Na macierzyństwo czeka prawdopodobnie każda kobieta. Dziś przedstawimy Wam sylwetki dwóch polskich monarchiń, które również czekały na to aż urodzą potomstwo. Myślały, że będą mogły patrzeć, jak ich dzieci dorastają. Liczyły na to, że zostaną babciami. Los był dla nich bardzo okrutny i niesprawiedliwy, bo gdy tylko wydały na świat dzieci, ich dni były już policzone. Poznajcie historie Jadwigi Andegaweńskiej i Barbary Zapolyi – polskich królowych, dla których macierzyństwo okazało się wyrokiem śmierci!
Miała zbyt wąską miednicę, by rodzić
Jadwiga Andegaweńska urodziła się już z wadą anatomiczną, która polegała na tym, że władczyni ta miała zbyt wąską miednicę i nigdy nie urodziłaby dziecka bez komplikacji. W średniowieczu jednak wydawanie na świat potomstwa było jej powinnością. Oczywiście w tamtych czasach nikt nie zdawał sobie sprawy z tego, że najmłodsza córka Ludwika Węgierskiego praktycznie nie powinna mieć dzieci. Były to ustalenia badaczy w XIX wieku. Odkryto to, gdy otwarto sarkofag Jadwigi Andegaweńskiej i zbadano jej szkielet.
Prawda jest jednak taka, że nawet jeśli jakimś cudem wiedziano by, że Andegawenka nie powinna zostawać matką, bo może to przypłacić życiem, to i tak zbagatelizowano by to i kazano by jej rodzić, a wszelkie konsekwencje i opiekę powierzono by Bogu.
Zbyt wąska miednica nie była jedynym problemem Jadwigi Andegaweńskiej. Córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki, zgodnie ze średniowieczną praktyką pościła i umartwiała się. Poszczenie, jak wiadomo, nie jest dobrym rozwiązaniem dla kobiet w ciąży, gdyż wówczas dziecko, które rozwija się w łonie matki, nie jest dostatecznie odżywiane, co wpływa na jego stan.
Przekonała się o tym Jadwiga Andegaweńska, która 22 czerwca 1399 roku wydała na świat córeczkę, której dano na imię Elżbieta Bonifacja. Ojcem chrzestnym dziewczynki był sam papież Bonifacy IX, po którym królewna otrzymała drugie imię. Narodziny córeczki Jadwigi Andegaweńskiej i Władysława II Jagiełły wywołały ogromną radość na dworze.
Czas pokazał, że radość była przedwczesna, a maleńka Elżbieta Bonifacja była niedostatecznie rozwinięta, by żyć poza organizmem matki. Królewna zmarła zaledwie po 3. tygodniach życia – 13 lipca 1399 roku. Stan zdrowia jej matki również nie był dobry. Jadwiga Andegaweńska zmarła 4. dni po córce – 17 lipca 1399 roku.
Pozostawiła po sobie pustkę nie tylko w sercu poddanych, ale przede wszystkim swojego męża – Władysława II Jagiełły, dla którego tyle zrobiła. To przecież dzięki niej zasiadł na polskim tronie. Teraz jednak nie miał, ani żony, ani córki, a jego prawa do polskiego tronu wygasły wraz ze śmiercią Andegawenki.
Nie poddam się
Władysław II Jagiełło, po śmierci Jadwigi Andegaweńskiej ożenił się z Anną Cylejską – wnuczką Kazimierza Wielkiego, ale i z nią nie mógł doczekać się upragnionego syna. 8 kwietnia 1408 roku urodziła im się córka, której na imię dano Jadwiga, co było nawiązaniem do pierwszej żony Władysława II Jagiełły, czyli Jadwigi Andegaweńskiej.
Jadwiga Jagiellonka przeżyła zaledwie 23 lata i zmarła na gruźlicę – 8 grudnia 1431 roku. Miała zarazić się od swojej macochy – Elżbiety Granowskiej, którą Jagiełło poślubił po śmierci Anny Cylejskiej. Ślub Granowskiej i Jagiełły odbył się 2 maja 1417 roku w Sanoku. Następnie – 19 listopada 1417 roku odbyła się jej koronacja na królową Polski. Granowska zmarła po trzech latach małżeństwa z Jagiełłą, w 1420 roku. Następnie 22 lutego 1422 roku Władysław II Jagiełło zawarł swoje czwarte małżeństwo. Jego ostatnią żoną została Zofia Holszańska. . To ona urodziła Jagielle upragnionych synów. Rodziła aż trzy razy. Niestety, drugi z synów zmarł w dzieciństwie.
Potomkowie Władysława II Jagiełły
Z trzech synów, których Władysław II Jagiełło doczekał się ze swoją czwartą żoną, przeżyło tylko dwóch. Pierworodny to Władysław zwany Warneńczykiem. Zginął on tragicznie w bitwie pod Warną – 10 listopada 1444 roku.
Młodszy syn Jagiełły ożenił się w 1454 roku z wnuczką Zygmunta Luksemburskiego – Elżbietą Rakuszanką. Doczekał się z nią aż 13. dzieci! Jednym z ich synów był Zygmunt zwany Starym. Początkowo nie miał być królem Polski. Został księciem głogowskim, a jego partnerką była Katarzyna Ochstat Telniczanka. Urodziła ona Zygmuntowi trójkę dzieci. Wkrótce jednak poumierali bracia Zygmunta, czyli Jan Olbracht i Aleksander Jagiellończyk. W takiej sytuacji to Zygmunt Stary musiał objąć litewski tron wielkoksiążęcy oraz polski królewski. Ożenił swoją kochankę z podskarbim wielkim koronnym Andrzejem Kościeleckim.
Zygmunt Stary został królem Polski 24 stycznia 1507 roku. Rządził przez 41 lat, ale na syna, podobnie jak dziadek, musiał czekać…. Jego pierwszą żoną została Barbara Zapolya, która była córką Stefana Zapolyi i Jadwigi cieszyńskiej. Została koronowana na królową Polski w 1512 roku.
Jej małżeństwo z Zygmuntem Starym trwało zaledwie 3 lata i zakończyło się tragicznie, ponieważ Barbara Zapolya zmarła w 1515 roku, w wyniku komplikacji okołoporodowych. Pierwszą córkę urodziła w 1513 roku, była nią Jadwiga Jagiellonka, która wyszła za Joachima II Hektora z dynastii Hohenzollernów. W 1515 roku urodziła drugą córkę – Annę Jagiellonkę. Barbara Zapolya zmarła 2 października 1515 roku, kilka miesięcy po narodzinach drugiej córki. Miała wtedy 20 lat. Sama Anna Jagiellonka zmarła w wieku niespełna 5 lat – 8 maja 1520 roku.
Zarówno Jadwiga Andegaweńska, jak i Barbara Zapolya zmarły młodo. Jadwiga miała 25 lat, a Barbara Zapolya 20. Im obu nie było dane zbyt długo cieszyć się potomstwem.
Bibliografia:
- Wyrozumski J., Królowa Jadwiga. Między epoką piastowską i jagiellońską, Kraków 2006
- Rudzki E., Polskie królowe. Żony Piastów i Jagiellonów, Warszawa 1985.
