Wrócę, gdy będziesz spała│ Recenzja

P. Dołowy, Wrócę, gdy będziesz spała. Rozmowy z dziećmi Holocaustu

Matka jest najważniejszą osobą w życiu dziecka. Nie ma względu na to wiek, płeć,
czy wyznanie. Mama wspiera, doradza, gani, a wszystko po to, żeby jej dziecku żyło się dobrze. Czasy II wojny światowej postawiły przed matkami nowe wyzwanie – zrobić wszystko, aby dziecko przeżyło, nawet kiedy ceną za to życie ma być rozłąka. Często rozłąka na zawsze.

Patrycja Dołowy to działaczka społeczna i pisarka, która od długiego czasu zajmuje się tematyką pamięci i tożsamości. Jest współautorką wielu książek oraz sztuk teatralnych. Pisarka jest także laureatką Nagrody im. Karola Sabatha, którą otrzymała za najlepszy tekst popularnonaukowy,
a za scenariusz „Hideout/Kryjówka” dostała wyróżnienie na festiwalu teatralnym Kontrapunkt.
Jej najnowsza pozycja „Wrócę, gdy będziesz spała. Rozmowy z dziećmi Holocaustu” jest pięknym świadectwem miłości w czasach zagłady.

Książka Patrycji Dołowy to prawdziwy majstersztyk. Autorka, stosując formę rozmowy, przedstawia losy dzieci, które przeżyły Holocaust. Niezwykle trudna tematyka, z którą musi zmierzyć się pisarka, przepełniona jest równocześnie miłością oraz żalem, rozgoryczeniem, smutkiem.

„Wrócę, gdy będziesz spała” opowiada historie mnóstwa osób, dzieci, które wyłącznie dzięki swoim mamom i odrobienie łutu szczęścia, przetrwały. Bolesne opowieści zawsze kończą się happy endem – chłopcy i dziewczyninki, którzy musieli oglądać wojnę z bliska i być jej częścią, ocaleli. Dzieci opowiadają o swoim drugich mamach. Kobiety, które nie zawsze były przychylnie nastawione do przybranych dzieci, starały się, aby żyły. Miłości i poświęcenia to tematy przewodnie lektury.

Bohaterowie, z którym Dołowy prowadzi rozmowy, nie są szablonowi. To różni ludzi,
którzy w większości dowiadywali się o swoim pochodzeniu po wojnie. Umiejętnie zadawane pytania, wydobywają z rozmówców najskrzętniej przechowywane wspomnienia, nie zawsze te, które warto zachować w pamięci. Autorka rozmawia między innymi z Ewą, która miała siostrę Helenę. Ich mama postanowiła je rozdzielić, kiedy sytuacja w getcie zrobiła się na tyle niebezpieczna, że pozostanie w nim skończyłoby się dla całej trójki śmiercią. Ewa trafiła do znajomej swojej mamy, a Helena została do pewnego czasu z rodzicielką. Kobiety odnalazły się dopiero, kiedy w Polsce na nowo zapanowała demokracja, choć już przedtem los próbował
je na nowo połączyć. Jak wyglądała i jak skończyła się ta historia? Warto zgłębić ją, czytając „Wrócę, gdy będziesz spała”.

Wielkim walorem książki Patrycji Dołowy jest jej autentyczność. Rozmówcy nie zatajają faktów
z bolesnej przeszłości. Opowieści o życiu po rozłące z matkami są przykre, niekiedy doprowadzające do łez, ale piękne puenty rekompensują ból, którego Czytelnik z pewnością doświadcza w czasie lektury. Spisane rozmowy podzielone są na kilkanaście krótkich rozdziałów. Niektóre z nich łączą się, inne są osobnymi historiami. Patrycja Dołowy podaje Czytelnikowi niezwykłe historie zwykłych ludzi – dzieci i ich matek – które musiały dokonywać trudnych wyborów w czasie wojny i po niej.

Wydawnictwo: Czarne

Ocena: 5/6

Karolina Charchowska

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*