Starożytność miała swoje Medicus i iatrós, ale realny puls medycyny bił tam, gdzie pracowały kobiety – często widoczne tylko w inskrypcjach, ikonografii i krótkich dopiskach w traktatach. Kobiety w medycynie antycznej nie są abstrakcją: od akuszerek po lekarki zapisujące recepty, prowadzące praktyki i zostawiające po sobie ślady trwalsze niż większość […]
Starożytność
Wojna wielu narodów. Marek Aureliusz wobec najazdów Markomanów, Kwadów i Sarmatów oraz kryzysu na północnej granicy imperium
Na północnej granicy imperium narastały napięcia, które prowadziły do kolejnych najazdów. Plemiona przekraczały Dunaj, a zawarte wcześniej porozumienia przestały obowiązywać. Wojna wielu narodów wyrosła z działań Markomanów, Kwadów i innych ludów naciskających na granice Rzymu. Marek Aureliusz stanął wobec zagrożenia obejmującego niemal całą północną linię obrony. Panowanie Marka Aureliusza przypadło […]
Ze śmiercią jej do twarzy. Kleopatra III i teatr boskiej władzy
Tytuły, kult i wizerunki układają się tu w spójny obraz władzy. Królowa, która w czasie wspólnych rządów z Ptolemeuszem X zachowuje pierwszeństwo w tytulaturze i przedstawieniach, swoją pozycję wzmacnia poprzez rozwijany kult oraz publiczne uroczystości. Źródła dotyczące władców epoki hellenistycznej często operują językiem tytułów, epitetów i przedstawień wizualnych. Reliefy, rzeźby […]
Agrypina i Neron. Przepowiednia o cesarstwie, która zapowiadała także zbrodnię przeciw własnej matce
Wyobrażenie przepowiedni zapowiadającej władzę cesarską nad Rzymem zwykle brzmi jak obietnica chwały. W historii dynastii julijsko-klaudyjskiej Agrypina i Neron zostali wpisani w los, gdzie triumf polityczny splata się z zapowiedzią rodzinnej zbrodni. Matka przyjęła tę wizję bez wahania. Władza miała znaczyć więcej niż bezpieczeństwo. Historia cesarskiego Rzymu pełna jest dramatów […]
Tomyris, królowa Scytów. Kobieta, która pokonała Cyrusa Wielkiego
Cyrus Wielki nie przegrał z innym imperium, lecz z koczowniczą królową ze stepów nad Morzem Kaspijskim. Tomyris, władczyni Massagetów, odrzuciła jego ofertę małżeństwa, a potem rozbiła perską armię i doprowadziła do jego śmierci. Ta wojna na długo wyznaczyła granice ekspansji Persji. Imperium perskie rzadko napotykało realny opór na swoich granicach. […]
Narodziny kosmopolityzmu. Jak Aleksander Wielki połączył świat?
Z imperium Aleksandra wyrosła myśl, że granice można przekraczać nie tylko mieczem, ale i ideą. Narodziny kosmopolityzmu – chwili, gdy podbój zamienił się w próbę połączenia kultur, języków i ludzi w jedną wspólnotę. Z chaosu wojen zrodziła się wizja świata, który po raz pierwszy zaczął myśleć o sobie jako o […]
Tutanchamon – chłopiec, który stał się nieśmiertelny. Tajemnice faraona, któremu śmierć przyniosła wieczną sławę
Władca, o którym pamięta cały świat, choć sam nie zdążył niczego dokonać. Tutanchamon, młody faraon XVIII dynastii, żył krótko i zmarł nagle, ale jego grób przetrwał tysiąclecia, stając się największym skarbem archeologii. Odkrycie dokonane przez Howarda Cartera uczyniło z niego ikonę starożytnego Egiptu i symbol tajemnicy, którą historia wciąż próbuje […]
Amazonki nad Wisłą – archeologia kontra legenda
Groby kobiet, brak broni, ozdoby zamiast mieczy – archeologia pokazuje, że legenda o Amazonkach nie musi być tylko mitem. Amazonki nad Wisłą to historia odkryć z Mazowsza i Lubelszczyzny, które każą pytać, kim były kobiety spoczywające w gockich nekropoliach. Czy naprawdę tworzyły własne „państwo kobiet”, czy raczej padły ofiarą błędnych […]