Historia w zasięgu ręki!
Nie było ich wielu. Zostali do samego końca, gdy pamięć zaczęła przegrywać z czasem, a sprawiedliwość przyszła spóźniona jak ostatni pociąg. Ostatni świadkowie Stutthofu mówią nie po to, by domknąć historię, lecz by ją jeszcze raz otworzyć. Już bez złudzeń, bez nadziei na ulgę. Procesy zbrodni nazistowskich od dawna nie […]
Obchody Roku Stanisława Staszica połączą symbole, muzykę i miejską przestrzeń: od chrztu róży jego imienia, przez jazzowy album inspirowany jego postacią, po przewodnik, w którym Staszic stanie się gospodarzem własnego miasta. Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Stanisława Staszica w 200. rocznicę jego śmierci. Choć obchody obejmą cały […]
Wino na średniowiecznym Śląsku było czymś znacznie więcej niż napojem. Było narzędziem prestiżu, walutą relacji i elementem miejskiej gry o władzę. Rozmowa z prof. Dagmarą Adamską, laureatką nagrody „Klio” 2025, odsłania zapomniany krajobraz winnych wzgórz, archiwalnych śladów i praktyk, które kształtowały codzienność miast i ich elit. Historia wina ma to […]
To nie był rok jednej mody i jednego „wielkiego tematu” – książki historyczne 2025 roku rozjechały się po mapie gatunków jak dobrze ustawiona ofensywa: od reportażu i historii społecznej, przez globalne syntezy, po komiksy i książki dla młodszych. Wydawcy przestali ścigać się samymi tematami, a zaczęli walczyć o uwagę językiem, […]
To był rok, w którym historia mówiła różnymi językami – od wielkich syntez, przez wojenne relacje z pierwszej ręki, po bezlitosne rozprawy z mitami. Podsumowanie wydawnicze 2025 RM pokazuje wydawnictwo świadome rynku, czytelnika i momentu historycznego, w którym się znaleźliśmy. Bez jednej dominanty tematycznej, za to z wyraźną konsekwencją: rzetelność, […]
Nie było tu miejsca na bezpieczne skróty ani historię podaną w wersji „light”. Podsumowanie wydawnicze 2025 Repliki pokazuje rok konsekwentnego grzebania w tym, co trudne, niewygodne i często spychane na margines narracji. Od powojennego chaosu na ziemiach zachodnich, przez zbrodnie III Rzeszy, po współczesne świadectwa wojny – Replika wyraźnie stawia […]
Henry Morgan nie był bajkowym piratem z rumem w dłoni i papugą na ramieniu. To człowiek, który z walijskiego farmera stał się postrachem Karaibów i bohaterem Port Royal. Plądrował, torturował, palił miasta, by potem – jakby nigdy nic – zostać wicegubernatorem Jamajki i walczyć z tymi, z którymi wcześniej pił […]
Nie byli magnatami z królewskich dworów ani bohaterami narodowych eposów, a jednak to oni kształtowali północne rubieże dawnej Rzeczypospolitej. Dzieje szlachty pomorskiej pokazują, jak na styku polskości, kaszubskości i niemczyzny rodziła się unikalna kultura – surowa, uparta i silnie związana z ziemią. Szlachta kaszubska i pomorska od wieków stanowiła barwną […]
Bałtyckie wichry niosą huk dział, a wśród piasków Inflant rodzi się legenda – Kircholm i światowa sława Chodkiewicza – gdy garstka jazdy cwałuje na spotkanie lawiny. Zderzają się ambicje królów, handlowe imperia i upór żołnierzy, a kurz bitewny odsłania cenę marzeń o Dominium Maris Baltici. To opowieść o kalkulacji i […]
Szabla połyskuje, honor pcha do czynów, a między legendą a prawdą zieje przepaść większa, niż pamiętamy z lektur. W tej szczelinie odsłaniają się pierwowzory sienkiewiczowskich bohaterów – ludzie z krwi i kości, uwikłani w namiętności, konfederacje i własne grzechy. Ich nazwiska ocalały, lecz losy poszły innym torem, pełnym paradoksów, które […]
Obchody Roku Stanisława Staszica połączą symbole, muzykę i miejską przestrzeń: od chrztu róży jego imienia, przez jazzowy album inspirowany jego postacią, po przewodnik, w którym Staszic stanie się gospodarzem własnego miasta. Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Stanisława Staszica w 200. rocznicę jego śmierci. Choć obchody obejmą cały […]
Monografia o żydowskim Biłgoraju – między historią lokalną a dziejami Zagłady Książka Jeszcze słychać tę muzykę. Biłgoraj – sztetl utracony autorstwa Andrzeja Krawczyka to obszerna monografia poświęcona dziejom żydowskiej społeczności Biłgoraja – miasta, które funkcjonuje w światowej wyobraźni jako symbol sztetla dzięki twórczości Izaaka Baszewisa Singera. Publikacja wychodzi poza utrwalony […]
Zbigniew Kluczkowski, Historia motoryzacji W powszechnej świadomości użytkowników różnych technologii, zazwyczaj mało kto się zastanawia, skąd się one wzięły. Rzadko się docieka o przeszłości różnych przedmiotów, ale w przypadku samochodów- warto znaleźć odpowiedzi na powyższe pytania. Motoryzacja jest dziedziną kluczową dla przemysłu, o ciekawych początkach. Ułatwi to lektura albumu pt: […]
Mary L. Trump, Zbyt wiele i nigdy dość. Jak moja rodzina stworzyła najniebezpieczniejszego człowieka na świecie Donald Trump jaki jest każdy widzi. Egocentryk, kłamca, manipulator, który zawsze chce być w centrum wydarzeń. Nie lubię takich ludzi, i nie rozumiem, dlaczego tak wielu ludzi z sercem „po prawej stronie” tak łatwo […]
Wisława Szymborska, Posłuchaj, jak mi prędko bije twoje serce Książka Posłuchaj, jak mi prędko bije twoje serce z wierszami Wisławy Szymborskiej jest dwujęzyczna – po polsku i w języku Petrarki. Nasza noblistka jest doceniana nie tylko nad Wisłą, ale i na całym świecie, bowiem w prostych słowach, poetka potrafiła wyrazić […]
Ewa Formella, Muszelka dla Anny 90-letnia Anna, będąc już babcią, wraca myślami do swych lat młodości. A tak się składa, że przypadły one na czasy II wojny światowej. Jakby tego było mało, Anna była Żydówką, mieszkającą w sercu III Rzeszy – Danzigu (uproszczenie na potrzeby recenzji). Tylko przypadek, a może […]
Biuletyn IPN nr 12 (241) grudzień 2025 Ostatni w kończącym się roku numer Biuletynu IPN poświęcony jest wydarzeniom Grudnia ’70. Związane jest to z przypadającą w roku bieżącym 55. rocznicą tych tragicznych wydarzeń. Łącznie w całym Biuletynie IPN nr 12 (241) grudzień 2025 znajdziemy aż 8 artykułów na ten temat, […]
Ewa Wilczyńska, MISS. Zabójstwo Agnieszki Kotlarskiej 1991 rok – mało znana – jeszcze – Agnieszka Kotlarska, staje się beneficjentką tytułu Miss Polonia, a nieco później Miss International. Na pewno zasłużenie. Już wtedy, będąc kilkuletnim chłopcem mogłem godzinami spoglądać w jej roześmiane, zmysłowe oczy, okraszone nieco tajemniczym uśmiechem. Z pewną dozą […]
