Historia w zasięgu ręki!
Ludzie tańczą, reflektory samochodów świecą na mokrą szosę, a nad plażą w Strandhill zapada wieczór wolnej Irlandii. Tylko Eneas McNulty płacze, bo noc, po której musi uciekać z domu nie przynosi mu żadnego zwycięstwa. Wie, że nie może zostać w Sligo, choć właśnie tam zostawia rodzinne strony, ojca, matkę i […]
Królowe, święte, żony władców, matki następców tronu, damy z wielkich rodów. Przez lata właśnie przez takie figury opowiadano historię kobiet w średniowieczu. Anna Brzezińska w swojej książce Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny robi coś znacznie ciekawszego: schodzi z królewskich komnat, wychodzi poza klasztorne legendy i zagląda tam, gdzie widać zwykłe życie. […]
Wydawnictwo Zysk i S-ka, mając prawa do twórczości rodziny Tolkienów, zachwyciło fanów, tworząc kompletne wydanie najważniejszej serii o świecie Śródziemia, czyli monumentalną „Historię Śródziemia” w dwunastu tomach. Co kilka miesięcy otrzymujemy kolejny świetnie wydany tom, który wraz z innymi wspaniale prezentuje się na półkach. Skąd seria? Za serią „Historia Śródziemia” […]
Na lekcjach historii w szkole, o elekcji vivente rege uczymy się w kontekście Polskiej Korony i Zygmunta II Augusta, który jako niespełna 10-latek był koronowany na króla Polski, w lutym 1530 roku, jeszcze za życia swojego ojca. Polska szlachta odebrała ten ruch ze strony króla Zygmunta Starego, jako zamach na […]
W dniach 5–6 czerwca 2026 roku w Sierakowie odbył się Piknik Historyczny „Barwy Historii: Interregnum – Wojna domowa w Wielkopolsce 1382–1385”. Wydarzenie zorganizowano przy Muzeum Zamek Opalińskich w Sierakowie. Program obejmował część popularnonaukową oraz plenerową część rekonstrukcyjno-edukacyjną. Tegoroczna edycja została poświęcona okresowi bezkrólewia po śmierci Ludwika Węgierskiego oraz konfliktowi Nałęczów […]
Niewielka książeczka, mapa i kilka godzin w mieście. Tyle wystarczy, żeby Ścieżki Muzeum Warszawy zadziałały jak dobry przewodnik dla ludzi, którzy chcą zobaczyć coś naprawdę, a nie tylko odhaczyć kolejne miejsce. Seria prowadzi przez Warszawę kameralnie, rzeczowo i z wyczuciem, zostawiając czytelnika z poczuciem, że miasto ma jeszcze sporo do […]
Henry Morgan nie był bajkowym piratem z rumem w dłoni i papugą na ramieniu. To człowiek, który z walijskiego farmera stał się postrachem Karaibów i bohaterem Port Royal. Plądrował, torturował, palił miasta, by potem – jakby nigdy nic – zostać wicegubernatorem Jamajki i walczyć z tymi, z którymi wcześniej pił […]
Nie byli magnatami z królewskich dworów ani bohaterami narodowych eposów, a jednak to oni kształtowali północne rubieże dawnej Rzeczypospolitej. Dzieje szlachty pomorskiej pokazują, jak na styku polskości, kaszubskości i niemczyzny rodziła się unikalna kultura – surowa, uparta i silnie związana z ziemią. Szlachta kaszubska i pomorska od wieków stanowiła barwną […]
Bałtyckie wichry niosą huk dział, a wśród piasków Inflant rodzi się legenda – Kircholm i światowa sława Chodkiewicza – gdy garstka jazdy cwałuje na spotkanie lawiny. Zderzają się ambicje królów, handlowe imperia i upór żołnierzy, a kurz bitewny odsłania cenę marzeń o Dominium Maris Baltici. To opowieść o kalkulacji i […]
