Uzbrojenie drużynnika książęcego w okresie panowania pierwszych Piastów

Drużyna książęca w okresie pierwszych Piastów to „grupa doborowych wojowników, związanych ze sobą braterstwem broni i więzami wierności z naczelnikiem plemienia lub księciem (…) W państwie wczesnofeudalnym (…) odróżnia się w niej ca najmniej dwie grupy. Pierwsza, liczniejsza, stanowiła zawodowe wojsko, całkowicie zależne od księcia. Druga grupa stanowiła grono najbliższych współpracowników i doradców księcia”, twór który możemy nazwać rada wojskową[1].

Był rok 966 n.e. We Francji, konkretnie w Dolnej Normandii, powstało opactwo benedyktynów w Mont-Saint-Michel. Marchia Wschodnia rozpadła się na sześć mniejszych tworów administracyjnych. Wyspami Brytyjskimi rządzili Edgar Spokojny i Eryk Zwycięski, a Frankami –  Lotar. W Kościele zaś prym wiódł Jan XIII. W oczach społeczeństwa Europy Zachodniej nie był to wyjątkowy rok. Jednak na wschodzie wydarzyło się coś, co na następne tysiąclecie odmieniło los tamtych ziem.

Najprawdopodobniej wiosną 966 roku książę Polan, znany, jako Mieszko przyjął religię katolicką i stopniowo doprowadził do chrystianizacji swego państwa. Krok ten wprowadził go w grono władców chrześcijańskich i znacznie zwiększył prestiż księstwa pozostającego pod jego władzą. Nie był to jednak koniec formowania się silnego państwa. Mieszko, który do historii przeszedł, jako Mieszko I, pierwszy historyczny władca ziem polskich, dokonał zjednoczenia okolicznych plemion i na ich bazie mógł prowadzić dalszą akcję jednoczenia Słowian. Wymagało to, jednak poszerzania granic księstwa, ugruntowania swego panowania i walki z tendencjami odśrodkowymi. Najważniejszym zadaniem, które stało przed władcą była obrona młodego państewka przed najazdami z zewnątrz. Właśnie do realizacji tych celów potrzebne było wojsko. Ponieważ księstwo Mieszka powstało z kilku zjednoczonych formacji plemiennych odziedziczyło po nich wiele ważnych rozwiązań administracyjnych i politycznych. Jednym z nich była organizacja militarna – i tak oto powstała drużyna książęca!

Drużyna, jako całość nie była już wyłącznie oddziałem przybocznym naczelnika lub starszyzny, jak w latach wcześniejszych, lecz stałym wojskiem, utrzymującym gotowość bojową zawsze i wszędzie. Koszty operacyjne, w tym zakup uzbrojenia i żywności dla żołnierzy, ponosił skarb książęcy. Drużynnicy otrzymywali też żołd[2].

Współczesna nauka nie odnajduje wielu źródeł, które mogłyby nam przybliżyć tę formację. Dysponujemy jednak relacją kupca i podróżnika Ibrahima Ibn Jakuba, który w swej relacji poświęcił należytą uwagę siłom zbrojnym państwa Mieszka I. Donosi on, że książę utrzymywał nawet 3 tys. zbrojnych. Prezentowali oni niesłychanie wysoką wartość bojową, co Ibn Jakub potwierdził przydając im dziesięciokrotnie większą sprawność bojową, niż innym jednostkom[3]. Drużyna znakomicie nadawała się do prowadzenia walk obronnych, ale również – dzięki swej mobilności – mogła prowadzić wyprawy odwetowe czy najazdy na terytorium wroga. Wewnątrz kraju spełniała natomiast funkcje policyjne. Mamy podstawy by twierdzić, że taka sytuacja utrzymywała się również za panowania Bolesława Chrobrego.

Szczególnie interesuje nas jednak kwestia uzbrojenia tych wojsk. Jakie przedmioty zabierał ze sobą drużynnik udając się na wyprawę? Archeologia zdaje się udzielać odpowiedzi na to pytanie. Podstawą uzbrojenia konnego woja był miecz żelazny, jednoręczny, oparty na wzorach nordyckich. Oręż ten był bardzo drogi i dlatego mogli pozwolić sobie na niego tylko członkowie drużyny[4]. Wojownik, wyruszając na wyprawę, wkładał miecz do drewnianej pochwy, która owinięta była skórą. Przytwierdzał go do pasa za pomocą rzemieni. Najprawdopodobniej umiejscawiał go u lewego boku, co sprawiało, że miał do niego ułatwiony dostęp. Szybkie działanie w momencie zagrożenia mogło zadecydować o życiu czy śmierci drużynnika. 

Artykuł składa się z więcej niż jednej strony. Poniżej znajdziesz numerację stron.

One Comment

  1. Bardzo bym prosił, żeby Pan Dawid dokształcił się trochę z interpunkcji i przestał wstawiać przecinki przed „jako”.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*