Była młoda, obca i niechciana na angielskim dworze, a jednak potrafiła przetrwać zmianę dynastii i dwóch mężów-królów. W świecie zdominowanym przez mężczyzn królowa Emma z Normandii zbudowała własną sieć wpływów i stała się graczem, z którym liczono się w całym królestwie. Przybyła do obcego kraju, by poślubić króla, którego nie […]
Artykuły historyczne
Między UPA a Bulbowcami. Wołyń oczami świadka historii
Wołyń lat 40. to miejsce, gdzie pamięć miesza się z bólem, a granice między ofiarą a sprawcą dawno się zatarły. W rodzinnych wspomnieniach autora historia między UPA a Bulbowcami nie ma wyraźnych konturów – liczy się tylko przetrwanie i strach zapisany w pamięci pokoleń. To próba zrozumienia, dlaczego nawet dziś […]
Przymusowi „ochotnicy”. Jak Polacy z Pomorza trafiali do Waffen-SS w cieniu strat i mobilizacji 1943–1944
Wojna nie dawała wyboru, a niemiecka machina rekrutacyjna nie znała litości. Jak Polacy z Pomorza trafiali do Waffen-SS? To historia przymusu ukrytego pod słowem „ochotnictwo”. Gdy fronty pochłaniały setki tysięcy żołnierzy, młodzi mężczyźni z III grupy DVL stawali się dla SS łatwym celem – jedni po służbie w RAD, inni […]
Nazistowskie i komunistyczne kłamstwa XX wieku. Dlaczego wciąż w nie wierzymy?
Zaczynało się od słów, kończyło na ruinach miast i milionach ofiar. Nazistowskie i komunistyczne kłamstwa XX wieku nie tylko zniszczyły wolność, ale też stworzyły mechanizmy manipulacji, które w subtelniejszej formie działają do dziś. Wystarczy spojrzeć na współczesne zaprzeczanie zmianom klimatu, fake newsy czy populistyczne narracje o „wrogach narodu”. Timothy Snyder […]
Dzieje szlachty pomorskiej. Podobieństwa i różnice względem szlachty Rzeczypospolitej
Nie byli magnatami z królewskich dworów ani bohaterami narodowych eposów, a jednak to oni kształtowali północne rubieże dawnej Rzeczypospolitej. Dzieje szlachty pomorskiej pokazują, jak na styku polskości, kaszubskości i niemczyzny rodziła się unikalna kultura – surowa, uparta i silnie związana z ziemią. Szlachta kaszubska i pomorska od wieków stanowiła barwną […]
Wolność zaczyna się od faktów. O cenie prawdy w epoce kłamstwa
Świat, w którym każdy ma własną prawdę, nie jest światem wolnych ludzi, lecz tych, którzy już dali się oszukać. Bo wolność zaczyna się od faktów – od odwagi, by je rozpoznać, nazwać i bronić, nawet gdy nie są wygodne. Gdy znika dziennikarstwo, a miejsce lokalnych opowieści zajmuje bezosobowy algorytm, społeczeństwa […]
Zasady sztuki wojennej według Machiavelli’ego – od moralności do skuteczności
Żelazo, strach i chłodna kalkulacja – tak wygląda polityka, gdy zrywa się maski moralności. W tym bezlitosnym świetle zasady sztuki wojennej według Machiavelli’ego odsłaniają mechanikę władzy: obywatelskie armie zamiast najemników, virtù ważniejsza niż liczba, pokój tylko pauzą przed kolejnym starciem. Tu bije twarde serce nowoczesnej strategii, gdzie skuteczność wygrywa z […]
Nie tylko Ilse Koch. Mit, propaganda i płeć w procesach nazistowskich zbrodniarek
Demoniczna, okrutna, szalona – tak prasa pisała o kobietach takich jak Ilse Koch czy Irme Grese. Płeć w procesach nazistowskich zbrodniarek czasem znaczyła więcej niż same dowody. Zbrodnię mieszano z pożądaniem, a winę z sensacją. W efekcie to nie sprawiedliwość, lecz stereotyp decydował o tym, jak zapamiętano ich twarze. W […]