Szabla połyskuje, honor pcha do czynów, a między legendą a prawdą zieje przepaść większa, niż pamiętamy z lektur. W tej szczelinie odsłaniają się pierwowzory sienkiewiczowskich bohaterów – ludzie z krwi i kości, uwikłani w namiętności, konfederacje i własne grzechy. Ich nazwiska ocalały, lecz losy poszły innym torem, pełnym paradoksów, które […]
Ludzie tańczą, reflektory samochodów świecą na mokrą szosę, a nad plażą w Strandhill zapada wieczór wolnej Irlandii. Tylko Eneas McNulty płacze, bo noc, po której musi uciekać z domu nie przynosi mu żadnego zwycięstwa. Wie, że nie może zostać w Sligo, choć właśnie tam zostawia rodzinne strony, ojca, matkę i […]
Królowe, święte, żony władców, matki następców tronu, damy z wielkich rodów. Przez lata właśnie przez takie figury opowiadano historię kobiet w średniowieczu. Anna Brzezińska w swojej książce Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny robi coś znacznie ciekawszego: schodzi z królewskich komnat, wychodzi poza klasztorne legendy i zagląda tam, gdzie widać zwykłe życie. […]
Katyń od lat wraca w polskiej debacie, bo sprawa nigdy nie została naprawdę zamknięta. Zbrodnia katyńska oznacza mord na polskich jeńcach, ale także kłamstwo państwowe, grę Moskwy z Warszawą i odmowę pełnego wskazania odpowiedzialnych. W rozmowie z Andrzejem Brzezieckim prof. Grzegorz Motyka wyjaśnia, dlaczego prawda o Katyniu nadal uderza w […]
Narzeczeństwo w kulturze ludowej wymagało ostrożności, rytuałów i ochrony przed zazdrością, urokiem oraz „złymi znakami”. Czary związane z narzeczeństwem miały zabezpieczać przyszłą parę, sprawdzać wierność, odpędzać rywalki albo przeciwnie: rozbić zaręczyny. W ludowych wyobrażeniach droga do ślubu prowadziła przez gesty, zakazy, talizmany, sny i domowe rytuały, które miały utrzymać porządek […]
Kompas polityczny jako mem nie zaczął się od internetowych żartów, choć dziś wygląda jak zabawka dla ludzi, którzy chcą zamienić poglądy w wynik quizu. Za prostą matrycą kryje się historia narzędzia, które z debat politycznych trafiło do świata memów, testów osobowości ideowej i coraz dziwniejszych etykiet. W ciągu ostatniej dekady […]
Gniew świetnie sprzedaje proste odpowiedzi, zwłaszcza gdy rzeczywistość robi się zbyt skomplikowana. Mechanizmy dezinformacji często działają przez wskazanie winnego: migranta, uchodźcy, mniejszości, grupy „obcych”, którym można przypisać cudze lęki i społeczne frustracje. Fragment książki FAKE OFF. Wyłącz dezinformację ze swojego życia pokazuje, jak stary motyw kozła ofiarnego wraca w języku […]
Stary przedmiot potrafi uruchomić historię, której nikt rozsądny nie chciałby znaleźć na własnym biurku. W „Strażniku Rafaela” Krzysztofa Czyżewskiego taki impuls daje zegarek trafiający do toruńskiego antykwariatu. Dalej pojawiają się ślady wojennej grabieży, „Portret młodzieńca” Rafaela Santi, nazwisko Göringa i pytanie, które od dekad wraca przy zaginionych dziełach sztuki: ile […]
Imię Marian miało upamiętniać człowieka zamordowanego podczas wojny. Tratwa z pomarańczami Macieja Hena (nominowana w tym roku do Nagrody Nike) prowadzi przez rodzinne imiona, urwane biografie i ślady po bliskich, których losy autor poznaje z opowieści, dokumentów, zdjęć oraz pojedynczych zdań. W tej historii pamięć nie układa się w pełną […]
