Kiedy upada głowa państwa, drży cały świat. Zabójcy i zamachowcy głów państw – ludzie, którzy wierzyli, że jednym strzałem mogą naprawić rzeczywistość. Jedni działali z fanatyzmu, inni z rozpaczy, ale każdy z nich zostawił po sobie ślad głębszy niż kula: strach, chaos i pytanie, jak daleko człowiek potrafi się posunąć […]
Publicystyka
Bezwzględna Jadwiga Andegaweńska? Ciemna strona świętej królowej!
Jadwiga Andegaweńska najczęściej kojarzona jest z dobrocią, łagodnością i wielką pobożnością, ale w XV wieku Jan Długosz w swojej kronice opisał wydarzenie, które sprawiło, że obraz pierwszej żony Jagiełły jawi się jako bezwzględna Jadwiga Andegaweńska, która byłaby w stanie upokorzyć człowieka. Czy pierwsza żona Władysława Jagiełły byłaby do tego zdolna? […]
Największa armia starożytnego świata – ilu żołnierzy miał Kserkses?
Morze ludzi, tysiące koni i niezliczone sztandary wznoszące się nad horyzontem – tak w wyobraźni jawi się pochód Kserksesa. W jego rękach miała się znaleźć największa armia starożytnego świata, której liczebność zdawała się przekraczać granice ludzkiego pojmowania. Czy była to jednak potęga realna, czy raczej legenda pielęgnowana przez antycznych kronikarzy? […]
Kogo skazano w Norymberdze? Najważniejsi zbrodniarze III Rzeszy przed sądem
Na sali sądowej spotkali się ci, którzy rozpętali największą wojnę w dziejach i zbudowali machinę ludobójstwa. Gdy świat dowiadywał się, kogo skazano w Norymberdze, nie chodziło już tylko o winę jednostek, lecz o odpowiedź, czy prawo potrafi stanąć ponad władzą absolutną. To była chwila, w której historia wyznaczyła granicę między […]
Czy ocena moralna postaci historycznych ma sens?
Każda historia ma swoje dobre i złe charaktery… Ale czy na pewno? Czy sensowne jest ocenianie moralności czynów ludzi, którzy nie mogą się bronić? Czy czas zaciera granicę pomiędzy dobrem a złem? Czy powinniśmy traktować naszych przodków ulgowo? Czy historyk powinien w ogóle myśleć tymi kategoriami? Historiografia od prawie samego […]
Lekcje z mrocznej historii: zabójcy i zamachowcy amerykańskich prezydentów
Nie trzeba wojny, by polityka zmieniła się w pole rażenia. W tle wielkich ideałów wyrasta długi katalog ludzi, którym broń zastąpiła argumenty. Zamachy na prezydentów USA pokazują, jak łatwo frustracja, ideologia i narcystyczna potrzeba znaczenia przecinają trajektorie państwa. Od Ford’s Theatre po Butler widać jedno: jednostka potrafi zachwiać systemem, ale […]
Ród Guinnessów – historia, linie i współczesność
Ród Guinnessów od ponad trzystu lat był nieodłącznym elementem historii Irlandii. Jego dzieje to opowieść o piwowarstwie, bankowości, polityce, działalności religijnej i filantropii. Początki rodu sięgały postaci Richarda Guinnessa (ok. 1690 – ok. 1766), który mieszkał w miejscowości Celbridge w hrabstwie Kildare. Jego żoną była Elizabeth Read, córka lokalnego rolnika. […]
Król, który przestał być królem. Upadek Mieszka II
W cieniu rodzinnych sporów i bezwzględnych walk o władzę jeden z pierwszych Piastów stracił to, co dla jego ojca było największym triumfem. Upadek Mieszka II, króla, który nie dożył swoich ostatnich dni jako monarcha pokazuje, że korona nie zawsze oznaczała bezpieczeństwo ani chwałę. W historii Polski mieliśmy kilka przypadków monarchów, […]