Artykuły historyczne

Walka z religią
Artykuły historyczne

Walka z religią w ZSRS w okresie rządów Chruszczowa. Kontynuacja polityki Lenina i Stalina

W powszechnej świadomości Nikita Chruszczow kojarzony jest z częściowym potępieniem zbrodni swojego poprzednika, Józefa Stalina i liberalizacją wewnętrzną w ZSRS w czasie swoich rządów w latach 1953-1964. Wiele osób niestety nie zdaje sobie sprawy, że liberalizacja ta nie dotyczyła religii, która w okresie rządów Chruszczowa była tak samo mocno zaciekle […]

dlaczego źródła zaniżyły rolę kobiet
Artykuły historyczne Średniowiecze

Historia, która się nie zgadza: dlaczego źródła zaniżyły rolę kobiet?

Średniowiecze, które znamy z podręczników, pęka w szwach, gdy tylko spojrzymy na nie bez filtrów późniejszych epok. I nagle pytanie, dlaczego źródła zaniżyły rolę kobiet, przestaje być publicystyczną przesadą, a staje się kluczem do zrozumienia całej narracji o przeszłości. W kronikach kobiety stoją w cieniu, ale w realnych śladach epoki […]

dzieci wojny wnuki lęku
Artykuły historyczne II wojna światowa

Dzieci wojny, wnuki lęku. Jak II wojna światowa dalej wychowuje polskich milenialsów

II wojna światowa skończyła się dawno temu, ale jej odgłos wciąż słychać w gabinetach terapeutycznych, rodzinnych kuchniach i w tym, jak podejmujemy życiowe decyzje. Jesteśmy dziećmi pokoju, ale emocjonalnie często wciąż działamy jak wnuki lęku – wychowane przez ludzi, którym nigdy nie dano szansy na przeżycie żałoby i ulgę. To […]

Grudzień 1970
Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Grudzień 1970 w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Słupsku

Najpierw ogłoszono „zmianę cen” – bez słowa o podwyżkach. To w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Słupsku zapaliło lont: robotnicy wyszli z hal, milicja i wojsko odpowiedziały ostrą amunicją. Grudzień 1970 to moment, gdy propaganda zderzyła się z rzeczywistością, a ulice stały się raportem z państwa rządzonego pałką. Grudzień 1970 roku […]

Powstanie Listopadowe
Artykuły historyczne Historia XIX wieku

Powstanie Listopadowe – wojna straconych szans

Niewiele jest w polskiej historii wydarzeń, które historycy ocenialiby tak diametralnie różnie. Jedni uważają, że ten zryw podchorążych był przejawem młodzieńczej nieodpowiedzialności, której efektem była strata tej niewielkiej ale jednak jakieś odrobiny niezależności. W powstaniu, które od początku nie miało szans na sukces w konfrontacji z rosyjskim imperium. Inni natomiast […]

Ostatnie miesiące Wyspiańskiego
Artykuły historyczne

„Oczy pełne błyskawic”. Ostatnie miesiące Wyspiańskiego w Węgrzcach

Nie był starcem, a wyglądał jak ktoś, kogo śmierć ma już w grafiku. Gdy w Węgrzcach ciało odmawia posłuszeństwa, a przyjaciele przyjeżdżają już nie tyle w odwiedziny, co na ciche pożegnanie, nawet oni boją się nazwać po imieniu ostatnie miesiące Wyspiańskiego. Między bólem, unieruchomioną ręką a kolejnymi wyjazdami bliskich zostaje […]

zwyczaje Dolnych Łużyc
Artykuły historyczne

Między wymieraniem a odrodzeniem: zwyczaje Dolnych Łużyc i codzienność Serbołużyczan

Na Dolnych Łużycach widać dziś prostą zależność: zwyczaje Dolnych Łużyc trwają tylko tam, gdzie jeszcze istnieje realna potrzeba ich podtrzymywania. To nie jest opowieść o folklorze „na pokaz”, tylko o codzienności ludzi, którzy próbują utrzymać język i praktyki zagrożone zanikaniem. Publikacja Tradycje i zwyczaje na Dolnych Łużycach dokumentuje te zmiany […]

narracji o Chinach
Artykuły historyczne

Kiedy nadzieje zasłaniają fakty: historia wielkiej narracji o Chinach

Politycy Zachodu długo wierzyli, że wystarczy trochę handlu i dyplomatycznego uśmiechu, by Pekin poszedł drogą przewidywalnego partnera. To właśnie w tej atmosferze wyrósł historia wielkiej narracji o Chinach – opowieść tak kusząca, że przysłoniła najbardziej oczywiste sygnały ostrzegawcze. Gdy w grę wchodzą miliardy, marzenia potrafią być głośniejsze niż fakty. A […]