przedmiotów.

Słowianie obawiali nawet duchów swoich krewnych. W celu ochrony przez nieżyjącymi składali ofiary na ich grobach, co miało odwieść dusze przed wyrządzaniem im krzywd.

Funkcję magiczną przypisywano także kurhanom, konstrukcjom kamiennym i drewnianym, w którym znajdowała się komora grobowa z pochówkiem ciałopalnym (początkowo Słowianie stosowali tę formę pogrzebu) lub szkieletowym (inhumacja pojawiła się pod wpływem rozprzestrzeniania się wiary chrześcijańskiej). Wspomniane kurhany miały odgradzać, izolować zmarłego od świata żywych.

Dr Joanna Wawrzeniuk z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, opublikowała rezultaty swoich badań w książce pt. Magia ochronna Słowian we wczesnym średniowieczu na ziemiach polskich.

 Małgorzata Wołoch

Źródło: naukawpolsce.pap.pl
Zdj. Wikimedia Commons

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*