Historia w zasięgu ręki!
Przybycie Hiszpanów na Moluki zmieniło układ sił, który wcześniej pozwalał Portugalczykom rozwijać handel goździkami i gałką muszkatołową bez otwartego konfliktu z europejskim rywalem. Wyspy Korzenne stały się miejscem rywalizacji o wpływy, handel przyprawami oraz przynależność archipelagu do stref wyznaczonych przez Hiszpanię i Portugalię. Pierwsi Portugalczycy, którzy dotarli do Wysp Korzennych, […]
Do Archiwum Instytutu Pileckiego trafił 132-stronicowy maszynopis niepublikowanych wspomnień niemieckiego urzędnika cywilnej administracji Generalnego Gubernatorstwa. Autor dobrowolnie zabiegał o pracę w okupowanej Polsce, należał do SS i NSDAP, a od października 1943 do czerwca 1944 roku pracował w Radomiu. Pisał o grabieży, getcie, masowych mordach Żydów, egzekucjach Polaków i codziennym […]
Dziecko nie musi znać daty bitwy, aby zainteresować się historią. Najpierw musi znaleźć człowieka, zagadkę, przedmiot albo miejsce, które wzbudzi jego ciekawość. Dopiero później przychodzą daty, nazwiska i wydarzenia. Literatura dziecięca robi to od lat, a tegoroczne nowości i zapowiedzi pokazują, jak wiele różnych dróg może prowadzić do przeszłości. Wyniki […]
Po II wojnie światowej ogromna liczba dzieci w Polsce potrzebowała opieki i miejsca, w którym mogłaby rozpocząć nowe życie. W Bartoszycach powstał Centralny Ośrodek Wychowawczo-Szkoleniowy im. Janusza Korczaka, którego fundamentem był dom dziecka – przez kolejne kilkadziesiąt lat największy w kraju. O historii tego niezwykłego „miasta dzieci” opowiada Bernadetta Darska, […]
Kiedy właściwie skończyła się Polska Ludowa i jak przebiegały przemiany prowadzące do powstania III RP? Paweł Dybicz, autor książki Pożegnanie z Polską Ludową. Rozmowy o schyłku PRL i początkach III RP, mówi o transformacji ustrojowej, PZPR oraz wydarzeniach przełomu lat 80. i 90. Opowiada również o rozmowach z ludźmi związanymi […]
„Sowiecki” czy „radziecki”? Dyskusja ta od wielu lat rozgrzewa fora internetowe, jak i dyskurs naukowy. Jednak polemiki z zakresu terminologii nie toczą się tylko i wyłącznie w tym zakresie. Śmiało również można zadać pytanie: czy w Armii Czerwonej były jednostki „gwardii” czy „gwardyjskie”? Dyskusje w historiografii potrafią być bardzo zażarte […]
Henry Morgan nie był bajkowym piratem z rumem w dłoni i papugą na ramieniu. To człowiek, który z walijskiego farmera stał się postrachem Karaibów i bohaterem Port Royal. Plądrował, torturował, palił miasta, by potem – jakby nigdy nic – zostać wicegubernatorem Jamajki i walczyć z tymi, z którymi wcześniej pił […]
Nie byli magnatami z królewskich dworów ani bohaterami narodowych eposów, a jednak to oni kształtowali północne rubieże dawnej Rzeczypospolitej. Dzieje szlachty pomorskiej pokazują, jak na styku polskości, kaszubskości i niemczyzny rodziła się unikalna kultura – surowa, uparta i silnie związana z ziemią. Szlachta kaszubska i pomorska od wieków stanowiła barwną […]
Bałtyckie wichry niosą huk dział, a wśród piasków Inflant rodzi się legenda – Kircholm i światowa sława Chodkiewicza – gdy garstka jazdy cwałuje na spotkanie lawiny. Zderzają się ambicje królów, handlowe imperia i upór żołnierzy, a kurz bitewny odsłania cenę marzeń o Dominium Maris Baltici. To opowieść o kalkulacji i […]
