Historia w zasięgu ręki!
W 1555 roku papież Paweł IV zdecydował o zamknięciu rzymskich Żydów w wydzielonej części miasta. Rzymskie getto miało odseparować ich od chrześcijańskich mieszkańców Wiecznego Miasta, a wprowadzonym ograniczeniom towarzyszyły zakazy dotyczące kontaktów społecznych, zatrudnienia oraz nakaz oznaczania stroju. Decyzja papieża radykalnie zmieniła życie społeczności, której obecność w Rzymie sięgała II […]
Pierwsze fotografie wymagały cierpliwości, światła, chemii i sporej odwagi. Portret oznaczał bezruch, specjalne ustawienie ciała, zacisk podtrzymujący głowę i oczekiwanie na obraz, który dla wielu ludzi był pierwszym trwałym zapisem własnej twarzy. „Błysk pierwszych fleszy” Aniki Burgess pokazuje początki fotografii, pierwsze próby, błędy, ambicje, ryzyka i zachwyt nad obrazem wydobytym […]
Historia Prus Książęcych mogła potoczyć się inaczej. Rzeczpospolita kilkukrotnie stawała przed możliwością zwiększenia swojej kontroli nad pruskim lennem, jednak kolejne decyzje polskich władców pozwalały brandenburskim Hohenzollernom umacniać tam swoją pozycję. Dlaczego nie wykorzystano tych szans i kiedy zapadły decyzje, które zaważyły na przyszłości Prus? Hołd pruski nie zamknął sprawy przyszłości […]
Po śmierci Evity w Argentynie rozpoczął się polityczny kult z religijnym językiem, pielgrzymkami i planami monumentalnego upamiętnienia. Jak pierwsza dama mogła stać się dla jednych świętą opiekunką ubogich, a dla innych niebezpiecznym symbolem władzy? W 1953 roku, czyli rok po śmierci żony prezydenta Argentyny Evy Perón, w stolicy kraju Buenos Aires ogłoszono […]
Symbolem zbrodni nazistowskich, rozpoznawalnym nie tylko w Europie, ale i na świecie, stał się Auschwitz-Birkenau. Nie jest to jednak jedyny obóz koncentracyjny i obóz zagłady, jaki III Rzesza założyła na ziemiach polskich. Można tu wymienić Sobibór, Bełżec, Majdanek czy Treblinkę. Nie są to miejsca, które zwiedza się z przyjemnością, ale […]
Podróż Vigdis Adelaïs i Dawida prowadzi przez rzeki, lasy, bagna, miasta i miejsca, gdzie można było znaleźć schronienie. Życie w średniowieczu pokazuje się tu przez codzienne szczegóły: prowiant, zioła, przeprawy, modlitwy, wino, ryby, dzikie owoce i ostrożność ludzi zależnych od gościny oraz bezpiecznej drogi. Stefan Hertmans prowadzi czytelnika śladem pary, […]
Henry Morgan nie był bajkowym piratem z rumem w dłoni i papugą na ramieniu. To człowiek, który z walijskiego farmera stał się postrachem Karaibów i bohaterem Port Royal. Plądrował, torturował, palił miasta, by potem – jakby nigdy nic – zostać wicegubernatorem Jamajki i walczyć z tymi, z którymi wcześniej pił […]
Nie byli magnatami z królewskich dworów ani bohaterami narodowych eposów, a jednak to oni kształtowali północne rubieże dawnej Rzeczypospolitej. Dzieje szlachty pomorskiej pokazują, jak na styku polskości, kaszubskości i niemczyzny rodziła się unikalna kultura – surowa, uparta i silnie związana z ziemią. Szlachta kaszubska i pomorska od wieków stanowiła barwną […]
Bałtyckie wichry niosą huk dział, a wśród piasków Inflant rodzi się legenda – Kircholm i światowa sława Chodkiewicza – gdy garstka jazdy cwałuje na spotkanie lawiny. Zderzają się ambicje królów, handlowe imperia i upór żołnierzy, a kurz bitewny odsłania cenę marzeń o Dominium Maris Baltici. To opowieść o kalkulacji i […]
