Pomnik upamiętniający polskich pilotów stanie w Normandii

We francuskiej wiosce Plumetot 9 czerwca zostanie odsłonięty pomnik poświęcony pamięci polskich lotników, którzy w czasie II wojny światowej walczyli w Normandii. Uroczystości odbędą się w 75 rocznicę lądowania aliantów na francuskich plażach, inicjatorem projektu był Polish Air Force Memorial Committee w Londynie pod kierownictwem Ryszarda Kornickiego, syna ostatniego dowódcy Dywizjonu 303 ppłk Franciszka Kornickiego.

      Po kampanii wrześniowej w 1939 roku, kiedy państwo polskie przegrało wojnę obronną a wojsko polskie zostało pokonane, wielu polskich żołnierzy postanowiło kontynuować walkę z okupantami. Część żołnierzy została w kraju tworząc wiele organizacji podziemnych, inni postanowili przedostać się na zachód i walczyć z Niemcami razem z wojskami aliantów. Polscy piechurzy, żołnierze wojsk pancernych i artyleryjskich, marynarze oraz lotnicy znaleźli się w szeregach alianckich armii gdzie walczyli na wielu frontach II wojny światowej.  Jedną z bitew gdzie Polacy zapisali się złotymi zgłoskami była bitwa o Anglię w 1940 roku, nasi lotnicy najpierw w składzie, a potem u boku RAF-u walczyli w liczbie  4 polskich dywizjonów: 2 bombowe (300 i 301) i 2 myśliwskie (302 i 303).

      Nie dziwi więc fakt, że kiedy alianci szykowali największy desant tej wojny nie mogło zabraknąć tam polskich lotników, zwłaszcza, że do fundamentalnych założeń operacji lądowania aliantów w Normandii należało wykorzystanie lotnictwa myśliwskiego do atakowania obiektów naziemnych nieprzyjaciela.

      Tuż po inwazji na okupowaną przez III Rzeszę Francję, 6 czerwca 1944 r. w Normandii urządzono szereg wysuniętych lądowisk w celu wsparcia sił lądowych. Wśród nich znalazło się lotnisko „B10” w Plumetot, które działało od 10 czerwca 1944 r. Od sierpnia do września 1944 r. znajdowała się tam baza, z której operowały trzy dywizjony polskich samolotów bojowych.

        To właśnie we francuskiej wiosce stanie pomnik upamiętniający polskich żołnierzy, zgodnie z tradycją II Pułku Lotniczego z Krakowa pomnik ten został poświęcony na polskiej ziemi, po czym przetransportowany do Normandii stanął blisko byłego, pierwszego pasa startowego B10 w centrum miasteczka Plumetot.

        – W alianckich siłach powietrznych podczas II wojny światowej walczyło 17 tysięcy polskich lotników, wnosząc kluczowy wkład w zwycięstwo m.in. w bitwie o Anglię i inwazję na Normandię – mówi Ryszard Kornicki, prezes Komitetu Pomnika Polskich Sił Powietrznych. Jego ojciec, ppłk Franciszek Kornicki, był ostatnim dowódcą polskiego dywizjonu lotniczego z okresu II wojny. Stał na czele Dywizjonu 308, a następnie 317. Oficer zwyciężył też w plebiscycie Muzeum Królewskich Sił Powietrznych i dziennika „The Telegraph” na bohatera wystawy na stulecie RAF-u w 2018 roku.

      „Propozycja wzniesienia pomnika ku czci polskich lotników została dobrze przyjęta przez burmistrza i mieszkańców Plumetot. Wspiera ją także polska ambasada w Paryżu” – informuje Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Konkurs na projekt monumentu wygrał polski rzeźbiarz i architekt z Wiednia Aleksander Smaga, autor m.in. pomnika Armii Krajowej w Krakowie. Obelisk będzie mieć kształt litery V od angielskiego „Victory”, czyli zwycięstwo. Na żyłkach rozpiętych pomiędzy jego ramionami umieszczone zostaną trzy samoloty myśliwskie Spitfire symbolizujące trzy polskie dywizjony stacjonujące w Plumetot. Na postumencie wyryty będzie zaś napis „Za wolność naszą i waszą” po polsku, angielsku i francusku.               

       Rzeźba inspirowana pasją i bohaterstwem lotników, symbolizuje zwycięski lot Lotników Polskich w samolotach Spitfire Mk IX. Pomnik odzwierciedla udział trzech Dywizjonów Myśliwskich, 131 Skrzydła Myśliwskiego – 131 Polish Wing w Bitwie o Normandię w czerwcu 1944 roku, do którego należał 308 Dywizjon „Krakowski”, 302 Dywizjon” Poznański” oraz 317 Dywizjon „Wileński”, które  podczas inwazji w dn. 6 czerwca o godz. 6.30, osłaniały lądowanie aliantów na odcinku plaży w sektorze amerykańskim Utah Beach.

    Patronami pomnika „Zwycięski Lot” zostali Polish Air Force Memorial Committee w Londynie, mer miasta Plumtot, metropolita krakowski arcybiskup Marek Jędraszewski, Instytut Pamięci Narodowej, LOT.

      Cała uroczystość odbędzie się 9 czerwca o godz. 10, a jego odsłonięciu będzie towarzyszył tradycyjny przelot Polskiego samolotu Spitfire dyw. 317.

Piotr Podsiadłowski

Źródło: rp.pl; Muzeum Lotnictwa Polskiego; PAP
Fot. msz.gov.pl

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*