W społeczeństwach chrześcijańskich pierwszy rytuał inicjacyjny, oznaczający przyjęcie nowego członka wspólnoty, stanowił chrzest. Tradycja chrztu dzieci, według niektórych opracowań, sięga czasów apostolskich, a bezpośrednie poświadczenia sprawowania tego obrzędu mamy już z II wieku. W późniejszych wiekach praktykę chrztu dzieci często krytykowano, z tego względu ową kwestią zajęły się sobory powszechne. […]
Sarmatikon
Lukrecja Borgia – nieświęta córka papieża Aleksandra VI
Kim była córka papieża Aleksandra VI? Właściwie nie wiadomo, kiedy mieszkańcy Rzymu bardziej odetchnęli z ulgą. Czy wtedy, gdy wreszcie umarł powszechnie potępiany za niemoralne życie papież Aleksander VI, czy też kilka lat wcześniej, gdy z Rzymu wyjechała, by już nigdy doń nie powrócić, przyszła pani na Ferrarze, trzykrotna mężatka, […]
Staropolskie tańcowanie
Havelock Ellis, brytyjski lekarz, powiedział kiedyś, że taniec jest najwznioślejszą, najbardziej wzruszającą, najpiękniejszą ze wszystkich sztuk, bo nie jest tylko prostą interpretacją czy wyobrażeniem życia; jest samym życiem. Taniec w dawnej Polsce doskonale ilustruje te słowa. Taniec jest jednym z najstarszych wytworów ludzkiej kultury, wywodzącym się bezpośrednio z rytuałów religijnych. […]
Polityczna aktywność szlachty koronnej w czasie elekcji Henryka Walezego i Stefana Batorego
Rok 1572 dla Rzeczpospolitej Obojga Narodów stał się rokiem przełomowym. Wraz ze śmiercią Zygmunta Augusta zakończyło się dziedziczne panowanie dynastii jagiellońskiej, a rozpoczęła się era wolnych elekcji, która trwała ponad dwa wieki. Czasy tak wielkich zmian politycznych wymagały dojrzałości od szlachty, która, w pełnym znaczeniu tego słowa, była społeczeństwem XVI-wiecznej […]
Armia Księstwa Siewierskiego
Wojskowość Pierwszej Rzeczypospolitej jest tematem dość zawiłym. Konia z rzędem laikowi, który będzie się orientował w niuansach, jak odróżnić wojska kwarciane od powiatowych. każdy wie, że na naszą husarię nie było mocnych, tak samo gromiła szwedzkich rajtarów jak kozackich mołojców. Ale kto, gdzie i za co (a właściwie: za ile?) walczył […]
Niepokorni książęta
Bracia w polskiej polityce… Skąd my to znamy. Okazuje się, że w historii były już takie przypadki. Bracia Zbarascy, synowie rotmistrza, księcia Janusza Zbaraskiego, który mężnie odpierał najazdy Tatarów na wschodnie tereny Rzeczypospolitej i walczył razem z królem Stefanem Batorym w trzech słynnych kompaniach przeciwko Rosji (Połock, Wielkie Łuki, Psków), […]
Staropolskie małżeństwo – prawo i tradycja
Pojęcie małżeństwa – dziś rozumiane tak szeroko – zazwyczaj kojarzymy ze związkiem jednej kobiety i jednego mężczyzny, związkiem pojmowanym jako sakrament bądź akt spełnienia prawa cywilnego i socjologiczny związek osób płci odmiennej. Nieco inaczej traktowano je w epoce nowożytnej. Warto zatem wspomnieć o prawnych uwarunkowaniach małżeństwa staropolskiego, a przy okazji […]
Wojskowość epoki oświecenia
Taktyka linearna, piechota, kawaleria, artyleria. Wojskowość epoki oświecenia W XVIII wieku na polach bitew dominowała taktyka linearna. W okresie tym bitwy były toczone przez masy piechoty wspieranej ostrzałem artyleryjskim. Znaczenie kawalerii zmalało. Specyfika ówczesnej broni palnej wymagała od wojska żelaznej dyscypliny oraz świetnego wyszkolenia. Przeczytaj, jak wyglądała wojskowość epoki oświecenia. […]