Szabla połyskuje, honor pcha do czynów, a między legendą a prawdą zieje przepaść większa, niż pamiętamy z lektur. W tej szczelinie odsłaniają się pierwowzory sienkiewiczowskich bohaterów – ludzie z krwi i kości, uwikłani w namiętności, konfederacje i własne grzechy. Ich nazwiska ocalały, lecz losy poszły innym torem, pełnym paradoksów, które […]
W 1555 roku papież Paweł IV zdecydował o zamknięciu rzymskich Żydów w wydzielonej części miasta. Rzymskie getto miało odseparować ich od chrześcijańskich mieszkańców Wiecznego Miasta, a wprowadzonym ograniczeniom towarzyszyły zakazy dotyczące kontaktów społecznych, zatrudnienia oraz nakaz oznaczania stroju. Decyzja papieża radykalnie zmieniła życie społeczności, której obecność w Rzymie sięgała II […]
Historia Prus Książęcych mogła potoczyć się inaczej. Rzeczpospolita kilkukrotnie stawała przed możliwością zwiększenia swojej kontroli nad pruskim lennem, jednak kolejne decyzje polskich władców pozwalały brandenburskim Hohenzollernom umacniać tam swoją pozycję. Dlaczego nie wykorzystano tych szans i kiedy zapadły decyzje, które zaważyły na przyszłości Prus? Hołd pruski nie zamknął sprawy przyszłości […]
Medb i Macha zajmują ważne miejsce w irlandzkich tekstach mitycznych. Obie wiązano z suwerennością, płodnością i wojną, jednak ich historie pokazują również, w jaki sposób kobiece postaci przedstawiali autorzy zapisujący dawne opowieści w świecie ukształtowanym przez chrześcijańskie zasady moralne. W irlandzkich i walijskich tekstach mitycznych znaczące postaci kobiece często przedstawiano […]
Kornelia, matka Grakchów, była córką Scypiona Afrykańskiego, żoną Tyberiusza Semproniusza Grakchusa oraz matką Tyberiusza i Gajusza Grakchów. Antyczne źródła pozostawiły o niej wyjątkowo wiele wzmianek jak na kobietę żyjącą w czasach Republiki Rzymskiej, choć część przekazanych historii ma charakter anegdotyczny, moralizatorski lub legendarny. Wokół Kornelii i jej rodziny powstało wiele […]
Pierwsze fotografie wymagały cierpliwości, światła, chemii i sporej odwagi. Portret oznaczał bezruch, specjalne ustawienie ciała, zacisk podtrzymujący głowę i oczekiwanie na obraz, który dla wielu ludzi był pierwszym trwałym zapisem własnej twarzy. „Błysk pierwszych fleszy” Aniki Burgess pokazuje początki fotografii, pierwsze próby, błędy, ambicje, ryzyka i zachwyt nad obrazem wydobytym […]
Czy człowiek jest egoistą, a altruizm jedynie sposobem na osiągnięcie przyszłych korzyści? Simon Blackburn przestrzega przed wyciąganiem takich wniosków z teorii ewolucji. Wyjaśnienie, dlaczego określone zachowanie mogło się rozwinąć i utrwalić, nie jest tym samym co stwierdzenie, jakie motywy kierują człowiekiem. Biologia, teoria ewolucji i neuronauka bywają przedstawiane jako dziedziny […]
Zamachy, morderstwa, okaleczenia, tortury, polityczne porachunki i oskarżenia, których nie zawsze można jednoznacznie rozstrzygnąć po stuleciach. W książce „Kryminalne dzieje Piastów. Mroczna historia dynastii” Mariusz Samp przygląda się wydarzeniom związanym z przemocą w dziejach pierwszej polskiej dynastii. Piastowie rządzili Polską do XIV wieku, ale przedstawiciele bocznych linii dynastii utrzymali władzę […]
Pierwsi ludzie dotarli na Maltę tysiące lat przed powstaniem monumentalnych budowli, które dziś należą do najważniejszych zabytków wysp. Megalityczne świątynie Malty, podziemne hipogeum Ħal Saflieni, astronomiczne orientacje budowli i zagadki pozostawione przez ich twórców składają się na historię zaczynającą się na długo przed piramidą Cheopsa i Stonehenge. Historia człowieka na […]
