ship Äpplet

Odnaleziono siostrzany okręt słynnego galeonu Vasa

Odkryto galeon Jabłko, siostrzany okręt Vasy

Archeolodzy morscy z Vrak – Muzeum Wraków, odnaleźli wrak szwedzkiego okrętu Äpplet (Jabłko). Jednostka została zwodowana w 1629 roku i została zbudowana przez tego samego szkutnika, który zaledwie rok wcześniej zbudował słynny galeon Vasa. Eksperci w ramach programu badawczego „The Forgotten Fleet” mogą teraz potwierdzić, że odkryta jednostka jest w rzeczywistości galeonem Jabłko – czyli siostrzanym okrętem galeonu Vasa.

Archeolodzy morscy z muzeum kilkukrotnie współpracowali z marynarką wojenną przy badaniu cieśniny przy wyspie pod Sztokholmem, Vaxholm. W grudniu 2021 roku odkryto tam ogromny wrak nieznanej jednostki. Części boków statku opadły na dno morza, ale kadłub był zachowany aż do dolnego pokładu działowego. Burty miały otwory/furty na dwóch różnych poziomach, co świadczy o tym, że okręt wojenny miał dwa pokłady działowe.

Obejrzyj również: Galeon Vasa – Spektakularne zatonięcie dumy szwedzkiej floty

Nasze pulsy przyspieszyły, gdy zobaczyliśmy, jak bardzo wrak jest podobny do Vasy

– powiedział Jim Hansson, archeolog morski w muzeum.

Zarówno konstrukcja, jak i potężne wymiary wydawały się bardzo znajome. Zakiełkowała w nas nadzieja na znalezienie jednego z siostrzanych okrętów Vasy.

Drugie, tym razem już dokładniejsze badanie, przeprowadzono wiosną 2022 roku. Podczas ekspedycji nurków znaleziono szczegóły statku, które do tej pory były znane tylko z galeonu Vasa, wykonano też kilka próbek i analiz. Wyszło na jaw, że dąb na drewno statku został ścięty w 1627 roku w Mälardalen – w tym samym miejscu, co zaledwie kilka lat wcześniej drzewa do galeonu Vasa.

Wymiary, szczegóły konstrukcyjne, próbki drewna i materiały archiwalne wskazywały ten sam kierunek – o dziwo, znaleźliśmy siostrzany statek Vasy – Äpplet

– powiedział Patrik Höglund, archeolog morski w muzeum.

Poprzednie znaleziska ujawniły, że to inne jednostki. To nie galeon Jabłko

W 2019 roku archeolodzy morscy muzeum znaleźli w Vaxholm dwa wraki, które uważano za Äpplet, galeon Jabłko. Ale przeprowadzone badania ujawniły, że znalezione wraki  to Apollo i Maria, dwa średniej wielkości okręty z 1648 roku. To jednak nie zraziło badaczy, którzy nadal kontynuowali poszukiwania.

Nowa wiedza i historia

Odkrycie Äpplet dostarcza ważnej nowej wiedzy.

Dzięki Äpplet możemy dodać kolejny kluczowy element układanki w rozwoju szwedzkiego budownictwa okrętowego

– powiedział Hansson.

I dopiero teraz możemy naprawdę zbadać różnice w konstrukcjach Vasa i Äpplet.

To pomoże nam zrozumieć, jak ewoluowały duże okręty wojenne, od niestabilnego Vasa do nadających się do żeglugi behemotów, które mogły kontrolować Morze Bałtyckie – co było decydującym czynnikiem w tworzeniu ze Szwecji wielkiego mocarstwa

– dodał Höglund.

Znalezisko jest również cenne dla tych, którzy chcą odkryć nowy kawałek ekscytującej historii poprzez stary okręt

– powiedzial Hansson.

Äpplet jest częścią naszego dziedzictwa kulturowego, więc organizujemy w muzeum wykład, podczas którego opowiemy zwiedzającym więcej o Äpplet.

Trwające badania w ramach „Zapomnianej floty”

Archeolodzy morscy muzeum badają wraki okrętów wojennych w kilku miejscach wzdłuż wybrzeży Szwecji. Badania te prowadzone są w ramach programu badawczego „Zapomniana flota”, we współpracy z Centrum Studiów Morskich CEMAS na Uniwersytecie Sztokholmskim, Vrak/SMTM oraz Fińską Agencją Dziedzictwa. Program badawczy jest finansowany przez Riksbankens Jubileumsfond.

Czym był galeon Jabłko?

Gustaw II Adolf podpisał w 1625 roku kontrakt na budowę dwóch dużych okrętów wojennych – Vasa i Äpplet. Ledwie rok po zatonięciu Vasy w 1628 roku ukończono Äpplet. Projektantem okrętu był Hein Jakobsson, ten sam mistrz, który ukończył Vasę. Zdał on sobie sprawę, że Vasa ma niewłaściwe proporcje jeszcze przed zwodowaniem, co mogłoby prowadzić do niestabilności. Apple został więc zbudowany szerzej niż Vasa, ale mimo to okręt nie odniósł sukcesu – budowanie dużych okrętów wojennych z wieloma pokładami działowymi było w tym czasie bardzo trudne.

Gdy Szwecja przystąpiła do wojny 30-letniej w 1630 roku, Jabłko znalazło się w armadzie, która popłynęła przeciwko cesarstwu. Äpplet w 1659 roku został zatopiony pod Vaxholmem, na północ od Sztokholmu, w Szwecji.

Comments are closed.