System rządów dynastii Kudur-Mabuka w Larsie w okresie starobabilońskim

Ogólnie zostało przyjęte na podstawie imienia założyciela nowej dynastii następującej po władcach z linii Nur-Adada, że królowie z rodu Kudur-Mabuka byli zagranicznymi uzurpatorami, którzy siłą zagarnęli władzę w Larsie i wyparli Ṣilli-Adada[6]. Jednak pogląd ten niesie za sobą liczne wątpliwości. Warad-Sin, syn Kudur-Mabuka, który został umieszczony przez swojego ojca na tronie królestwa Larsy, we wczesnych inskrypcjach ze swojego panowania, które zostały znalezione w Ur, przyjmuje tę samą tytulaturę, którą w inskrypcjach królewskich posługiwał się Ṣilli-Adad[7]. Dodatkowo władcy z dynastii  Kudur-Mabuka okazywali publicznie wyrazy szacunku w stosunku do tradycji i działalności, którą kultywowali władcy z dynastii Nur-Adada, według szóstej formuły rocznej Warad-Sin był fundatorem czternastu posągów w mieście Nippur, tak samo jak czynił to Sin-iqiszam według swojego czwartego określenia rocznego[8]. Tak samo jak Sin-iddinam, Warad-Sin był fundatorem posągu jego ojca w głównej świątyni Larsy, świątyni boga Šamaša (Warad-Sin, określenia roczne)[9]. Szósta „formuła roczna” Rim-Sina, brata i sukcesora Warad-Sina na tronie królestwa Larsy, odnotowuje budowę posągu Sin-iddinam. Rok świątyni Baraulegarra w Adab, został zbudowany (przez Rim-Sina) i wykonany posąg ze złota, reprezentujący Sin-iddinam, króla Larsy[10]. Również w dwóch inskrypcjach królewskich pochodzących z okresu panowania Rim-Sina odnajdujemy informację na temat Sin-iddinam, który jest obdarzony kultem ze strony władcy Larsy, który funduje srebrno-złotą statuę swojego nie bezpośredniego poprzednika w głównej świątyni królestwa. Ponadto, istnienie kultu Sin-iddinam za panowania Rim-Sina wskazuje na składanie ofiar dla świątyń Sin-iddinam[11].  Daje to podstawy, aby przypuszczać, że panujący z dynastii Kudur-Mabuka, nie byli agresorami w stosunku do ostatniego władcy z dynastii Nur-Adada, a raczej byli bliskimi współpracownikami stojących wyżej w hierarchii królów, którzy odbudowali siłę królestwa przeżywającego kryzys polityczny, pod presją zewnętrzną (głównie koalicji państw Kazallu, Isin i Babilonu). Jednocześnie dostąpili awansu z pozycji sojuszniczej, którą zajmowali pierwotnie, na rzecz panowania nad królestwem Larsy. Sojusznicze stosunki pomiędzy Kudur-Mabukiem władcą Jamutbal, a władcami z dynastii Nur-Adada, widać na podstawie tekstu administracyjnego z czwartego roku panowania Sin-iqiszam, w których Kudur-Mabuk jest wymieniany jako jeden z beneficjentów darów piwnych: 200 litrów na ucztę dla domu kobiet, 60 litrów dla Ṣilli-Adada, 20 litrów dla Kudur-Mabuka, 10 litrów dla Ubarrija, 10 litrów dla Kabhum, przez Ṣilli-Esztara (królewskiego administratora) zostało wydane, miesiąca drugiego, dnia dwudziestego dziewiątego[12].

Tabliczka fundacyjna Kudur-Mabuka, gdzie wykorzystuje tytulaturę amorycką Wikimedia Commons
Tabliczka fundacyjna Kudur-Mabuka, gdzie wykorzystuje tytulaturę amorycką
Wikimedia Commons

Państwo Kazallu było wrogie władcy Jamutbal, co dało doskonały pretekst do zbrojnej interwencji i przejęcia władzy w królestwie Larsy, jak relacjonuje Warad-Sin w swoich inskrypcjach królewskich: usadowił Ur i Larsę w spokojnym domu[13], I był jedynym, który zebrał rozproszonych ludzi (i) uporządkował ich rozrzuconą ludność. Który, sprawił jego ziemię spokojną. Który, ukarał głowy jego wrogów. Który, rozbił wszystkich wrogów. Który, uczynił młodym Boga Šamaša , najwyższym sędzią nieba i ziemi. Mieszkał z zadowoleniem (w) jego książęcej rezydencji, w Larsie[14].

Przekształcenie obserwujemy w tym okresie nie tylko na królewskim tronie Larsy, ale także na płaszczyźnie stosunków społecznych i w strukturze gospodarczej. Wraz z jednoznacznym słabnięciem państwa I dynastii z Isin, które do tego czasu odgrywało rolę kontynuatora tradycji sumeryjskiej III dynastii z Ur i przejmowaniem roli dominującej przez królestwa amoryckie, kształtować zaczęła się zupełnie nowa rzeczywistość polityczna, ideologiczno-ustrojowa i przede wszystkim społeczno-gospodarcza. Zmiany te można scharakteryzować w dwóch wymiarach. Pierwszy to zdecydowane zmniejszenie roli gospodarstw instytucjonalnych, będących dotychczas podstawową formą organizacyjną ekonomii państw sumeryjskich, przy jednoczesnym przejmowaniu części majątków zarządzanych dotychczas przez świątynie przez pałac królewski i podległy mu zarząd administracyjny. Drugi aspekt to niespotykany dotąd na południu Mezopotamii rozkwit prywatnego sektora gospodarczego (wspólnot terytorialnych i gospodarstw), przejawiający się nie tylko prywatną (gminną) własnością ziemi, zakładów rzemieślniczych, działalności kupiecko-lichwiarskiej, lecz również funkcjonowaniem lokalnego samorządu terytorialnego gmin wiejskich i okręgów miejskich (swego rodzaju municypiów). Towarzyszyło temu ogromne ożywienie gospodarcze, a wielkie rody dochodziły do ogromnych majątków, często okres ten nazywany jest epoką kapitalizmu starobabilońskiego[15].

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*