Historia w zasięgu ręki!
Wojna się skończyła, ale poczucie bezpieczeństwa nie wróciło. Powojenna Polska przypominała kraj zawieszony między nadzieją a strachem, a polityczna niepewność po 1945 roku przenikała codzienne decyzje, rozmowy i życiowe wybory milionów ludzi. Nikt nie potrafił przewidzieć, czy nowa rzeczywistość okaże się chwilowym etapem, czy początkiem całkowitej przebudowy państwa i społeczeństwa. […]
Noc, setki ludzi w ruchu i historia Polski opowiedziana z rozmachem, który trudno zmieścić w zwykłym opisie wydarzenia. Już 19 czerwca 2026 roku do Murowanej Gośliny wraca Orzeł i Krzyż, największe w Polsce plenerowe widowisko historyczne pod gołym niebem. Na 44 hektarach scenicznej przestrzeni widzowie zobaczą ponad tysiąc lat dziejów, […]
Królowa Bona pochodziła z rodu Sforzów, który słynął z dążenia po trupach do celu. To sprawiało, że królowa była posądzana o otrucie dwóch żon Zygmunta Augusta: Elżbiety Rakuszanki i Barbary Radziwiłłówny, w tym przez samego króla. Prawda była jednak taka, że to sama królowa Bona padła ofiarą perfidnej intrygi, w […]
Rycheza Lotaryńska to żona drugiego króla Polski – Mieszka II Lamberta. Główny zarzut, jaki jest wobec niej stawiany to to, że wywiozła polskie insygnia koronacyjne i przekazała je cesarzowi. Warto jednak zwrócić uwagę na to, co zawdzięczamy Rychezie Lotaryńskiej. Czy to możliwe, że gdyby nie małżeństwo Mieszka II z Rychezą, […]
Pod koniec października 1424 roku w Królestwie Polskim doszło do bardzo szczęśliwego wydarzenia. Pierwszy raz od 114 lat królowa wydała na świat chłopca. Ten królewicz był imiennikiem ojca, czyli nazywał się Władysław. Do historii miał przejść z przydomkiem „Warneńczyk”, ponieważ zginął w bitwie pod Warną. Jego charakterystyczną cechą miało być […]
Wieczorne rozmowy na ulicy, krzesła wynoszone przed dom, wspólne jedzenie i sąsiedzkie plotki wracają do centrum hiszpańskiej stolicy. Klaudia Pieszczoch pisze o madryckich corralas oraz akcji „Vecinas a la fresca” i pokazuje, że mieszkańcy Lavapiés próbują odzyskać przestrzeń publiczną wypieraną przez turystykę, rosnące ceny i coraz silniejszą kontrolę miasta. W […]
Henry Morgan nie był bajkowym piratem z rumem w dłoni i papugą na ramieniu. To człowiek, który z walijskiego farmera stał się postrachem Karaibów i bohaterem Port Royal. Plądrował, torturował, palił miasta, by potem – jakby nigdy nic – zostać wicegubernatorem Jamajki i walczyć z tymi, z którymi wcześniej pił […]
Nie byli magnatami z królewskich dworów ani bohaterami narodowych eposów, a jednak to oni kształtowali północne rubieże dawnej Rzeczypospolitej. Dzieje szlachty pomorskiej pokazują, jak na styku polskości, kaszubskości i niemczyzny rodziła się unikalna kultura – surowa, uparta i silnie związana z ziemią. Szlachta kaszubska i pomorska od wieków stanowiła barwną […]
Bałtyckie wichry niosą huk dział, a wśród piasków Inflant rodzi się legenda – Kircholm i światowa sława Chodkiewicza – gdy garstka jazdy cwałuje na spotkanie lawiny. Zderzają się ambicje królów, handlowe imperia i upór żołnierzy, a kurz bitewny odsłania cenę marzeń o Dominium Maris Baltici. To opowieść o kalkulacji i […]
