Marszałkowie Napoleona – Część V

Spośród licznych współpracowników i podwładnych Napoleona Bonaparte szczególną pozycję posiadali marszałkowie. Ludzie ci pozostawali często w cieniu swojego wodza, jednakże rola, jaką odegrali w dziejach wojen napoleońskich, wcale nie jest mała. W piątym, a zarazem ostatnim artykule z tej serii, zostaną przybliżone kolejne sylwetki napoleońskich marszałków, w tym m.in. jedynego marszałka, który otrzymał buławę za postawę w Hiszpanii i specjalisty od działań defensywnych.

Czytaj część czwartą

Jean-Mathieu-Philibert Sérurier

Jean-Mathieu-Philibert Sérurier
Jean-Mathieu-Philibert Sérurier

Urodził się 8 grudnia 1742 roku w Laon, płn.-wsch. Francji. Pochodził z ubogiej rodziny szlacheckiej. Służbę wojskową rozpoczął już w wieku 13 lat, zostając porucznikiem miejscowej milicji, przechodząc następnie do pułku piechoty La Beauce (późniejszy 68 pułk piechoty). W ich szeregach walczył w czasie wojny siedmioletniej, brał również udział w tłumieniu powstania Paoliego na Korsyce. W chwili wybuchu rewolucji (po aż 34. latach służby) pełnił służbę w stopniu jedynie majora. Podejrzewany o rojalizm, został wydalony z armii i aresztowany w 1792 roku, choć już ponad rok później ponowne znalazł się w szeregach dzięki pomocy Paula Barrasa. W czerwcu 1793 roku, mianowany generałem brygady, otrzymał dowództwo dywizji w Armii Italii. Jego sposób sprawowania dowództwa następująco opisał angielski historyk Archibald G. Macdonell: Serurier w każdej swej myśli, w każdym słowie, w każdym ruchu był żołnierzem starej królewskiej szkoły. Był powolny i odważny, dokładny i ostrożny. Był surowym rygorystą, lecz dbałym o podkomendnych zwierzchnikiem. Jeśli żołnierze jego bezustannie ćwiczyli się w maszerowaniu czwórkami, niczego więcej od nich nie żądał (…). Rozwój sztuki wojennej był mu najzupełniej obcy. O jego zapatrywaniach na prowadzenie wojny najlepiej świadczy zdarzenie z kampanii 1796 roku. Gdy pewnego razu otrzymał rozkaz zaatakowania Piemontczyków pod Mondovi, nie mógł się zdobyć na lepszą taktykę niż uszykowanie swych wojsk w trzy równoległe kolumny, w równych odstępach od siebie, które szły do ataku krokiem jak na paradzie. Sam zaś, z szablą w ręce, szedł na dziesięć kroków przed środkową kolumną.

W czasie I kampanii włoskiej Bonapartego walczył m.in. pod Mondovi i Castiglione, dowodził także siłami oblegającymi Mantuę, której kapitulację przyjął 7 lutego 1797 roku. Po wyjeździe Napoleona do Egiptu pozostał w Italii, gdzie w 1799 roku dostał się do rosyjskiej niewoli, został jednak wypuszczony na słowo honoru. Powrócił do Francji tuż przed zamachem 18 brumaire’a i wziął w nim udział. W 1804 roku został mianowany marszałkiem honorowym i gubernatorem Pałacu Inwalidów. Podczas obrony Paryża w 1814 roku nakazał zniszczenie sztandarów zdobytych przez wojska francuskie w poprzednich kampaniach, a następnie przeszedł na stronę Burbonów. Podczas Stu Dni poparł Napoleona, co w czasie drugiej restauracji spowodowało usunięcie go z funkcji gubernatora. Zmarł 21 grudnia 1819 roku w Paryżu.

Nicolas Jean de Dieu Soult, książę Dalmacji

Nicolas Jean de Dieu Soult
Nicolas Jean de Dieu Soult

Urodził się 29 marca 1769 roku (a zatem rówieśnik Bonapartego) w Saint-Amans-La-Bastide w południowej części Francji jako syn notariusza. W armii służył od 1785 roku. Po kilku latach opuścił wojsko i został piekarzem, lecz pod naciskiem rodziny powrócił do szeregów. W 1792 roku został sierżantem, już dwa lata później generałem brygady, który to stopień otrzymał za postawę w drugiej bitwie pod Fleurus. W kolejnych latach walczył na froncie niemieckim. W 1799 roku został generałem dywizji, został skierowany do Szwajcarii pod rozkazy gen. Masseny, przyczyniając się do zwycięstwa pod Zurychem. W następnym roku, ponownie wspólnie z Masseną, skierowany do Genui, w której obronie wziął udział, dostając się ostatecznie do austriackiej niewoli. W latach 1800-1802 był dowódcą wojsk okupacyjnych w Królestwie Obojga Sycylii, zaś w 1803 roku został mianowany dowódcą obozu pod Saint-Omer, gdzie szkoliły się wojska do inwazji na Wyspy Brytyjskie. Marszałek pierwszej promocji, w 1805 roku podległe mu wojska utworzyły IV Korpus Wielkiej Armii, na czele którego wziął udział w wojnie z III koalicją antyfrancuską. Szczególną sławę przyniosła Soultowi postawa pod Austerlitz, kiedy to wykonał decydujący atak na wzgórza Pratzen. Wiąże się z tym słynna scena – otóż na pytanie Napoleona Ile będziesz potrzebował czasu na zdobycie tamtego wzgórza? marszałek miał odpowiedzieć Dwadzieścia minut, Sire i tyle właśnie zajęło mu zdobycie tej kluczowej pozycji. Wraz ze swoimi oddziałami wziął również udział w wojnie z Prusami i Rosją (w latach 1806-1807), walcząc m.in. pod Jeną. Na czele swoich sił zdobył Lubekę, w 1807 roku walczył m.in. pod Iławą Pruską, po zakończeniu wojny przez krótki czas gubernator tzw. Starych Prus (na zachód od Odry). Za swoje zasługi otrzymał w 1808 roku tytuł księcia Dalmacji, co Soult odebrał jako obrazę, domagając się tytułu księcia Austerlitz.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*