Dzieje najnowsze

Ostatni świadkowie Stutthofu
Artykuły historyczne Dzieje najnowsze II wojna światowa

Ostatni świadkowie Stutthofu. Zeznania, które przyszły zbyt późno

Nie było ich wielu. Zostali do samego końca, gdy pamięć zaczęła przegrywać z czasem, a sprawiedliwość przyszła spóźniona jak ostatni pociąg. Ostatni świadkowie Stutthofu mówią nie po to, by domknąć historię, lecz by ją jeszcze raz otworzyć. Już bez złudzeń, bez nadziei na ulgę. Procesy zbrodni nazistowskich od dawna nie […]

Odmowa lojalki
Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Odmowa lojalki 1981. Prokuratorzy wobec stanu wojennego

Wszystko zaczęło się zwyczajnie: imieniny, telefon do Warszawy, cisza w radiu. Potem przyszły powielane dekrety, wezwania „na rozmowę” i papier, który miał rozstrzygnąć o życiu zawodowym. Odmowa lojalki w 1981 roku nie była gestem symbolicznym – była decyzją z bardzo konkretnymi konsekwencjami. Prokuratorzy wobec stanu wojennego znaleźli się między literą […]

Grudzień 1970
Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Grudzień 1970 w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Słupsku

Najpierw ogłoszono „zmianę cen” – bez słowa o podwyżkach. To w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Słupsku zapaliło lont: robotnicy wyszli z hal, milicja i wojsko odpowiedziały ostrą amunicją. Grudzień 1970 to moment, gdy propaganda zderzyła się z rzeczywistością, a ulice stały się raportem z państwa rządzonego pałką. Grudzień 1970 roku […]

Kubański kryzys
Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Kubański kryzys rakietowy. Świat stanął o krok od wojny nuklearnej

Jesienią 1962 roku Nikita Chruszczow zaryzykował wszystko – także los własnego kraju – by bronić rewolucji Fidela Castro. Decyzja o rozmieszczeniu sowieckich rakiet na Kubie doprowadziła do najgroźniejszego kryzysu zimnej wojny, gdy świat po raz pierwszy naprawdę spojrzał w oczy nuklearnej zagładzie. Kulisy tych wydarzeń poznasz we fragmencie książki „Zimna […]

Radziecka interwencja w Afganistanie sikorski
Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Radziecka interwencja w Afganistanie. Wojna, która złamała imperium – oczami reportera

Radziecka interwencja w Afganistanie to wojna, której nie dało się wygrać – starcie mocarstwa z górami, religią i społeczeństwem zdeterminowanym bardziej niż jakakolwiek armia. ZSRR chciał utrzymać przy władzy zaprzyjaźniony rząd w Kabulu, ale skończyło się katastrofą, która przyspieszyła rozpad imperium. Wśród nielicznych, którzy widzieli ten konflikt z bliska, był […]

Sikorski wśród mudżahedinów
Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Wojna w górach. Radosław Sikorski wśród mudżahedinów i sowieckich min

Kurz, pot, napięcie i huk moździerzy – tak wyglądała codzienność ludzi, z którymi spotkał się Sikorski wśród mudżahedinów. Zamiast teoretyzować o wojnie, wszedł w nią po kolana, obserwując walkę z radziecką machiną z bliska. Widział strach i rutynę, ale też chłodną skuteczność partyzantów, którzy bez sprzętu i strategii potrafili zmusić […]

Duchowieństwo w wojsku PRL
Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Duchowieństwo w wojsku PRL i represje władz komunistycznych

Duchowieństwo w wojsku PRL: represje władz komunistycznych wobec kleru katolickiego w latach 1943-1972 Zamiast głosić Ewangelię, musieli maszerować w mundurach i milczeć pod groźbą kary. W realiach systemu, który deklarował równość, ich sutanny stawały się powodem szykan, a wiara — powodem represji. Duchowieństwo w wojsku PRL to historia upokorzenia i […]

Reparacje wojenne dla Polski
Artykuły historyczne Dzieje najnowsze II wojna światowa

Reparacje wojenne dla Polski – historia nierozliczonej krzywdy

Nie da się oszacować wartości ludzkiego życia ani wycenić zrównanego z ziemią miasta, ale brak rekompensaty w obliczu oczywistej winy boli podwójnie. Właśnie reparacje wojenne dla Polski pozostają jedną z najgłębszych ran, której nie zabliźniły ani traktaty, ani milczenie. To historia, która domaga się konsekwencji – nie w imię przeszłości, […]