Szabla połyskuje, honor pcha do czynów, a między legendą a prawdą zieje przepaść większa, niż pamiętamy z lektur. W tej szczelinie odsłaniają się pierwowzory sienkiewiczowskich bohaterów – ludzie z krwi i kości, uwikłani w namiętności, konfederacje i własne grzechy. Ich nazwiska ocalały, lecz losy poszły innym torem, pełnym paradoksów, które […]
Wojna się skończyła, ale poczucie bezpieczeństwa nie wróciło. Powojenna Polska przypominała kraj zawieszony między nadzieją a strachem, a polityczna niepewność po 1945 roku przenikała codzienne decyzje, rozmowy i życiowe wybory milionów ludzi. Nikt nie potrafił przewidzieć, czy nowa rzeczywistość okaże się chwilowym etapem, czy początkiem całkowitej przebudowy państwa i społeczeństwa. […]
Noc, setki ludzi w ruchu i historia Polski opowiedziana z rozmachem, który trudno zmieścić w zwykłym opisie wydarzenia. Już 19 czerwca 2026 roku do Murowanej Gośliny wraca Orzeł i Krzyż, największe w Polsce plenerowe widowisko historyczne pod gołym niebem. Na 44 hektarach scenicznej przestrzeni widzowie zobaczą ponad tysiąc lat dziejów, […]
Pogrom w Kiszyniowie jako punkt wyjścia do opowieści o pamięci, bezbronności i języku zemsty? Autor książki „Izrael. Co poszło nie tak?” pokazuje, jak wiersze Chajima Nachmana Bialika były przywoływane w Izraelu po 7 października oraz jak ich odczytania wpływały na sposób mówienia o przemocy. W 1903 roku w Kiszyniowie, należącym […]
Nienznany film z pogrzebu marszałka Piłsudskiego odnalezniony po 91 latach. Archiwa Państwowe odzysskały bezcenne świadectwo historii 12 maja 2026 roku, w 91. rocznicę śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego, Narodowe Archiwum Cyfrowe udostępnia techniczną, poglądową wersję unikatowego filmu, przedstawiającego krakowskie uroczystości pogrzebowe jednego z najważniejszych twórców niepodległej Polski. To pierwsza w historii […]
Jedna nazwa, a prowadzi do tak wielu ksiąg, języków i tradycji nazewniczych. Skąd wzięła się Biblia i dlaczego słowo, które dziś brzmi znajomo, nie zawsze oznaczało ten sam zbiór tekstów? Biblia bywa traktowana jak nazwa oczywista, ale sprawa jest dużo ciekawsza. Greckie biblia pochodzi od biblion, czyli „księga”, i pierwotnie […]
Wojciech Polak, Dyktator czy wybawca. Przyczyny i kulisy przewrotu majowego 1926 W 2026 roku obchodzimy setną rocznicę jednego z przełomowych wydarzeń w historii Polski. Mam tu na myśli oczywiście przewrót majowy z 1926 roku, w wyniku którego do władzy w II RP powrócił Józef Piłsudski. Nie dziwi więc fakt, że […]
Robert Majzner, Attachat wojskowy przy poselstwie/ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Berlinie 1928-1939. Kulisy powstania, instrukcje organizacyjne, personel Attaché wojskowy, choć w świadomości zwykłych obywateli w zasadzie nie istnieje, w czasach międzywojnia, pełnił ogromnie ważną rolę, dostarczając informacji o charakterze wywiadowczym. Był takim niejako „legalnym” szpiegiem, tolerowanym przez obce rządy, który zbierał […]
Sandra Nikoniuk, Echa przeklętych Wierzycie, że pewni ludzie naznaczeni są jakąś skazą, jakimś przekleństwem, fatum, które nie pozwala im żyć pełnią życia? Że każdy ich krok kończy się tragedią, farsą, czasem śmiercią? Sandra Nikoniuk serwuje nam powieść o właśnie takich postaciach, z których los zadrwił, co rusz rzucając im kłody […]
