Aleksander Herzog, Prokurator
Lektura pamiętników i wspomnień zawsze jest dla mnie wyjątkowo wciągająca, choć trzeba pamiętać, że jest to źródło do którego należy podchodzić z wyjątkowo dużą ostrożnością. Ta ostatnia uwaga w pełni odnosi się do wspomnień Aleksandra Herzoga.
Aleksander Herzog jest jedną z najbarwniejszych postaci polskiego wymiaru sprawiedliwości okresu PRL i III RP. W 1980 roku współtwórca „Solidarności” w krakowskiej prokuraturze, po roku 1989 był pierwszym zastępcą prokuratora generalnego , a także koordynatorem działań związanych z usuwaniem skutków stanu wojennego i uczestnikiem śledztwa dotyczącego zbrodni katyńskiej.
Wspomnienia prawnika
Aleksander Herzog urodził się 10 lipca 1951 roku w Krakowie. W 1968 roku, będąc uczniem IV Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie został w marcu zatrzymany za kolportaż ulotek i relegowany ze szkoły. Pomimo to, udało mu się w następnym roku zdać maturę w XIII Liceum Ogólnokształcącym w Krakowie. W 1973 roku ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim i rozpoczął w tym samym roku aplikację prokuratorską. W 1974 roku wstąpił do PZPR i w tym samym roku został asesorem Prokuratury Powiatowej w Krakowie. Od 1976 roku był podprokuratorem i wiceprokuratorem w Prokuraturze Rejonowej dla Dzielnicy Nowa Huta w Krakowie.
We wrześniu 1980 roku był jednym ze współtwórców „Solidarności” w krakowskiej prokuraturze. Następnie od grudnia 1980 roku do wprowadzenia stanu wojennego rok później był wiceprzewodniczącym Komisji Zakładowej „Solidarności” w Prokuraturze Wojewódzkiej w Krakowie, zaś od lutego 1981 roku do grudnia 1981 roku był przewodniczącym Komisji Koordynacyjnej „Solidarności” Pracowników Prokuratury PRL. Po wprowadzeniu stanu wojennego, 18 grudnia 1981 roku został zwolniony z prokuratury z powodu odmowy złożenia deklaracja lojalności władzy komunistycznej po wprowadzeniu stanu wojennego. W latach 1981-1990 pracował jako radca prawny w różnych instytucjach w Krakowie
Angażował się w tym czasie w działalność podziemnej „Solidarności”. 12 kwietnia 1990 roku został przywrócony do pracy w Prokuraturze Wojewódzkiej w Krakowie. W tym samym miesiącu został I Zastępcą Prokuratora Generalnego, funkcję tę sprawował do czerwca 1991 roku. W wyborach parlamentarnych jesienią 1991 roku bezskutecznie ubiegał się o mandat poselski z listy Unii Demokratycznej.
W latach 90 odpowiadał za weryfikację kadr w prokuraturze po upadku PRL, nadzorem nad usuwaniem skutków stanu wojennego oraz uczestniczył w śledztwie w sprawie zbrodni katyńskiej. Sprawował następnie różne funkcje w strukturach polskiej prokuratury.
W 2010 roku został członkiem Prokuratury Generalnej, zaś w latach 2010-2015 był członkiem z wyboru Krajowej Rady Prokuratorów I Kadencji. W 2017 roku przeszedł w stan spoczynku. W 2011 roku został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2017 roku Krzyżem Wolności i Solidarności (odmówił przyjęcia tego wyróżnienia). Zmarł 1 stycznia 2024 roku w Krakowie.
Barwne kulisy funkcjonowania prokuratury
Publikacja „Prokurator”, wydana przez Ośrodek Karta, jest autobiografią Aleksandra Herzoga, która opisuje jego życie od narodzin do przejścia w stan spoczynku 6 listopada 2017 roku. Dzieli się 17 rozdziałów.
Nie ma tutaj miejsca na opisywanie ich wszystkich, bez odpowiedzi musi pozostać także pytanie odnośnie wiarygodności opisów i faktów w nich przedstawionych, gdyż jak powszechnie wiadomo pamiętniki i wspomnienia są z przyczyn oczywistych najbardziej subiektywnymi ze wszystkich znanych nam źródeł historycznych i wymagają koniecznej weryfikacji w oparciu o inne źródła, dotyczące opisywanych w nich faktów i zagadnień. Chciałbym także wyraźnie zaznaczyć, że nie utożsamiam się z dużą ilością ocen i poglądów w niej zawartych.
W każdym razie, od strony literackiej książka prezentuje się naprawdę nieźle. Jest napisana prostym, żywym, a jednocześnie niezwykle wciągającym językiem przez co czyta się ją dosłownie „jednym tchem”. Ze wszystkich rozdziałów najbardziej zainteresowały mnie te, dotyczące zbrodni katyńskiej i usuwania skutków stanu wojennego. Mimo zatem wyżej wymienionych moich zastrzeżeń co do tej publikacji zachęcam wszystkich do jej lektury!
Ośrodek Karta
Ocena recenzenta: 4/6
Konrad Ruzik
Egzemplarz recenzencki otrzymany od Wydawnictwa Ośrodka Karta. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
