Historia w zasięgu ręki!
Jesienią 1942 roku w Biłgoraju mieszkało jeszcze około 1,5 tysiąca Żydów. W ciągu kilku tygodni większość z nich została wypędzona, pobita, rozstrzelana lub wywieziona w transportach śmierci. Zagłada Żydów w Biłgoraju była procesem rozpisanym na etapy: administracyjne decyzje, przemoc bezpośrednią, deportacje i systematyczne polowania na ocalałych. Biłgoraj nie był wyjątkiem […]
Nie było ich wielu. Zostali do samego końca, gdy pamięć zaczęła przegrywać z czasem, a sprawiedliwość przyszła spóźniona jak ostatni pociąg. Ostatni świadkowie Stutthofu mówią nie po to, by domknąć historię, lecz by ją jeszcze raz otworzyć. Już bez złudzeń, bez nadziei na ulgę. Procesy zbrodni nazistowskich od dawna nie […]
II wojna światowa skończyła się dawno temu, ale jej odgłos wciąż słychać w gabinetach terapeutycznych, rodzinnych kuchniach i w tym, jak podejmujemy życiowe decyzje. Jesteśmy dziećmi pokoju, ale emocjonalnie często wciąż działamy jak wnuki lęku – wychowane przez ludzi, którym nigdy nie dano szansy na przeżycie żałoby i ulgę. To […]
Noc z 15 na 16 października 1946 roku miała zakończyć się egzekucją najważniejszych zbrodniarzy III Rzeszy. Zamiast tego rozpoczęła się od szoku – Hermann Göring popełnił samobójstwo, omijając wyrok trybunału. Jak wyglądały ostatnie godziny Hermanna Göringa i co działo się w celi, zanim strażnicy zauważyli, że marszałek już nie żyje? […]
Gdy opadł radioaktywny pył nad Hiroszimą i Nagasaki, w głowie jednego człowieka narodziły się pytania, które miały zaważyć na losach świata. Czy Oppenheimer żałował stworzenia bomby atomowej – narzędzia, które zakończyło II wojnę światową, ale otworzyło drzwi do zimnej wojny? Jego wątpliwości, listy i publiczne wystąpienia pokazują dramat naukowca, który […]
Kapelani Wehrmachtu potrafili modlić się pod ostrzałem, ale jeszcze lepiej – usprawiedliwiać przemoc. Duchowni w mundurach potrafili nadać wojnie sens religijny, a blitzkrieg zamienić w krucjatę. W ich raportach nie ma słowa o spalonych synagogach, za to dużo o „moralnym wzmocnieniu żołnierzy” i „wdzięczności za zwycięstwo”. Doris L. Bergen w […]
Wołyń lat 40. to miejsce, gdzie pamięć miesza się z bólem, a granice między ofiarą a sprawcą dawno się zatarły. W rodzinnych wspomnieniach autora historia między UPA a Bulbowcami nie ma wyraźnych konturów – liczy się tylko przetrwanie i strach zapisany w pamięci pokoleń. To próba zrozumienia, dlaczego nawet dziś […]
Wojna nie dawała wyboru, a niemiecka machina rekrutacyjna nie znała litości. Jak Polacy z Pomorza trafiali do Waffen-SS? To historia przymusu ukrytego pod słowem „ochotnictwo”. Gdy fronty pochłaniały setki tysięcy żołnierzy, młodzi mężczyźni z III grupy DVL stawali się dla SS łatwym celem – jedni po służbie w RAD, inni […]