Samochody w PRL nie były neutralnym środkiem transportu. Były obietnicą, nagrodą, czasem łapówką, a czasem jedynym sposobem, by poczuć, że świat jest większy niż rozkład jazdy PKS-u. Jacek Piekara nie opowiada o silnikach i osiągach, tylko o systemie, który na czterech kółkach budował marzenia, frustracje i społeczne hierarchie. Dzisiaj samochód […]
Artykuły historyczne
Międzypokoleniowa trauma, która pozostała do dziś. Jak II wojna światowa odcisnęła piętno na ludzkości
Tematyką psychicznych i fizycznych konsekwencji wojny zajmują się do dziś badacze z różnych dziedzin, takich jak historia, socjologia, psychologia i wiele innych. Ekstremalne sytuacje, z jakimi musieli się mierzyć wówczas ludzie, wpłynęły nie tylko na ich życie, a także na kolejne pokolenia, które nastąpiły po nich. Curzio Malaparte, a właściwie […]
Wojenne historie zapisane w miejskim pejzażu – pamięć o II wojnie światowej w perspektywie historii regionalnej Szamotuł
Wojna pozostawiła w Polsce głębokie ślady, które najpełniej widać w przestrzeni miast – to właśnie w ich pejzażach zapisane są historie, których mieszkańcy nie zapomnieli i o których wciąż warto pamiętać. Regionalne historie wojenne są fundamentem naszej tożsamości i to właśnie dzięki pielęgnowaniu tych świadectw budujemy most między przeszłością a […]
On chce umrzeć. Co to za dziwna ideologia, że może wypaczyć nawet instynkt? Nazistowska indoktrynacja dzieci w Hitlerjugend i jej traumatyczne skutki dla pokoleń
Polityka nigdy nie powinna wykorzystywać dzieci do osiągnięcia swoich celów. Niestety w czasie III Rzeszy machina propagandowa sięgnęła również po tych najmłodszych. Indoktrynacja, której byli ofiarami, odbywała się w domu, szkole jak i w przymusowych organizacjach młodzieżowych. Spowodowało to dewastacje dziecięcej psychiki i zachwiało moralnymi podwalinami najmłodszych. Byli uczeni pogardy […]
Rok, w którym historia mówiła wieloma językami. Książki historyczne 2025 roku – rynek, wydawcy, kierunki
To nie był rok jednej mody i jednego „wielkiego tematu” – książki historyczne 2025 roku rozjechały się po mapie gatunków jak dobrze ustawiona ofensywa: od reportażu i historii społecznej, przez globalne syntezy, po komiksy i książki dla młodszych. Wydawcy przestali ścigać się samymi tematami, a zaczęli walczyć o uwagę językiem, […]
Mecenat i patronat: między dobrem publicznym a prywatnym interesem
Na papierze wygląda to jak dobroczynność. W praktyce często jest to system nacisku, oczekiwań i transakcji, w którym hojność bywa walutą, a wdzięczność – umową społeczną. Mecenat jako narzędzie władzy działał długo zanim ktokolwiek nazwał to PR-em. Są słowa, które brzmią niewinnie, dopóki nie zobaczysz rachunku. „Mecenat” i „patronat” należą […]
Odmowa lojalki 1981. Prokuratorzy wobec stanu wojennego
Wszystko zaczęło się zwyczajnie: imieniny, telefon do Warszawy, cisza w radiu. Potem przyszły powielane dekrety, wezwania „na rozmowę” i papier, który miał rozstrzygnąć o życiu zawodowym. Odmowa lojalki w 1981 roku nie była gestem symbolicznym – była decyzją z bardzo konkretnymi konsekwencjami. Prokuratorzy wobec stanu wojennego znaleźli się między literą […]
Podbój Jerozolimy: fakty bez mitu. Jak naprawdę wyglądał początek nowej epoki?
Jerozolima zwykle pojawia się w wyobraźni jako miejsce odwiecznego konfliktu, ale wczesne wieki opowiadają inną historię. Podbój Jerozolimy przedstawiony w książce Wieki światłe odsłania obraz miasta, w którym destrukcja splatała się z negocjacją, a religie nie tylko konkurowały, lecz chwilami żyły obok siebie zaskakująco spokojnie. Każde miasto ma swoje poranki, […]