Historia w zasięgu ręki!
Symbolem zbrodni nazistowskich, rozpoznawalnym nie tylko w Europie, ale i na świecie, stał się Auschwitz-Birkenau. Nie jest to jednak jedyny obóz koncentracyjny i obóz zagłady, jaki III Rzesza założyła na ziemiach polskich. Można tu wymienić Sobibór, Bełżec, Majdanek czy Treblinkę. Nie są to miejsca, które zwiedza się z przyjemnością, ale […]
Simon Stranger, Muzeum oprawców i bohaterów Simon Stranger kreśli nam losy dwóch żydowskich rodzin mieszkających w Norwegii. Do jednej należeli, Rakela i Jacob Feldmanowie, którzy zostali zamordowani w 1942 roku w trakcie ucieczki z Norwegii. Mordu dokonali ludzie, którym Feldmanowie powierzyli swoje bezpieczeństwo i przyszłość. Lepszy los spotkał rodzinę Glottów, […]
Imię Marian miało upamiętniać człowieka zamordowanego podczas wojny. Tratwa z pomarańczami Macieja Hena (nominowana w tym roku do Nagrody Nike) prowadzi przez rodzinne imiona, urwane biografie i ślady po bliskich, których losy autor poznaje z opowieści, dokumentów, zdjęć oraz pojedynczych zdań. W tej historii pamięć nie układa się w pełną […]
Berthold Haase, Max Kollenscher, Codzienność i polityka. Wspomnienia poznańskich Żydów Pamiętniki jako źródło historyczne to temat dobrze opracowany i przeanalizowany z różnych perspektyw. W aspekcie wspomnień przedstawicieli społeczności żydowskiej dochodzi perspektywa Holocaustu. Czy można spojrzeć na wspomnienia Żydów z innej perspektywy? Maciej Moszyński pokazał, że jest to możliwe i ciekawe. […]
Aga Cahn, Alefbet judaizmu, czyli dwadzieścia dwie krótkie o nim opowieści W polskiej kulturze żydowska tradycja pozostaje bliska, obecna, a zarazem często rozpoznawana przez pojedyncze symbole, zasłyszane formuły i pojęcia przeniesione z chrześcijańskiego języka religijnego. Alefbet judaizmu Agi Cahn porządkuje ten obszar z cierpliwością przewodnika, który zna wagę słów i […]
Polska kultura książki ma w swojej historii niewygodny rozdział: żydowscy wydawcy współtworzyli jej kanon, a zarazem coraz dotkliwiej odczuwali granice akceptacji. Rozczarowania polskiego Żyda prowadzą przez los Salomona Lewentala, rodzinę Glücksbergów, Orgelbrandów i środowisko ludzi, którzy wydawali polskie książki, słowniki, encyklopedie oraz czasopisma, budując wspólną pamięć i język. Z jednej […]
Bombardowany Poznań, płonące dworce, pociąg jadący pod ostrzałem i rodzina, która zabiera tylko tyle, ile może unieść w rękach. Wspomnienia Zygmunta Baumana prowadzą w sam środek pierwszych dni wojny, gdzie klęska przestaje być pojęciem z podręcznika, a zaczyna mieć zapach dymu, strachu i poniżenia. Wojna w relacjach świadków rzadko zaczyna […]
Pogrom w Kiszyniowie jako punkt wyjścia do opowieści o pamięci, bezbronności i języku zemsty? Autor książki „Izrael. Co poszło nie tak?” pokazuje, jak wiersze Chajima Nachmana Bialika były przywoływane w Izraelu po 7 października oraz jak ich odczytania wpływały na sposób mówienia o przemocy. W 1903 roku w Kiszyniowie, należącym […]