Ustrój II Rzeszy | Część 2

Ostatni kanclerz II Rzeszy – Maximilian von Baden. Zdj. Wikimedia Commons
Ostatni kanclerz II Rzeszy – Maximilian von Baden.
Zdj. Wikimedia Commons

Kanclerze II Rzeszy:

  1. Otto von Bismarck (1871-1890),

  2. Leo von Caprivi (1890-1894),

  3. Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst (1894-1900),

  4. Bernhard von Bülow (1900-1909),

  5. Theobald von Bethmann-Hollweg (1909-1917),

  6. Georg Michaelis (1917),

  7. Georg von Hertling (1917-1918),

  8. Maximilian von Baden (1918).

Władzą ustawodawczą oprócz cesarza dysponował sejm Rzeszy, czyli Reichstag. Członków sejmu, czyli posłów wybierano w wyborach demokratycznych, powszechnych (odnosiło się to tylko do mężczyzn), tajnych, równych i bezpośrednich. Mankamentem systemu głosowania było to, że w czasach wielkiej migracji ludności do ośrodków miejskich i centrów przemysłowych nie zmieniono partycypowania mandatów. Powodowało to, że z ośrodków miejskich zamieszkanych przez większą liczbę ludności wysyłano nieproporcjonalnie mniej przedstawicieli niż z obszarów rolniczych. Rozdział mandatów wspierał konserwatystów i przedstawicieli Centrum, pomijając w dużym stopniu socjaldemokratów. Czynne prawo wyborcze dotyczyło mężczyzn od dwudziestego piątego roku życia, zaś bierne od trzydziestego. Kadencja sejmu pierwotnie trwała trzy lata, ale w 1888 roku wydłużono ją do pięciu lat. Wszelkie ustawy uchwalano bezwzględną większością głosów. Do Reichstagu wchodziło 397 posłów. Parlament Rzeszy dysponował prawem decydowania o:

– budżecie państwa,

– polityce zagranicznej,

– wojskowości,

– kolonializmie,

– cłach,

– walucie,

– niektórych podatkach,

– wydawaniu ustaw z zakresu prawa cywilnego, karnego i gospodarczego.

Gmach Reichstagu zbudowany w latach 1884-1894 Zdj. Wikimedia Commons
Gmach Reichstagu zbudowany w latach 1884-1894
Zdj. Wikimedia Commons

Ustawy przed wejściem w życie musiały być zaakceptowane przez faktyczną, choć nieoficjalną, wyższą izbę parlamentu – Bundesrat (Radę Związkową). Była ona organem rządów krajów związkowych i składała się z 58 pełnomocników mianowanych przez poszczególne rządy II Rzeszy. Bundesrat, na równi z parlamentem, dysponował inicjatywą ustawodawczą. Dodatkowo posiadał szereg uprawnień ustawodawczych, co czyniło z niego rzeczywistą izbę wyższą parlamentu. Do jej przymiotów należała:

– inicjatywa ustawodawcza,

– wydawanie przepisów wykonawczych do ustaw Rzeszy,

– decydowanie w sprawach niedociągnięć wynikających ze stosowania aktów prawnych,

– współdecydowanie wraz z cesarzem o rozwiązaniu Reichstagu.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*