Gniew świetnie sprzedaje proste odpowiedzi, zwłaszcza gdy rzeczywistość robi się zbyt skomplikowana. Mechanizmy dezinformacji często działają przez wskazanie winnego: migranta, uchodźcy, mniejszości, grupy „obcych”, którym można przypisać cudze lęki i społeczne frustracje. Fragment książki FAKE OFF. Wyłącz dezinformację ze swojego życia pokazuje, jak stary motyw kozła ofiarnego wraca w języku […]
Artykuły historyczne
Tratwa z pomarańczami. Rodzinne imiona, Zagłada i pamięć ukryta w jednej literze
Imię Marian miało upamiętniać człowieka zamordowanego podczas wojny. Tratwa z pomarańczami Macieja Hena (nominowana w tym roku do Nagrody Nike) prowadzi przez rodzinne imiona, urwane biografie i ślady po bliskich, których losy autor poznaje z opowieści, dokumentów, zdjęć oraz pojedynczych zdań. W tej historii pamięć nie układa się w pełną […]
Siódma krucjata Ludwika IX. Nil pełen trupów, głód, choroby i katastrofa francuskiego króla w Egipcie
Rzeka niosła ciała, armia chorowała, a król Francji coraz głębiej grzązł w egipskiej pułapce. Siódma krucjata Ludwika IX zaczęła się od wielkich planów, ogromnej floty i wiary w zwycięstwo, a skończyła głodem, dyzenterią, niewolą i upokarzającym okupem. Egipt miał otworzyć drogę do Ziemi Świętej. Stał się miejscem jednej z najbardziej […]
Strefa Gazy. Od festiwalu Supernova do pięciu wojen, blokady i dzieci zasypanych gruzem
Festiwal Supernova odbywał się kilka minut od muru oddzielającego Izrael od palestyńskiej enklawy. Strefa Gazy wraca tu jako miejsce wypędzeń, blokady, kolejnych wojen i codziennego życia pod presją przemocy. 7 października otwiera opowieść, która zaczęła się dużo wcześniej. Każdy konflikt ma własny język skrótów. Nazwy operacji wojskowych, daty, liczby ofiar, […]
Rozczarowania polskiego Żyda, czyli jak żydowscy wydawcy współtworzyli polski kanon i trafili pod ostrzał antysemickich polemik
Polska kultura książki ma w swojej historii niewygodny rozdział: żydowscy wydawcy współtworzyli jej kanon, a zarazem coraz dotkliwiej odczuwali granice akceptacji. Rozczarowania polskiego Żyda prowadzą przez los Salomona Lewentala, rodzinę Glücksbergów, Orgelbrandów i środowisko ludzi, którzy wydawali polskie książki, słowniki, encyklopedie oraz czasopisma, budując wspólną pamięć i język. Z jednej […]
Grand Hotel dla zbrodniarzy. Oczekiwanie na Norymbergę
Luksusowy hotel otoczony parkiem, eleganckie posiłki i spacery w słońcu. Trudno uwierzyć, że właśnie tam czekali ludzie odpowiedzialni za największe zbrodnie III Rzeszy. W Bad Mondorf rozpoczęła się psychologiczna gra, która miała doprowadzić nazistowskich dygnitarzy prosto na ławę oskarżonych w Norymberdze. Przeczytaj fragment książki Proces norymberski i zajrzyj za kulisy […]
Zygmunt Bauman i ucieczka z bombardowanego Poznania. Pierwszy smak okupacyjnego upokorzenia
Bombardowany Poznań, płonące dworce, pociąg jadący pod ostrzałem i rodzina, która zabiera tylko tyle, ile może unieść w rękach. Wspomnienia Zygmunta Baumana prowadzą w sam środek pierwszych dni wojny, gdzie klęska przestaje być pojęciem z podręcznika, a zaczyna mieć zapach dymu, strachu i poniżenia. Wojna w relacjach świadków rzadko zaczyna […]
Ewa Łętowska, pierwsza RPO w Polsce. „Dyktowałam 160 listów dziennie”, czyli jak obywatele szukali sprawiedliwości u schyłku PRL
Rzecznik Praw Obywatelskich w PRL zaczynał w miejscu, w którym państwo nie bardzo wiedziało, co z tym urzędem zrobić. Ewa Łętowska weszła w tę funkcję bez politycznej obstawy, bez gotowego biura i bez złudzeń, że ktokolwiek poda jej elegancką instrukcję obsługi. Pierwsza RPO w Polsce szybko zamieniła niedookreślony urząd w […]