Szabla połyskuje, honor pcha do czynów, a między legendą a prawdą zieje przepaść większa, niż pamiętamy z lektur. W tej szczelinie odsłaniają się pierwowzory sienkiewiczowskich bohaterów – ludzie z krwi i kości, uwikłani w namiętności, konfederacje i własne grzechy. Ich nazwiska ocalały, lecz losy poszły innym torem, pełnym paradoksów, które […]
Przybycie Hiszpanów na Moluki zmieniło układ sił, który wcześniej pozwalał Portugalczykom rozwijać handel goździkami i gałką muszkatołową bez otwartego konfliktu z europejskim rywalem. Wyspy Korzenne stały się miejscem rywalizacji o wpływy, handel przyprawami oraz przynależność archipelagu do stref wyznaczonych przez Hiszpanię i Portugalię. Pierwsi Portugalczycy, którzy dotarli do Wysp Korzennych, […]
Władysława Piechocka trafiła do formowanego w Związku Radzieckim polskiego wojska po kilku latach spędzonych na zesłaniu w Kraju Krasnojarskim. Jako żołnierka Samodzielnego Batalionu Kobiecego im. Emilii Plater znalazła się później w otoczeniu Karola Świerczewskiego. W swoich wspomnieniach opowiadała o rozmowach z generałem, pracy w jego kwaterze i sytuacjach, które pozwalały […]
Herodot opowiada historię Amazonek, które po pojmaniu przez Greków zabijają swoich porywaczy, przejmują statki i trafiają na ziemie Scytów. Tam odzyskują konie, wracają do życia wojowniczek, a z czasem nawiązują relacje z młodymi Scytami. W micie greckim Herakles i inni bohaterowie wyruszają na wyprawę, której celem jest zdobycie pasa bojowego królowej […]
Mela Muter i Raymond Lefebvre przez kilka lat tworzyli związek, któremu od początku towarzyszyła polityka. Francuski działacz socjalistyczny coraz wyraźniej opowiadał się po stronie rewolucyjnego komunizmu. W 1920 roku wyjechał do Rosji na II Kongres III Międzynarodówki. Do Francji już nie wrócił, a wiadomość o jego prawdopodobnej śmierci dotarła do […]
Faktycznie, firma, zgodnie z relacją anonimowego korespondenta, przeniosła się „tylko o drzwi jedne”. Wspólnicy zajmowali nieduży boutique zlokalizowany w centralnej części kamienicy. Pod tym samym numerem, po sąsiedzku, znajdowały się słynne w całym Paryżu punkt dystrybucji herbaty – Compagnie Anglaise des Thés – i apteka doktora Robertsa. Nad wejściem wisiał […]
Jerzy Siwek opuścił więzienie w marcu 1953 roku po umorzeniu śledztwa z braku dowodów winy. Powrót do Szkoły Morskiej w Gdyni nie nastąpił jednak od razu. Dopiero po zmianach 1956 roku, sprostowaniu informacji zawartej w wojskowej charakterystyce i rozpatrzeniu jego sprawy przez szkolną komisję rehabilitacyjną mógł ponownie rozpocząć naukę. Ponownie […]
Dorastali w stabilnej jeszcze Jugosławii, wychowywani w duchu „Braterstwa i Jedności”, a w dorosłość wchodzili już w czasie rozpadu znanego im porządku. Historia Nihada Hasanovicia, pisarza z Bihacia, prowadzi przez dzieciństwo nad Uną, pionierskie uroczystości, kryzys lat osiemdziesiątych i narastający nacjonalizm, który pod koniec dekady coraz mocniej wdzierał się w […]
Przez większą część średniowiecza osób posługujących się magią nie postrzegano jeszcze jako sług diabła ani szczególnego zagrożenia dla społeczności. Sposób myślenia o czarach zaczął się zmieniać później, a w Wielkiej Brytanii od XVI wieku regulowało je również prawo. Polowanie na czarownice wyrastało z wiary w szkodliwą magię, ale oskarżenia mogły […]
