Strach miał kształt, kolor i bardzo konkretną funkcję. W średniowiecznej wyobraźni demony nie były abstrakcją, lecz realną siłą, która działała tu i teraz: kusiła, pilnowała błędów, a czasem łapała za czubki butów. Zło dostawało twarz – często bardzo dosłowną, czasem groteskową, czasem zaskakująco ludzką. Średniowieczna kultura wizualna operowała prostym, ale […]
Artykuły historyczne
Ze śmiercią jej do twarzy. Kleopatra III i teatr boskiej władzy
Tytuły, kult i wizerunki układają się tu w spójny obraz władzy. Królowa, która w czasie wspólnych rządów z Ptolemeuszem X zachowuje pierwszeństwo w tytulaturze i przedstawieniach, swoją pozycję wzmacnia poprzez rozwijany kult oraz publiczne uroczystości. Źródła dotyczące władców epoki hellenistycznej często operują językiem tytułów, epitetów i przedstawień wizualnych. Reliefy, rzeźby […]
Szaweł i spotkanie z Jezusem. Czy przyszły Apostoł mógł minąć Mistrza w Jerozolimie i nawet tego nie zauważyć? Między hipotezą, ciszą źródeł a jednym niejednoznacznym zdaniem Pawła
Obaj funkcjonują w tej samej Jerozolimie, w zbliżonym okresie, a mimo to w pismach Nowego Testamentu nie ma żadnej wyraźnej wzmianki o ich osobistym kontakcie. Jedynym punktem zaczepienia pozostaje zdanie Pawła z Drugiego Listu do Koryntian, które bywa odczytywane jako bardzo ostrożna sugestia. Tekst prowadzi przez realia nauki i funkcjonowania […]
Broń jądrowa Francji. Dlaczego Paryż postawił na własną bombę mimo NATO i USA?
W przypadku Francji seria wydarzeń z lat 50. sprawiła, że broń jądrowa Francji przestała być opcją na przyszłość, a zaczęła być pilną decyzją polityczną. Điên Biên Phủ, kryzys sueski i napięcia wokół Niemiec Zachodnich ułożyły się w jeden komunikat: interesy Paryża i Waszyngtonu nie zawsze idą w parze. Powojenna architektura […]
Języki bałtosłowiańskie. Wspólny język sprzed tysięcy lat i ślady, które prowadzą od Bałtyku po Indie
Przez lata litewski obrósł legendą języka, w którym miał przetrwać najdawniejszy porządek indoeuropejskiej przeszłości. Dziś języki bałtosłowiańskie otwierają znacznie ciekawszą opowieść: o wspólnym źródle, długim sąsiedztwie i śladach prowadzących od dorzecza Dniepru aż po związki z indoirańskim światem. W 1962 roku, niemal dwadzieścia lat po ucieczce z ojczystej Litwy, Marija Gimbutas wydała […]
Co dzieje się w głowie żołnierza przed walką?
Rozkazy padają jasno, sytuacja pozostaje napięta, a umysł zaczyna dryfować ku piosenkom, wspomnieniom i absurdalnym szczegółom. W relacji kaprala MacBride’a wojna odsłania psychikę pracującą na granicy przeciążenia, gdzie koncentracja miesza się z chaosem. Książka Psychologia wojny Leo Murray’a pokazuje, co dzieje się w głowie żołnierza przed walką, gdy ciało czeka […]
Taktyka przed starciem: gdzie i jak walczyli wikingowie?
Zanim doszło do starcia, bitwa była już w połowie wygrana albo przegrana. Wybór miejsca, ustawienie ludzi, wykorzystanie terenu i nastroje w armii decydowały o wyniku szybciej niż pierwsze uderzenie topora. Gdzie i jak walczyli wikingowie? Philip Line w książce pt. „Wikingowie. Wojownicy Północy” nakreślił, jak świadomie wykorzystywano teren pola bitwy, […]
Pierwsi Polacy w Peru
W dziejach polskiej emigracji Peru zajmuje miejsce wyjątkowe. To opowieść o wybitnych polskich inżynierach, badaczach, odkrywcach i podróżnikach, którzy pozostawili po sobie tam trwały ślad. Ich losy to również historie pełne przygód, odkryć, wyzwań i niebezpieczeństw. Odkrycie, kolonizacja i walka o niepodległość Peru Pierwszym Europejczykiem, który dotarł do wybrzeży Peru […]